13 قازاندا اقش سەناتورلارىنىڭ ءبىر توبى ەل پرەزيدەنتى دونالد ترامپقا حات جولداپ، رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن جاسالعان ديزەل وتىنىن جەتكىزۋ جونىندەگى كەلىسىمنەن باس تارتۋعا شاقىردى. بۇل تۋرالى DW جازدى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
سەناتور ريچارد بليۋمەنتال الەۋجەلىدە حاتتىڭ كوشىرمەسىن جاريالاپ، كونگرەسس پەن امەريكا حالقىنىڭ ۋكرايناداعى سوعىستى توقتاتۋدى قولدايتىنىن جەتكىزدى. دەسە دە، ول 4,5 جىل ىشىندە جۇزدەگەن مىڭ ادامنىڭ ءومىرىن قيعان سوعىستى اياقتاۋ تۋرالى كەلىسىم ء«ادىل شارتتارمەن» جاسالۋى كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى.
حاتقا قول قويعان سەناتورلاردىڭ پىكىرىنشە، اقش-تىڭ رەسەيدەن ديزەل وتىنىن ەكسپورتتاۋعا قاتىستى سانكتسيالاردى الىپ تاستاۋى «پۋتينگە اسكەري ماشيناسىن قارجىلاندىرۋ ءۇشىن قوسىمشا قاراجات بەرىپ، رەسەيگە ۋكراينانىڭ بەيبىت تۇرعىندارىنا قارسى قاتىگەز شابۋىلدارىن جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى».
«بۇل كەلىسىم – قارسىلاسىمىزعا جاسالعان سىيلىق، ال وداقتاستارىمىزعا جاسالعان وپاسىزدىق. ونى بۇزۋ كەرەك»، – دەلىنگەن سەناتورلاردىڭ مالىمدەمەسىندە.
سەناتورلاردىڭ پىكىرىنشە، رەسەي ديزەل وتىنىنىڭ الەمدىك نارىققا جەتكىزىلۋى جانارماي باعاسىنىڭ جوعارى بولۋىنان زارداپ شەگىپ وتىرعان امەريكالىق وتباسىلاردىڭ جاعدايىن ايتارلىقتاي جاقسارتپايدى. وسىعان بايلانىستى ولار دونالد ترامپتى رەسەيگە جانە ونىڭ ۋكرايناداعى سوعىستى جالعاستىرۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ وتىرعان نەگىزگى كۇشتەرگە، سونىڭ ىشىندە قىتايعا ەكونوميكالىق قىسىمدى كۇشەيتۋگە شاقىردى.
سەناتورلار بۇل ءۇشىن رەسەي مەن يرانعا قارسى سانكتسيالار تۋرالى ليندسي گرەم زاڭىندا كوزدەلگەن پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىكتەردى پايدالانۋدى ۇسىندى.
اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ماركو رۋبيو مەن قارجى مينيسترلىگىنىڭ باسشىسى سكوتت بەسسەنتكە دە جىبەرىلگەن حاتقا التى دەموكرات سەناتور قول قويعان. ولاردىڭ قاتارىندا ريچارد بليۋمەنتال، دجينن شەيحين، ريچارد دۋربين، شەلدون ۋايتحاۋس، دجەك ريد جانە كريستوفەر كۋنس بار.
سونداي-اق باستامانى التى رەسپۋبليكاشىل سەناتور قولداعان. ولار – ميتچ ماككوننەلل، توم تيلليس، سيۋزان كوللينز، الان ستيۋارت ارمسترونگ، ليزا مۋركوۆسكي جانە دجون كورنين.
9 قازاندا اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ Truth Social الەۋمەتتىك جەلىسىندە رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن تەلەفون ارقىلى «وتە ءساتتى» سويلەسكەنىن جەتكىزگەن. ونىڭ ايتۋىنشا، ەكى كوشباسشى رەسەي ديزەل وتىنىن اقش پەن الەمدىك نارىققا جەتكىزۋ ماسەلەسىن كەلىسكەن.
ترامپتىڭ مالىمدەۋىنشە، رەسەيلىك كومپانيالار بىردەن 300 مىڭ توننادان استام ديزەل وتىنىن جەتكىزەدى. قاراشا ايىندا تاعى 500 مىڭ توننا، ودان كەيىن، شاماسى، جەلتوقساندا 1 ميلليون توننا جونەلتىلەدى. ال كەيىننەن مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ جاعدايىنا قاراي تاعى 3 ميلليون توننا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. الايدا سوڭعى كولەمنىڭ ناقتى قاي كەزەڭدە جونەلتىلەتىنى بەلگىسىز.
ءوز كەزەگىندە اقش قارجى مينيسترلىگى رەسەي ديزەل وتىنىنا قاتىستى امەريكالىق سانكتسيالاردىڭ قولدانىلۋىن 2027 جىلعى ساۋىرگە دەيىن توقتاتا تۇراتىن جالپى ليتسەنزيا شىعاردى.
رەسەيدىڭ «ۆەستي» باعدارلاماسى 12 قازاندا سانكت-پەتەربۋرگتەن شىققان رەسەيلىك ديزەل وتىنى تيەلگەن العاشقى كەمە اقش-تىڭ شىعىس جاعالاۋىنا باعىت العانىن حابارلاعان بولاتىن. كەمە الداعى 48–72 ساعات ىشىندە مەجەلى جەرگە جەتەدى دەپ كۇتىلگەن.
