قازاق نەگە بالاسىن “دوچا”، “سىنوك” دەپ كەتتى؟

63
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/KnAoDDhZlwHUeKmJmVPQnzqGlNK7i2nXrGJbMf7N.jpg

جازۋشى، جۋرناليست نۇرتورە ءجۇسىپ «ادىرنا» ۇلتتىق پورتالىنىڭ ستۋدياسىنا بەرگەن سۇحباتىندا قازاق قوعامىنداعى ءتىل، ادەبيەت، ۇلتتىق قۇندىلىقتار، دەموگرافيا، جاستار تاربيەسى مەن ەڭبەك مادەنيەتى تۋرالى پىكىر ءبىلدىردى.

ول ەڭ الدىمەن قازاق قوعامىندا ورتاق امانداسۋ ۇلگىسىن قالىپتاستىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، قازاقستانداعى بارلىق ازاماتتىڭ «سالەم» دەپ امانداسۋدى ادەتكە اينالدىرعانى دۇرىس. سونداي-اق، ۇلكەن كىسىگە «سالەم» دەپ ايتۋعا قاتىستى قالىپتاسقان تۇسىنىكتەر مەن قازاقتىڭ ءتول امانداسۋ ءداستۇرى جايىندا وي قوزعادى.

جازۋشى امانداسۋ مادەنيەتىندە گيگيەنالىق تالاپتاردى دا ەسكەرۋگە شاقىرىپ، مىندەتتى تۇردە قول الىسىپ، قۇشاقتاسىپ نەمەسە بەتتەن ءسۇيىسۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن جەتكىزدى.

سۇحبات بارىسىندا نۇرتورە ءجۇسىپ قازىرگى قازاق ادەبيەتىنىڭ باعىتى تۋرالى دا ءسوز قوزعادى. ونىڭ ايتۋىنشا، ادەبيەت تەك اۋىل ءومىرىن عانا ەمەس، قالا تۇرعىندارىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن دە كەڭىنەن قامتۋى ءتيىس. قالالىق ءومىردىڭ ۇلتتىق بولمىسىن قالىپتاستىرۋ، كورشىلىك مادەنيەتىن دامىتۋ جانە ۋربانيزاتسيا جاعدايىنداعى قازاق قوعامىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن ادەبيەتتە كورسەتۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

نۇرتورە ءجۇسىپ ۇلتتىق تاربيەدەگى ءتىلدىڭ رولىنە دە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازاق وتباسىلارىندا بالالاردى «قوشاقانىم»، «بوتاقانىم» دەپ ەركەلەتۋدىڭ ورنىنا «دوچا»، «سىنوك» سياقتى بوگدە سوزدەردىڭ ءجيى قولدانىلۋى ويلاندىراتىن ماسەلە.

پىكىرلەر