شەتەلدىك ۇەۇ-دى رەتتەيتىن زاڭ قابىلداۋ ۇسىنىلدى

1226
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/content/uploads/2019/12/parlament-960x500.jpg?token=9fe3145884ea360e7c3201d6049f0794
ءماجىلىس دەپۋتاتى يرينا سميرنوۆا قازاقستاندا شەتەلدىك ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ (ۇەۇ) قىزمەتىنە قاتىستى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ، ولاردى رەتتەيتىن ارنايى زاڭ قابىلداۋدى ۇسىندى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى.

ول قازاقستاندا 200-گە جۋىق شەتەلدىك ۇەۇ جۇمىس ىستەيتىنىن، ولاردىڭ 70%-ى اقش-تان قارجىلاندىرىلاتىنىن مالىمدەدى. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، بۇل ۇيىمدار كوبىنە اقپاراتتىق، قۇقىق قورعاۋ جانە دەموكراتيانى دامىتۋ باعىتتارىندا جۇمىس ىستەيدى، بىراق ولاردىڭ كەيبىرى قازاقستانعا بوتەن يدەولوگيانى تىقپالاپ، جاستاردىڭ ساناسىن ۋلاۋى مۇمكىن.

سميرنوۆا اقش-تىڭ وزىندە وسىنداي ۇيىمدارعا قاتىستى كۇمان تۋىنداپ جاتقانىن العا تارتىپ، «ازاتتىق» پەن «امەريكا داۋىسى» سياقتى مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋداعى باق-تاردى جابۋ ماسەلەسى كوتەرىلگەنىن مىسال رەتىندە كەلتىردى. ول قازاقستاندا جۇمىس ىستەيتىن ۇەۇ-لاردىڭ قىزمەتىن ناقتى باقىلاۋ قاجەتتىگىن ايتىپ، ولاردىڭ ىشىندە قايسىسى دوستىق پيعىلدا، ال قايسىسى قاۋىپتى ەكەنىن انىقتاۋ قيىن ەكەنىن جەتكىزدى.

دەپۋتات باسقا ەلدەردىڭ تاجىريبەسىن مىسالعا كەلتىرىپ، شەتەلدىك اگەنتتەر تۋرالى زاڭ قابىلداعان مەملەكەتتەردى اتاپ ءوتتى (يزرايل – 2016, قىتاي – 2017, اۆستراليا – 2018, ۇلىبريتانيا – 2023, فرانتسيا – 2024). ول اقش-تا 1938 جىلدان بەرى كۇشىندە تۇرعان «شەتەلدىك اگەنتتەردى تىركەۋ تۋرالى» زاڭعا ۇقساس ەرەجەلەر ەنگىزۋدى ۇسىندى. بۇل زاڭ ۇەۇ-لاردىڭ قارجىلاندىرۋ كوزدەرىن اشىق جاريالاۋدى، لوببيستەردى تىركەۋدى جانە ولاردىڭ اقپاراتتىق ماتەريالدارىن ارنايى بەلگىلەرمەن بەلگىلەۋدى مىندەتتەيدى.

سميرنوۆانىڭ ۇسىنىسى قوعامدا ۇلكەن پىكىرتالاس تۋدىردى. ءبىر تاراپ قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن مۇنداي زاڭ قاجەت دەسە، ەكىنشى تاراپ بۇل قادام ازاماتتىق قوعامدى شەكتەۋى مۇمكىن دەپ سانايدى.

دەپۋتات زاڭ جوباسىندا عىلىمي جانە گۋمانيتارلىق ۇيىمدارعا ەرەكشە جاعداي جاساۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، باستى ماقسات – ەلدىڭ ەگەمەندىگىن نىعايتىپ، شەتەلدەن كەلەتىن ىقپالدى باقىلاۋعا الۋ.

پىكىرلەر