ەۋروپارلامەنت ادام قۇقىقتارى مەن دەموكراتيانى قورعاۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ساحاروۆ اتىنداعى سىيلىقتى حالىقارالىق قىلمىستىق سوتقا تابىستادى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى ۆۆس-گە سىلتەپ.
بۇل شەشىم اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ اكىمشىلىگى سوتقا قارسى سانكتسيالار ەنگىزگەننەن كەيىن قابىلداندى.
بيىلعى ماراپاتقا ۇمىتكەرلەردىڭ قىسقا تىزىمىنە تانزانيانىڭ قاماۋداعى وپپوزيتسيالىق ساياساتكەرى تۋندۋ ليسسۋ جانە يرانداعى نارازىلىقتارعا قاتىسقان اپالى-ءسىڭلىلى تارانە مەن رومينا راحيمي دە ەنگەن.
تۋندۋ ليسسۋ — «دەموكراتيا جانە پروگرەسس ءۇشىن» وپپوزيتسيالىق پارتياسىنىڭ جەتەكشىسى. ول ەركىن سايلاۋ وتكىزۋدى، سوت جۇيەسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدى جانە تانزانياداعى ساياسي زورلىق-زومبىلىقتى توقتاتۋدى قولدايدى. 2025 جىلدان بەرى قاماۋدا وتىرعان ساياساتكەرگە مەملەكەتكە وپاسىزدىق جاسادى دەگەن ايىپ تاعىلىپ، ءولىم جازاسى قاۋپى ءتونىپ تۇر.
ال راحيمي ەسىمدى اپالى-ءسىڭلىلى قىزدار بيىل قاڭتاردا يراندا وتكەن ۇكىمەتكە قارسى نارازىلىقتارعا قاتىسقاننان كەيىن جوعالىپ كەتكەن. كەيىن ولاردىڭ يسلام رەۆوليۋتسياسى ساقشىلارى كورپۋسى تاراپىنان ۇستالىپ، تۇرمەگە قامالعانى بەلگىلى بولعان. تۋىستارىنىڭ مالىمەتىنشە، تارانە ءولىم جازاسىنا كەسىلگەن، ال رومينا 25 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان.
9 قازاندا دونالد ترامپ اكىمشىلىگى حالىقارالىق قىلمىستىق سوتقا قارسى سانكتسيالار جاريالادى. اقش بيلىگى سوتتى امەريكالىقتار مەن يزرايلدىكتەردى نەگىزسىز قۋدالادى دەپ ايىپتاعان. الايدا اقش پەن يزرايل حقس يۋريسديكتسياسىن مويىندامايدى.
بۇعان دەيىن اقش يزرايل پرەمەر-ءمينيسترى بينيامين نەتانياحۋدى قاماۋعا الۋعا وردەر بەرگەنى جانە اۋعانستانداعى امەريكالىق اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ ارەكەتتەرىنە قاتىستى تەرگەۋ جۇرگىزگەنى ءۇشىن سوتتىڭ وننان استام سۋدياسى مەن پروكۋرورىنا جەكە سانكتسيالار سالعان. اۋعانستانداعى ارەكەتتەرگە قاتىستى تەرگەۋ كەيىن توقتاتىلعان.
جاڭا شەكتەۋلەر اياسىندا اقش بيلىگى حالىقارالىق قىلمىستىق سوتپەن ىنتىماقتاساتىن امەريكالىق كومپانيالارعا دا شارا قولدانا الادى.
سول كۇنى، اقش سانكتسيالارى جاريالاناردان بىرنەشە ساعات بۇرىن، وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنان شىققان حقس-تىڭ بۇرىنعى سۋدياسى ناۆانەتحەم «ناۆي» پيللەيدىڭ نوبەل بەيبىتشىلىك سىيلىعىنا يە بولعانى بەلگىلى بولدى. ول اسكەري قىلمىستار مەن گەنوتسيدكە قارسى كۇرەسكە قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ماراپاتتالعان. بۇل شەشىم دە حالىقارالىق سوتتى قولداۋ بەلگىسى رەتىندە قابىلداندى.
2002 جىلى قۇرىلعان حالىقارالىق قىلمىستىق سوت اسكەري قىلمىستاردى، ادامزاتقا قارسى قىلمىستاردى جانە گەنوتسيد جاعدايلارىن تەرگەپ، كىنالىلەردى جاۋاپقا تارتۋعا باعىتتالعان. گااگادا ورنالاسقان سوتتىڭ يۋريسديكتسياسىن 125 مەملەكەت مويىندايدى.
2023 جىلى سوتتىڭ سول كەزدەگى باس پروكۋرورى كاريم حان رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين مەن رەسەيدەگى بالا قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل ماريا لۆوۆا-بەلوۆاعا قاماۋعا الۋ تۋرالى وردەر بەرگەن. ولارعا رەسەي باسىپ العان ۋكراينا اۋماقتارىنان بالالاردى زاڭسىز دەپورتاتسيالاۋعا قاتىستى اسكەري قىلمىس جاسادى دەگەن كۇدىك تاعىلعان. رەسەي بيلىگى بۇل ارەكەتتەردى ەۆاكۋاتسيا دەپ تۇسىندىرەدى
وسىدان كەيىن رەسەي تەرگەۋ كوميتەتى وردەر شىعارعان حقس سۋديالارىنا قاتىستى قىلمىستىق ءىس قوزعاعان. ال بىلتىر جەلتوقساندا ماسكەۋ قالالىق سوتى حالىقارالىق قىلمىستىق سوتتىڭ پروكۋرورى مەن سۋديالارىن رەسەي ازاماتتارىن زاڭسىز قۋدالادى دەگەن ايىپپەن سىرتتاي 3,5 جىلدان 15 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرعان.
ساحاروۆ اتىنداعى سىيلىق 1988 جىلى تاعايىندالعان. ول كەڭەستىك ديسسيدەنت اندرەي ساحاروۆتىڭ ەسىمىمەن اتالادى جانە جىل سايىن ادام قۇقىقتارى مەن دەموكراتيانى قورعاۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسقان تۇلعالارعا نەمەسە ۇيىمدارعا بەرىلەدى. ماراپات يەگەرىنە 50 مىڭ ەۋرو كولەمىندە سىياقى تابىستالادى.
بىلتىر بۇل سىيلىق بەلارۋس تۇرمەسىندە وتىرعان پولياك-بەلارۋس ءجۋرناليستى اندجەي پوچوبۋت پەن گرۋزيالىق جۋرناليست ءارى رەداكتور مزيا اماگلوبەليگە بەرىلگەن. پوچوبۋت بيىل ساۋىردە بەلارۋس پەن پولشا اراسىنداعى تۇتقىندار الماسۋى اياسىندا بوساتىلىپ، پولشاعا جەتكىزىلگەن.
