مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ قابىلدانۋىنا بايلانىستى راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا قول قويدى. بۇل تۋرالى بۇگىن، 1 شىلدەدە اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى جازدى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
«قوعامعا قاۋىپ توندىرمەيتىن، ادامداردىڭ ومىرىنە، قوعامدىق قاۋىپسىزدىككە جانە زاڭمەن قورعالاتىن قوعام مەن مەملەكەتتىڭ وزگە دە ماڭىزدى مۇددەلەرىنە زيان كەلتىرۋمەن بايلانىستى ەمەس قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان ادامدارعا راقىمشىلىق جاسالادى»، – دەپ ءتۇسىندىردى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى.
زاڭعا سايكەس، قىلمىستىق تەرىس قىلىقتار مەن اۋىرلىعى ورتاشا قىلمىستار جاساعان ادامدار قىلمىستىق جاۋاپتىلىقتان نەمەسە نەگىزگى جازادان بوساتىلادى. سونداي-اق زاڭ بىرقاتار سوتتالعانعا جاساعان قىلمىسىنىڭ اۋىرلىعىن، كەلتىرىلگەن زالالدى وتەۋىن جانە تۇزەۋ مەكەمەسىندەگى مىنەز-قۇلقىن ەسكەرە وتىرىپ، جازانىڭ وتەلمەگەن بولىگىن قىسقارتۋدى دا قاراستىرادى.
الدىن الا ەسەپ بويىنشا، 16,5 مىڭنان استام ادام جاڭا ءومىر باستاۋعا مۇمكىندىك الادى. ولاردىڭ ىشىندە شامامەن 2 900 ايەل بار، سونىڭ ىشىندە جۇكتى ايەلدەر مەن كامەلەتكە تولماعان بالالاردى تاربيەلەپ وتىرعان انالار دا قامتىلعان.
ال ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرىلعاندار مەن سىرتتاي سوتتالعاندار راقىمشىلىققا ىلىكپەيدى.
ودان بولەك، ەل تاريحىندا العاش رەت اكىمشىلىك راقىمشىلىق جۇرگىزىلەدى. زاڭعا سايكەس، ازاماتتار، جەكە كاسىپكەرلەر جانە جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن تۇلعالار زاڭ كۇشىنە ەنگەن كۇنگە دەيىن ورىندالماعان اكىمشىلىك ايىپپۇلداردى تولەۋدەن بوساتىلادى. تەك ىشكى ىستەر ورگاندارى قارايتىن قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا عانا جالپى سوماسى 17 ميلليارد تەڭگەدەن اساتىن شامامەن 1 ميلليون ايىپپۇل راقىمشىلىققا ىلىنبەك.
اكىمشىلىك راقىمشىلىق ەڭ ورەسكەل قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساعان ادامدارعا قولدانىلمايدى. ولاردىڭ قاتارىندا قارۋ مەن ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قاتىسى بارلار، جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن ورەسكەل بۇزعاندار (ماس كۇيىندە كولىك جۇرگىزۋ، قارسى جولاققا شىعۋ جانە جۇرگىزۋشى كۋالىگىنەن ايىرۋعا اكەلگەن باسقا دا بۇزۋشىلىقتار), سونداي-اق قۇقىق بۇزۋشىلىقتى قايتالاپ جاساعان ازاماتتار بار.
مينيسترلىك وكىلدەرى قىلمىستىق تا، اكىمشىلىك تە راقىمشىلىقتىڭ ءبىر رەتتىك سيپاتقا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەگەر راقىمشىلىق جاسالعان ادام قايتادان قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساسا، ول جالپى تارتىپپەن جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى.
