26 قىركۇيەكتە تۇركىستان وبلىسى سوزاق اۋدانىندا تولىق جاڭعىرتۋدان وتكەن بابا تۇكتى شاشتى ءازىز كەسەنەسى سالتاناتتى تۇردە اشىلدى. ەلدىڭ رۋحاني تاريحىندا ەرەكشە ورنى بار قاسيەتتى نىساندى قالپىنا كەلتىرۋ جوباسىن تيمۋر قۇلىباەۆتىڭ Halyk قايىرىمدىلىق قورى جۇزەگە اسىردى.
جوباعا 330 ملن تەڭگەگە جۋىق قارجى ءبولىندى. بۇل - بيىل قۇرىلعانىنا 10 جىل تولعان Halyk قورىنىڭ مەرەيتوي اياسىندا جۇزەگە اسىرعان يگى باستامالارىنىڭ ءبىرى. قور ءۇشىن تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ - وتكەنگە تاعزىم ەتۋمەن قاتار، ونى كەلەر ۇرپاققا امان جەتكىزۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى.
جيىن كەسەنە تاريحى مەن ونى قايتا جاڭعىرتۋ بارىسى تۋرالى تانىستىرىلىمنان باستالدى. ودان كەيىن جاڭارتىلعان نىساننىڭ لەنتاسى قيىلىپ، قوناقتار كەسەنە اۋماعىن ارالادى. اۋىل اقساقالدارى ەلدىڭ اماندىعىن، ۇرپاقتىڭ بىرلىگىن تىلەپ، باتا بەردى.
«بابا جاتقان جەردى قادىرلەۋ - وتكەندى عانا قۇرمەتتەۋ ەمەس، ءوز تامىرىڭدى تانۋ. وسىنداي ورىندار ءبۇتىن تۇرسا، ەلدىڭ جادى دا ءبۇتىن بولادى. بۇگىنگى ءىستىڭ بەرەكەسى ارتسىن، بۇل جەرگە كەلگەن ءار ادامنىڭ نيەتى قابىل بولسىن، ەل امان، جۇرت تىنىش بولسىن»، – دەپ باتا بەردى اۋىل اقساقالدارىنىڭ ءبىرى.
قۇمكەنت اۋىلىنان وڭتۇستىككە قاراي ءۇش شاقىرىم جەردە ورنالاسقان بابا تۇكتى شاشتى ءازىز كەسەنەسى - سوزاق ءوڭىرىنىڭ تاريحىمەن بىتە قايناسقان قاسيەتتى ورىنداردىڭ ءبىرى. كەسەنەنىڭ العاشقى نىسانى XVIII عاسىردىڭ ورتاسىندا بوي كوتەرگەن. ال ونىڭ كەيىنگى ساۋلەتتىك كەلبەتى XIX عاسىردىڭ اياعى مەن XX عاسىردىڭ باسىندا قالىپتاسقان. بۇگىندە بابا تۇكتى شاشتى ءازىز كەسەنەسى «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» اياسىندا ەلدەگى 100 ۇلتتىق قاسيەتتى نىساننىڭ قاتارىنا ەنگەن.
Halyk قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى عالىمبەك جاقسىلىقوۆ تاريحي مۇرانى ساقتاۋ تەك وتكەنگە تاعزىم ەتۋ ەمەس، كەلەشەك الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«مۇنداي قاسيەتتى ورىنداردىڭ قادىرى ونىڭ قابىرعاسىمەن عانا ولشەنبەيدى. مۇندا حالىقتىڭ جادى، ەلدىڭ تاريحى، بىرنەشە بۋىننىڭ تاعدىرى جاتىر. سوندىقتان ءبىزدىڭ ماقساتىمىز كەسەنەنى جوندەپ قانا قويۋ ەمەس، ونىڭ تاريحي بولمىسىن ساقتاپ، كەلەر ۇرپاققا لايىق كۇيدە جەتكىزۋ بولدى. بۇگىن سول ءىستىڭ ناتيجەسىن ەلمەن بىرگە كورىپ وتىرمىز»، – دەدى عالىمبەك جاقسىلىقوۆ.
جوبا اياسىندا كەسەنەنىڭ وزىمەن قاتار اينالاسىنداعى ينفراقۇرىلىم دا جاڭارتىلدى. قوناقۇي، اسحانا جانە كەسەنە قاراۋشىسىنىڭ ءۇيى جوندەلىپ، زياراتشىلار مەن قوناقتارعا قولايلى جاعداي جاسالدى.
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى زاۋىتبەك قاۋىسبەكۇلى بابا تۇكتى شاشتى ءازىز كەسەنەسىنىڭ جاڭعىرۋى – تاريحي مۇراعا دەگەن قۇرمەتتىڭ كورىنىسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بابا تۇكتى شاشتى ءازىز – حالقىمىزدىڭ رۋحاني جادىندا ەرەكشە ورنى بار قاسيەتتى تۇلعا. وسىنداي تاريحي ورىنداردى جاڭعىرتىپ، كەلەر ۇرپاققا امان جەتكىزۋ – بارشامىزعا ورتاق مىندەت. بۇگىن قاسيەتتى كەسەنەنىڭ جاڭارىپ، ەل يگىلىگىنە بەرىلۋى – وتكەنىمىزگە دەگەن قۇرمەتتىڭ، ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزعا دەگەن جاناشىرلىقتىڭ بەلگىسى. وسى يگى ىسكە اتسالىسقان ازاماتتارعا، قولداۋ كورسەتكەن Halyk قايىرىمدىلىق قورىنا العىسىمدى بىلدىرەمىن»، – دەدى زاۋىتبەك تۇرىسبەكۇلى.
مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى كەسەنەنى 2026 جىلعى عىلىمي-رەستاۆراتسيالىق جوسپارعا ەنگىزگەن. قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى اككرەديتتەلگەن كومپانيا ازىرلەگەن جانە تۇركىستان وبلىسىنىڭ مادەنيەت باسقارماسىمەن كەلىسىلگەن قۇجاتتاما نەگىزىندە اتقارىلدى.
انىقتاما
2016 جىلى تيمۋر جانە دينارا قۇلىباەۆتار قۇرعان Halyk قايىرىمدىلىق قورىنا بيىل 10 جىل تولىپ وتىر. وسى ۋاقىت ىشىندە قور ءبىلىم، سپورت، مادەنيەت، ەكولوگيا جانە الەۋمەتتىك قولداۋ باعىتتارىندا 100 ملرد. تەڭگەگە 200-دەن استام جوبانى جۇزەگە اسىردى. بابا تۇكتى شاشتى ءازىز كەسەنەسىن جاڭعىرتۋ قوردىڭ تاريحي مۇرانى ساقتاۋعا باعىتتالعان ءىرى جوبالارىنىڭ ءبىرى.
