وسىدان 100 جىل بۇرىن باكۋ قالاسىندا بۇكىلوداقتىق تۇركولوگيا سەزى ءوتتى، دەپ حابارلايدى «ادىرنا» ءتىلشىسى.
وعان تۇركى حالىقتارىنىڭ وكىلدەرى، كسرو عىلىم اكادەمياسىنىڭ، شىعىستانۋ عىلىمي قاۋىمداستىعىنىڭ، ۋكراينا اكادەمياسىنىڭ، زاكاۆكازە شىعىستانۋ قاۋىمداستىعىنىڭ ماماندارى، شەتەلدىك دەلەگاتتار، سونىڭ ىشىندە تۇركيا جانە گەرمانيادان كەلگەن عالىمدار قاتىستى.
1926 جىلى وتكەن سەزدە ازەربايجاننىڭ لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ تاجىريبەسىنىڭ نەگىزىندە وداقتىڭ باسقا رەسپۋبليكالارى مەن وبلىستارىندا تۇراتىن حالىقتاردىڭ ءالىپبيىن لاتىن جازۋىنا كوشىرۋ ۇسىنىلدى. ول ءۇشىن جاڭا تۇركى ءالىپبيىنىڭ بۇكولداقتىق ورتالىق كوميتەتى قۇرىلاتىن بولدى. وسىلايشا، اراب جازۋىن قولدانىپ كەلگەن تۇركى حالىقتارىنىڭ جازۋىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ قوزعالىسى باستالدى.
بۇل قۇرىلتايعا كسرو قۇرامىنا ەنگەن بارلىق رەسپۋبليكادان، ىستانبۇل مەن بەرليننەن كەلىپ قاتىسقان 131 دەلەگاتتىڭ اراسىندا س.ف. ولدەنبۋرگ، ۆ.ۆ. بارتولد، ا.ن. سامويلوۆيچ پەن ن.ن. پوپپە، ا.بايتۇرسىنۇلى، س.ە. مالوۆ، ل.ۆ. ششەربا سياقتى الەمگە كەڭ تانىلعان اسا ءىرى تۇركىتانۋشىلار بولدى.
قازاقستاننان 5 دەلەگات قاتىستى. ولار – احمەت بايتۇرسىنۇلى، ەلدەس وماروۆ، ءبىلال سۇلەەۆ، ءنازىر تورەقۇلوۆ، ءازيز باي-سەيدۋلي. قۇرىلتايعا ن.تورەقۇلوۆ ماسكەۋدەن، وزگەلەرى قىزىلوردادان باردى. العاشقى ۇشەۋى سەزگە قازاقستاننان ارنايى شاقىرىلعان تىزىمىندە بولدى.
قازاقستاندىق دەلەگاتسيادان ا.بايتۇرسىنۇلى مەن ن.تورەقۇلوۆ قۇرىلتايدىڭ ۇيىمداستىرۋ كوميسسياسىنىڭ قۇرامىندا بولدى. ودان بولەك ا.بايتۇرسىنۇلى تۇركولوگيا قۇرىلتايىنا ورايلاستىرىلعان ءا.ناۋايدىڭ 500 جىلدىق مەرەيتوي ۇيىمداستىرۋ، ورفوگرافيا ماسەلەلەرى جونىندەگى، تەرمينولوگيا ماسەلەلەرى بويىنشا قارار دايىنداۋ، انا ءتىلىن وقىتۋ ادىستەمەسى تۋرالى جانە ن.تورەقۇلوۆ ەكەۋى سەزد قارارىن قابىلداۋ، رەداكتسيالاپ تولىقتىرۋ جونىندەگى كوميسسيالار قۇرامىنا كىردى. ءنازىر تورەقۇلوۆ سونداي-اق تۇرىك حالىقتارىنىڭ قازىرگى جاي-كۇيى مەن تاريحىن زەرتتەۋ، ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى كوميسسيالارعا دا مۇشە بولادى. ە.وماروۆ ەتنوگرافيا ماسەلەلەرى جونىندەگى جانە سەزد قارارىن دايىنداۋ جونىندەگى كوميسسيالارعا كىردى. بۇل مالىمەتتەر دە باكۋ قۇرىلتايىندا قازاق عالىمدارىنىڭ بەلسەندى قىزمەت اتقارعانىن كورسەتەدى.
