جازىقسىز قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ەسىمدەردى اقتاۋ – پارىزىمىز

264

ەلىمىزدە 31 مامىر - ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى دەپ اتالادى. شىنىندا دا كەشەگى كەڭەستىك توليتارلىق جۇيە كەزىندە ەڭ كوپ زارداپ شەكەن ەل - قازاقستان، حالىق - قازاق حالقى. 1997 جىلى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ شەشىمىمەن وسى كۇن ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى رەتىندە جاريالانعانى ءمالىم. تاۋەلسىز زامانداعى تاريح بەتتەرىندە وتە ماڭىزدى ورىن الىپ وتىرعان ماسەلە - سول كەزەڭدە زوبالاڭعا، قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ادامداردىڭ اتىن جاڭعىرتۋ، تاريحىن زەرتتەۋ. بۇگىندە كوپتەگەن تاريحشىلار ءدال وسى ماسەلەمەن اينالىسۋدا.

پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇندەۋىندە ايتىلعانداي، 5 ميلليونعا جۋىق ادام قازاق جەرىنە ەرىكسىز جەر اۋدارىلدى. قازاقستاننىڭ وزىندە 100 مىڭ ادام تۇتقىنعا الىنىپ، ونىڭ 20 مىڭى اتىلىپ كەتتى. شىن مانىسىندە، مۇنى تولىق انىقتايتىن دەرەكتەر بولۋعا ءتيىس. وسى ورايدا، تاريحي بەتىندەگى وسىناۋ ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋىمىز قاجەت.

ارينە، 1937-1938 جىلدارداعى وقيعا قازاق زيالىلارىنا اۋىر ءتيدى. ۇلتىمىزدىڭ باس كوتەرەر ازاماتتارى جالعان جالامەن سولاقاي ساياساتتىڭ قۇربانى بولدى. حالقىمىز دارىندى، ءبىلىمدى تۇلعالارىنان ايىرىلدى. الجير كارلاگتىڭ 26-شى نۇكتەسى بولعان. مۇندا كورنەكى عالىم جانە زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ ايەلدەرى مەن بالالارى بولدى. الجير تۋرالى جازىلعان كىتاپتار، تاريحي دەرەكتەر بار بولعانىمەن، بۇل باعىت ءالى دە تەرەڭ زەرتتەۋدى قاجەت ەتەدى. بۇل رەتتە، پرەزيدەنتتىڭ ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن اقتاۋ ءۇشىن ارنايى مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرۋ باستاماسى وتە دۇرىس شەشىم دەپ ەسەپتەيمىن.

بارشاگۇل يسابەك،
وقمپۋ-دىڭ ءبىرىنشى پرورەكتورى، تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، دوتسەنت

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى