بىشكەكتەگى جاس گۆارديا بۋلۆارىنا قايراتكەردىڭ ەسىمى بەرىلدى

124
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/XNdW6n8qEewhD8aU4cAUqHH27MVc7xwRjb4i0MIV.jpg

بىشكەك قالاسىنداعى تانىمال جاس گۆارديا بۋلۆارىنىڭ اتاۋى رەسمي تۇردە وزگەرتىلدى. ەندى قالاداعى بۇل كوشە قىرعىز مەملەكەتتىلىگىنىڭ قالىپتاسۋىنا ۇلەس قوسقان كورنەكتى مەملەكەتتىك قايراتكەر يمانالى ايداربەكوۆتىڭ ەسىمىمەن اتالادى، دەپ حابارلايدى "ادىرنا".

قالا بيلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، كوشە اتاۋىن وزگەرتۋ شەشىمى بىشكەك قالاسىنىڭ توپونيميكاسىن رەتكە كەلتىرۋ جانە ەل تاريحىندا ەرەكشە ورنى بار تۇلعالاردىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋ ماقساتىندا قابىلدانعان.

قازىر قالالىق قىزمەتتەر جاڭا اتاۋعا بايلانىستى جۇمىستاردى باستاپ كەتتى. اتاپ ايتقاندا، جول بويىنداعى كورسەتكىشتەر مەن ۇيلەردىڭ مەكەنجاي تاقتايشالارى جاڭارتىلىپ، كارتوگرافيالىق سەرۆيستەردەگى اقپارات وزگەرتىلىپ جاتىر. وسى كوشەدە تۇراتىن ازاماتتار مەن كاسىپكەرلەردىڭ مەكەنجايلارى مەملەكەتتىك رەەسترلەردە دە جوسپارلى تۇردە جاڭارتىلادى.

بۇعان دەيىن بۋلۆار «جاس گۆارديا» اتاۋىن يەلەنىپ كەلگەن. بۇل اتاۋ ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا ۋكراينا اۋماعىندا ارەكەت ەتكەن كەڭەستىك استىرتىن جاستار ۇيىمىنا بايلانىستى قويىلعان.

«جاس گۆارديا» ۇيىمىنىڭ مۇشەلەرى نەمىس باسقىنشىلارىنا قارسى كۇرەس جۇرگىزىپ، استىرتىن جۇمىستارعا قاتىسقان. سوعىس جىلدارىندا ۇيىمنىڭ كوپتەگەن مۇشەسى جاۋ قولىنا ءتۇسىپ، قازا تاپقان.

ال جاڭا اتاۋ بەرىلگەن يمانالى ايداربەكوۆ – قىرعىزستان تاريحىنداعى ماڭىزدى ساياسي تۇلعالاردىڭ ءبىرى.

يمانالى ايداربەكوۆ 1884 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. ول مەملەكەتتىك قايراتكەر رەتىندە قىرعىز جەرىندەگى العاشقى كەڭەستىك باسقارۋ ورگاندارىن قالىپتاستىرۋعا بەلسەندى قاتىستى.
1924 جىلى ايداربەكوۆ قارا-قىرعىز اۆتونوميالىق وبلىسىنىڭ رەۆوليۋتسيالىق كوميتەتىن باسقاردى. كەيىن ول قىرعىز اكسر-ءىنىڭ باس اتقارۋ كوميتەتىنىڭ العاشقى توراعاسى بولدى. وسى كەزەڭدە ايماقتا مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنىڭ نەگىزدەرى قالانىپ، ۇلتتىق اۋماقتىق قۇرىلىمداردى قالىپتاستىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.

ايداربەكوۆتىڭ ساياسي قىزمەتى قىرعىزستاننىڭ قازىرگى مەملەكەتتىلىگىنىڭ قالىپتاسۋ تاريحىمەن تىعىز بايلانىستى. سوندىقتان ونىڭ ەسىمىن بىشكەكتەگى ءىرى كوشەلەردىڭ بىرىنە بەرۋ تاريحي تۇلعانىڭ ەڭبەگىن كەيىنگى ۇرپاققا تانىتۋ ماقساتىنداعى ماڭىزدى قادام رەتىندە باعالانىپ وتىر.

ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىن قۇربانى يمانالى ايداربەكوۆتىڭ تاعدىرى حح عاسىرداعى ساياسي قۋعىن-سۇرگىن كەزەڭىمەن دە بايلانىستى. ستاليندىك رەپرەسسيا جىلدارىندا ول تۇتقىندالىپ، 1938 جىلى اتىلدى.

ارادا جىلدار وتكەندە 1959 جىلى ايداربەكوۆ اقتالدى. ال 2024 جىلى وعان قايتىس بولعاننان كەيىن «قازىرگى قىرعىز مەملەكەتتىلىگىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى اكەلەر» دەگەن جوعارى تاريحي مارتەبە بەرىلدى.

بۇگىندە يمانالى ايداربەكوۆ قىرعىزستاننىڭ مەملەكەتتىك تاريحىنداعى كورنەكتى تۇلعالاردىڭ ءبىرى رەتىندە اتالادى. ونىڭ ەسىمىنىڭ بىشكەكتەگى ماڭىزدى قالالىق نىسانعا بەرىلۋى — ەل تاريحىندا وشپەس ءىز قالدىرعان قايراتكەردى ۇلىقتاۋدىڭ ءبىر كورىنىسى.

پىكىرلەر