توقاەۆ: قازاقستاننىڭ بولاشاعى ءبىلىمدى ءارى بىلىكتى ازاماتتاردىڭ قولىندا

992

قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت سەناتىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى. سويلەگەن ءسوزىنىڭ تولىق ءماتىنى:

قۇرمەتتى سەنات دەپۋتاتتارى!

 

ءبىز بۇگىن ەرەكشە جاعدايدا كەزدەسىپ وتىرمىز.

قازىر بۇكىل الەم جۇرتشىلىعى كۇردەلى داعدارىسقا ۇشىرادى.

مۇنى جاقسى بىلەسىزدەر.

كوروناۆيرۋس دەرتى قازاقستاندى دا اينالىپ وتكەن جوق.

سوعان بايلانىستى حالقىمىز ون التىنشى ناۋرىزدان باستاپ توتەنشە جاعدايدا ءومىر سۇرۋدە.

كارانتين رەجيمى ازاماتتارىمىزعا ايتارلىقتاي قيىنشىلىق تۋعىزدى.

دەگەنمەن، بۇكىل ەلىمىز وسى ىندەتكە قارسى كۇرەسۋ ءۇشىن جۇدىرىقتاي جۇمىلا ءبىلدى.

اسىرەسە، دارىگەرلەر، اسكەري قىزمەتشىلەر، پوليتسەيلەر، ۆولونتەرلەر كۇن-ءتۇن دەمەي جۇمىس ىستەۋدە.

ولاردىڭ ءبارى وتانعا ادال قىزمەت ەتۋدىڭ وزىق ۇلگىسىن كورسەتتى.

سىن ساعاتى قاسيەتتى رامازان ايىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى.

حالىقتىڭ جىگەرىن قايراپ، ءتوزىمىن شىڭداۋعا مۇنىڭ دا اسەرى بولدى.

ءبىز دەر كەزىندە قولعا الىنعان شارالاردىڭ ارقاسىندا ىندەتتىڭ جاپپاي تارالۋىنا توسقاۋىل قويدىق.

مۇنى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى، حالىقارالىق ساراپشىلار جوعارى باعالادى.

پاندەميا ەل ەكونوميكاسىنا كەرى اسەرىن تيگىزىپ وتىر.

وسىعان وراي، ۇكىمەت ازاماتتارعا، شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنە قولداۋ كورسەتۋدە.

بيۋدجەتتەن قوماقتى قاراجات ءبولىندى.

تابىسىنان ايىرىلعان ادامدار قارجىلاي كومەك الىپ جاتىر.

مۇنىڭ ءبارى حالىقتىڭ تۇرمىس جاعدايىن تومەندەتپەۋ ءۇشىن جاسالۋدا.

قابىلدانعان شارالار ءوز ناتيجەسىن بەرە باستاعانىن كورىپ وتىرمىز.

جاعداي كۇردەلەنىپ كەتپەسە، توتەنشە جاعداي رەجيمى ون ءبىرىنشى مامىردا اياقتالادى.

بىراق كارانتين رەجيمىنە بايلانىستى ءىس-شارالار جالعاسا بەرەدى.

بۇل ەل تۇرعىندارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن اسا قاجەت.

ازاماتتارىمىز بىرتە-بىرتە قالىپتى ومىرگە قايتا ورالادى دەپ سەنەمىن.

 

قۇرمەتتى دەپۋتاتتار!

ءبىزدىڭ ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگيالىق دامۋ جولىمىز بار.

قانداي قيىندىق بولسا دا، ەلباسىمىزدىڭ ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرامىز.

بۇل – ساياسي ساباقتاستىقتى  ساقتاۋ دەگەن ءسوز.

تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – مەملەكەتىمىزدىڭ نەگىزىن قالاۋشى، الەمدىك دەڭگەيدەگى تاريحي تۇلعا.

مۇنى ەشقاشان ۇمىتپاۋىمىز قاجەت.

سونداي-اق، وسكەلەڭ ۇرپاققا تۇسىندىرگەنىمىز ءجون.

ءبىز داعدارىستان كەيىنگى كەزەڭگە قازىردەن باستاپ دايىندالۋىمىز كەرەك.

قانداي كۇردەلى جانە قاۋىپتى بولسا دا، داعدارىس – وتپەلى نارسە. ول  جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى.

سوندىقتان ەلباسى جيىرما ءتورتىنشى  ساۋىردە قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا كەلەشەكتەگى ەكونوميكالىق ستراتەگيامىز جونىندە ايتىپ، ايقىن باعدار كورسەتتى.

مەن جيىرما جەتىنشى ساۋىردە ارنايى مالىمدەمە جاسادىم.

ۇكىمەت پەن اكىمدەردىڭ الدىنا ناقتى مىندەتتەر قويدىم.

وسىعان وراي كەشەندى ءىس-قيمىل باعدارلاماسى بار دەپ كۇمانسىز ايتۋعا بولادى. ونى ەشقانداي قوسىمشا مالىمدەمەلەرمەن تولىقتىرماي جۇزەگە اسىرعان ءجون.

قازىر ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك ەكونوميكالىق دامۋدى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن جۇمىس جۇرگىزۋدە.

ون ءبىرىنشى مامىرعا دەيىن ارنايى جوسپار دايىندالماقشى.

ەكونوميكادا تۇبەگەيلى رەفورما جۇرگىزۋىمىز كەرەك. بۇل – اسا كۇردەلى مىندەت.

ەڭ الدىمەن، ەكونوميكالىق ءوسىمدى قالپىنا كەلتىرىپ، حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ قاجەت.

ءبىز وسى پاندەميادان ساباق الۋىمىز كەرەك.

كەيبىر سالالاردا كەمشىن تۇستارىمىز بار.

مۇنى ىندەتتەن تۋىنداعان احۋال انىق اڭعارتتى.

سوندىقتان، الدا تۇرعان بىرقاتار مىندەتتەرگە نازار اۋدارعىم كەلەدى.

ءبىرىنشى كەزەكتە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە باسا ءمان بەرگەن ءجون.

بۇل سالانى جاڭعىرتۋ ءۇشىن تىڭ باستامالاردى قولعا الۋىمىز قاجەت.

زامان تالابىنا ساي اۋرۋحانالار سالىپ، قاجەتتى قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋ اسا ماڭىزدى.

بۇدان بىلاي مەديتسينا عىلىمىن دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋىمىز كەرەك.

وسى سالادا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن عالىمدارىمىزدىڭ الەۋەتى زور.

ماماندارعا لايىقتى جاعداي جاساپ، ناقتى قولداۋ كورسەتكەن ابزال.

سونىمەن قاتار ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىن تولىعىمەن جاڭعىرتاتىن بولامىز.

وسى رەتتە وزىق تەحنولوگيالار مەن تسيفرلاندىرۋدى كەڭىنەن قولدانۋىمىز كەرەك. بۇل – باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى.

ءبىز باسەكەگە قابىلەتتى ۇلت قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ادامي كاپيتالدى دامىتۋىمىز كەرەك.

بۇل – ستراتەگيالىق ماڭىزى بار مىندەت.

ويتكەنى قازاقستاننىڭ بولاشاعى ءبىلىمدى ءارى بىلىكتى ازاماتتاردىڭ قولىندا.

مەملەكەت توتەنشە جاعداي كەزەڭىندە مۇقتاج جانداردى ەرەكشە قامقورلىققا الدى.

مۇنداي ءىس-شارالار، ءتىپتى، دامىعان مەملەكەتتەردە دە بولعان جوق.

تاعى ءبىر ماڭىزدى ماقسات – شاعىن جانە ورتا بيزنەستى وركەندەتۋ.

وعان مەملەكەت تاراپىنان بارىنشا قولداۋ كورسەتۋ كەرەك.

ۇلتتىق ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ – كەزەك كۇتتىرمەيتىن مىندەت.

شيكىزاتقا تاۋەلدىلىكتەن ارىلۋ ءۇشىن وتاندىق ءوندىرىستىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ قاجەت.

بۇل – وڭاي ماسەلە ەمەس. دەگەنمەن، ونى باستى نازاردا ۇستايمىز.

ءبىز قولعا العان ساياسي رەفورمالاردى جالعاستىرا بەرەمىز.

ونسىز مەملەكەتىمىز دامىمايدى.

وسى رەتتە مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ اسا ماڭىزدى.

بىزگە باسشىلاردىڭ جاڭا بۋىنىن تاربيەلەۋ كەرەك.

ەلدىڭ مۇددەسىن ويلايتىن ماماندار بولماسا، باستامالارىمىز ناتيجەسىن بەرمەيدى.

وسى تۇرعىدا مەن ۇسىنعان «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ماڭىزى زور دەپ ويلامىن.

جالپى، ءبىز ەلباسى ماقۇلداعان ۇلت جوسپارىن مىندەتتى تۇردە جۇزەگە اسىرۋىمىز كەرەك.

بۇل – بۇگىنگى زاماننىڭ تالابى.

مىنە، بۇكىل ەلىمىزدىڭ الدىندا تۇرعان وسىنداي مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى ۇيلەسىم قاجەت.

ماڭىزدى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋدا پارلامەنتتىڭ، اسىرەسە، سەناتتىڭ ءرولى دە، قۇزىرەتى دە ەرەكشە.

سەناتتىڭ ەڭ باستى مىندەتى – ساپالى زاڭداردى قابىلداۋ.

مۇنداي زاڭدار رەفورمالارعا جول اشادى،  تۇراقتىلىق پەن ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتەدى.

سەنات دەپۋتاتتارى زاڭ جوبالارىن تالقىلاۋ كەزىندە نەمەسە باسقا فورماتتاعى باسقوسۋلار بارىسىندا قوعامىمىزداعى ەڭ وزەكتى، ەلدى الاڭداتاتىن ماسەلەلەر جونىندە وتكىر ويلار، سىني پىكىرلەر ايتۋعا قۇقىلى. بۇل ماسەلە بويىنشا داۋ جوق.

بۇل رەتتە، سىزدەردىڭ جۇمىستارىڭىز وتە جاۋاپتى ەكەنىن جاقسى بىلەمىن.

وزدەرىڭىزگە ءمالىم، مەنىڭ جارلىعىممەن سەنات دەپۋتاتى داريعا نۇرسۇلتانقىزى نازارباەۆانىڭ وكىلەتتىگى توقتاتىلدى.

ول سەنات توراعاسى رەتىندە ءبىر جىلدان استام بەلسەندى ءارى جەمىستى جۇمىس ىستەدى.

سول ءۇشىن داريعا نۇرسۇلتانقىزىنا ريزاشىلىعىمدى ءبىلدىردىم.

 

قۇرمەتتى سەنات دەپۋتاتتارى!

مەنىڭ جارلىعىممەن ماۋلەن ساعاتحانۇلى اشىمباەۆ سەنات دەپۋتاتى بولىپ تاعايىندالدى.

كونستيتۋتسيانىڭ 58-ءشى بابىنىڭ  1-ءشى تارماعىنا سايكەس پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى لاۋازىمىنا ماۋلەن ساعاتحانۇلى اشىمباەۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىنامىن.

ول مەملەكەت قىزمەتىنىڭ قىر-سىرىن جەتىك مەڭگەرگەن، ۇزاق جىل ءتۇرلى سالادا جەمىستى جانە ءتيىمدى جۇمىس اتقاردى.

پارلامەنت جۇمىسىن جاقسى بىلەدى.

ءاردايىم وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ابىرويمەن اتقارىپ كەلەدى.

مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى تاجىريبەسى مول. سوندىقتان، بۇل قىزمەتتى ابىرويمەن اتقاراتىنىنا كۇمانىم جوق.

ماۋلەن ساعاتحانۇلى اشىمباەۆتىڭ كانديداتۋراسىن سەنات توراعالىعىنا لايىقتى دەپ سانايمىن.

 

قۇرمەتتى دەپۋتاتتار!

بارشامىز كۇردەلى كەزەڭنەن ەلىمىزدى امان-ەسەن الىپ شىعۋ ءۇشىن جۇمىلا جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك.

ءاردايىم باعىت-باعدارىمىزدان جاڭىلماي، العا باتىل قادام جاسايىق.

جالپى، سەنات دەپۋتاتتارىنىڭ جۇمىسىنا ريزامىن.

بىرلىگىمىز بەكەم بولسا، كەز كەلگەن قيىندىقتى ەڭسەرەمىز.

بارشاڭىزعا زور دەنساۋلىق، باق-بەرەكە، جۇمىستارىڭىزعا جەمىس تىلەيمىن

راحمەت!

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى