Jazyqsyz qýǵyn-súrginge ushyraǵan esimderdi aqtaý – paryzymyz

261

Elimizde 31 mamyr - Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni dep atalady. Shynynda da keshegi keńestik tolıtarlyq júıe kezinde eń kóp zardap sheken el - Qazaqstan, halyq - qazaq halqy. 1997 jyly Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń sheshimimen osy kún Saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý kúni retinde jarııalanǵany málim. Táýelsiz zamandaǵy tarıh betterinde óte mańyzdy oryn alyp otyrǵan másele - sol kezeńde zobalańǵa, qýǵyn-súrginge ushyraǵan adamdardyń atyn jańǵyrtý, tarıhyn zertteý. Búginde kóptegen tarıhshylar dál osy máselemen aınalysýda.

Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaevtyń úndeýinde aıtylǵandaı, 5 mıllıonǵa jýyq adam qazaq jerine eriksiz jer aýdaryldy. Qazaqstannyń ózinde 100 myń adam tutqynǵa alynyp, onyń 20 myńy atylyp ketti. Shyn mánisinde, muny tolyq anyqtaıtyn derekter bolýǵa tıis. Osy oraıda, tarıhı betindegi osynaý olqylyqtyń ornyn toltyrýymyz qajet.

Árıne, 1937-1938 jyldardaǵy oqıǵa qazaq zııalylaryna aýyr tıdi. Ultymyzdyń bas kóterer azamattary jalǵan jalamen solaqaı saıasattyń qurbany boldy. Halqymyz daryndy, bilimdi tulǵalarynan aıyryldy. Aljır Karlagtyń 26-shy núktesi bolǵan. Munda kórneki ǵalym jáne zııaly qaýym ókilderiniń áıelderi men balalary boldy. Aljır týraly jazylǵan kitaptar, tarıhı derekter bar bolǵanymen, bul baǵyt áli de tereń zertteýdi qajet etedi. Bul rette, Prezıdenttiń saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn aqtaý úshin arnaıy memlekettik komıssııa qurý bastamasy óte durys sheshim dep esepteımin.

Barshagúl ISABEK,
OQMPÝ-dyń birinshi prorektory, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, doent

Pikirler
Redakııa tańdaýy