تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن «تۇركىستان وبلىسىنا بالۋان تاس ساپارى» ەكسپەديتسياسىنىڭ 1-كۇنى سايرام، ورداباسى اۋداندارىندا ءوتتى. ول ۇلتتىق باھادۇرلىك مۇرانى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى» مادەني-تانىمدىق جوباسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا. توپ جەتەكشىسى «Baluan tas» اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى، كۇش مادەنيەتىن زەرتتەۋشى ابىلايحان قالنازاروۆ.
يبراگيم اتا، قاراشاش انا، بيبىعياس انا كەسەنەلەرىنە زيارات ەتۋمەن شىمكەنت قالاسىنان باستالعان ءىس-شارا سايرام اۋدانى اۋماعىندا جالعاسىن تاۋىپ، نانجەمەستىڭ كوتەرگەن سيمۆولدىق بالۋان تاسىن زەرتتەپ زەردەلەۋگە ۇلاستى. سونداي-اق ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى اۋدانداعى بىرقاتار ءوندىرىس ورىندارى يەلەرىنىڭ قوناق ەتىپ شاقىرۋىمەن، ونىڭ ىشىندە «GenGroup Qazaqstan» جشس-نىڭ بانان پلانتاتسيالارىن ارالاپ، تاڭسىق جەمىس ءدامىن تاتتى.
مۇنان ارمەن قاراي ساپار بارىسىندا ورداباسى اۋدانىنداعى قاجىمۇقان مۇڭايتپاسۇلى كەسەنەسىنە زيارات ەتىلىپ، پالۋان بابانىڭ قاراشاڭىراعىن يەلەنىپ وتىرعان ۇرپاقتارى قولىنداعى جادىگەرلەر زەرتتەۋ مەن ناسيحات نىسانىنا اينالدى. اتاپ ايتقاندا، پالۋاننىڭ ارباسىنىڭ بەل تەمىرى، وجاۋى، سۋ قۇيار ىدىسى، سىرنايى جانە شابادانى قىزىعۋشىلىق تۋدىردى.
توپ مۇشەلەرى پالۋان ۇرپاقتارى اۋزىنان نەشەمە تىڭ دەرەكتەردى جازىپ الىپ، جاڭا عيماراتقا كوشىپ، كوركەمدىك-تەحنولوگيالىق قۇرىلىمى جاڭعىرتىلعان قاجىمۇقان اتىنداعى وبلىستىق سپورت مۋزەيىنە باس سۇعىپ، مۇندا جيناقتالعان 8 بالۋان تاستىڭ تاريحىنا قانىقتى. اتاپ ايتقاندا، 2 كىر تاسى، بولشەك تاس، تومبى تاس (سالماعى 350 كەلى), ديىرمەن تاس (130 كەلى), قىزىل ديىرمەن تاس (550 كەلىلىك), اق ديىرمەن تاس (630 كەلى), باياناۋىلدان كەلگەن تاس (480 كەلىلىك جانە ءالى دە ناقتىلاۋدى قاجەت ەتەدى).
مىسالى، مۋزەي قىزمەتكەرى مەرۋەرت ەسكەرمەستىڭ 550 كەلىلىك قىزىل ديىرمەن تاسقا قاتىستى ايتقاندارى تاماشا دەرەك. ونىڭ سوزىنشە، ءبىر كەزدەرى قىزىل-سەڭگىر اۋىلىندا پالۋان اتانىڭ قولىمەن كوتەرىپ لاقتىرىپ ونەر كورسەتكەن الىپ تاسى بار ەكەنى ايتىلىپ قالدى. اۋىل تۇرعىنى قالمۇرزاەۆ دانياربەك يسمانۇلىنىڭ ءۇيىنىڭ اۋلاسىندا ساقتالعان تاستى مۋزەي قىزمەتكەرلەرى اۋەلى تەلەفون ارقىلى كورىپ-ءبىلىپ، ءۇي يەسىمەن سويلەسىپ، مۋزەي قورىنا بەرۋگە رۇقساتىن بەرەتىنىن ءبىلىپ بارعان. قاجىمۇقان ءبىر ءوزى كوتەرىپ تاستاعان ۇلكەندىگى مەن اۋىرلىعى سونشالىق زور تاستى، 6-7 ەرەسەك ەر ادام جابىلىپ ءجۇرىپ كولىكتىڭ تەلەشكەسىنە ارەڭ تيەپ الىپ كەلگەن.
وسى ورايدا اتالمىش مۋزەيدە جەرگىلىكتى زيالىلار مەن سپورتشىلار الدىندا «Baluan tas» اكادەمياسىنىڭ كەزەكتى ءبىر جوباسى – «كۇش لەكتسياسى» بەرىلىپ، ۇلى دالانىڭ كۇش مادەنيەتى مەن باتىر-بالۋانداردىڭ تاريحي تىزبەگى جاريالانعانىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇل قاتاردا تۇركىستان وبلىسىنىڭ بەلدى جازۋشىلارى – اسان تۇراباەۆ پەن ىلەسحان بايجانوۆقا ۇلت رۋحانياتىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن «بالۋان تاس» توسەلگىلەرى تاعىلىپ، «رۋحاني پالۋان» اتاق-دارەجەسى بەرىلدى.
«بالۋاندىق تەك قانا قارا كۇشپەن ولشەنبەيدى. ونىڭ رۋحاني جانە قايراتكەرلىك قاباتتارى بار. بالۋان تاس تا تەك قانا فيزيكالىق تۇردە كوتەرىلمەيدى. ول دا تۇتاس ءبىر فيلوسوفيا بولعاندىقتان، باسقا دا سالالاردا سيمۆولدىق تۇرعىدا كوتەرىلە بەرەدى. ەكى اعامىزدىڭ اتقارعان ءىسى جۇزدەگەن ادام جۇمىس ىستەيتىن ۇلكەن زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنا بەرگىسىز. «ۇلىلاردىڭ باعاسىن حالىق بەرگەنىمەن، سىيىن جەكە ەرلەر بەرەدى» دەگەن بار. بىزدىكى سوعان يشارا»، – دەدى ابىلايحان قالنازاروۆ.
بۇگىنگى كۇننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسىنا» 1 سيمۆولدىق بالۋان تاس جانە 8 زاتتىق بالۋان تاس جەكە-جەكە نىساندار رەتىندە ەنگىزىلىپ، ءاربىرىنىڭ تولىق ماعۇلىماتى اقپاراتتار بازاسىنا تىركەلدى.
ايتا كەتەيىك، بۇل ساپار 21 ناۋرىزعا دەيىن جالعاسادى جانە ارمەن قاراي بايدىبەك، سوزاق، وتىرار، ساۋران اۋداندارى مەن تۇركىستان قالاسىندا وتەدى. جوبا اۆتورى – كۇش مادەنيەتىن زەرتتەۋشى، ابىلايحان قالنازاروۆ. ەكسپەديتسيانى «Baluan tas» ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى جانە مادەنيەتى اكادەمياسى ۇيىمداستىرىپ وتىر.
قاتىسۋشىلار قۇرامى وتە ىرىكتەلگەن. ساپارعا ارنايى جاساقتالعان «بالۋان تاس» جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەر پۋلىنىڭ تۇراقتى وكىلدەرى، عالىمدار مەن سپورتشىلار بار. مىسالى، زەيىن الىپبەك باستاعان تىلشىلەر مەن بلوگەرلەر قوسىنى جانە سەرىك ەرعالي باستاعان عالىمدار شوعىرى. سپورتشىلاردى ايگىلى بالۋان ارمان سۇلەيمەن باستاپ ءجۇر.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت، «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى» جوباسىنىڭ تۇساۋى بىلتىر ناۋرىز مەيرامىندا ەلوردادا كەسىلگەن بولاتىن. بۇعان دەيىن جوبا اياسىندا اقتوبە جانە پاۆلودار وبلىستارىنا ەكسپەديتسيالار ۇيىمداستىرىلىپ، العاشقى عىلىمي-مادەني دەرەكتەر جيناقتالدى. رەتتىك جاعىنان ءۇشىنشى تۇركىستان باعىتى – جوبانىڭ رۋحاني-تاريحي تۇرعىدان ەڭ ماڭىزدى كەزەڭدەرىنىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار بۇل جولعى ساپار ناۋرىز مەيرامى مەن تۇركىستاندا وتەتىن كوكپاردان الەمدىك چەمپيوناتى ءىس-شاراسىنا ورايلاستىرىلىپ وتىر.
جوبانىڭ باستى ماقساتى – قازاقتىڭ ءداستۇرلى كۇش مادەنيەتىن زەرتتەۋ، بالۋان تاستاردى ۇلتتىق مۇرا رەتىندە جۇيەلەۋ، ولاردى زاماناۋي مادەني اينالىمعا ەنگىزۋ، سونداي-اق ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋ.
سونىمەن، «بالۋان تاس» ساپارىنىڭ 1-كۇنگى سايرام، ورداباسى اۋداندارىنا قاتىستى قورىتىندىسى وسىنداي.
