Elimizde ǵarysh salasyn damytý jumystary qarqyn alýda

682

Elimiz ǵarysh salasyn ıgerý jumystaryna aıryqsha kóńil bólip jatqany belgili. Ǵarysh qyzmeti týraly arnaıy zań da qabyldandy. Zań 7 taraý men 37 baptap turady. Taraýlar – jalpy erejelerden, ǵarysh qyzmeti salasyn memlekettik retteý jáne baqylaý, ǵarysh qyzmetin júzege asyrý, ǵarysh ınfraqurylymy, ǵarysh qyzmetiniń qaýipsizdigi, ǵaryshkerlikke kandıdattyq pen ǵaryshkerdiń quqyqtyq jaǵdaıy jáne olardy áleýmettik qamsyzdandyrý sharalary, qorytyndy erejeden turady. Bir sózben aıtqanda, munda ǵaryshty ıgerýdiń zańnamalyq negizdemesi aıqyndalǵan.

Buǵan deıin Baıqońyrdan «KazSat-1», «KazSat-2», «KazSat-3» jer serikteri ushyryldy. Osynyń arqasynda jer resýrstary 100 paıyz ıfrlandyrý júıesine kóshken. Mysaly, aýyl sharýashyly boıynsha 35,3 mln gektar jer ıfrlandyryldy (100%). Geoportaldyń kómegimen prokýratýra organdary quny 700 mlrd teńgelik 9,6 mln gektar bolatyn 37 myńnan astam paıdalynylmaǵan jer ýchaskelerin anyqtady. Nátıjesinde, quny 149 mlrd teńge bolatyn 11 myńǵa jýyq jer ýchaskesi (4 mln gektar – avtor.) memleketke qaıtaryldy.

Bolashaqta bul qyzmetti jetildirip, paıdaly qazbalardy ıfrlaý jáne monıtorıngileý, atmosferany, topyraqty taldaý dáldigin arttyrýǵa baǵyttalǵan jumystar iske asyrylady.

Sondaı-aq, ǵaryshtyq baılanys júıesi elimizdegi spýtnıktik baılanys pen telehabar taratý qajettiligin 100-ǵa qanaǵattandyryp otyr. ıfrlyq damý, ınnovaııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi málimetine súıensek, qazirgi kezde Orta Azııa elderine ǵaryshtyq baılanys júıesi qyzmetterin eksporttaý jumysy boıynsha jumystar júrgizilýde. Elimiz «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵyndaǵy is-áreketin keńeıtý úshin Reseımen birlesip «Soıýz-5» zymyran tasyǵyshynyń bazasynda «Báıterek» ǵarysh zymyran keshenin qurý jobasyn iske asyrýdy josparlap otyr. Sonymen qatar, kommerııalyq ushýlardy júzege asyrý maqsatynda «Soıýz-2» zymyran tasyǵyshynyń bazasynda Reseı jáne BAÁ-men birlesip «Gagarın startyn» jańǵyrtý jónindegi ınvestıııalyq joba pysyqtalýda.

Qazirgi kezde elimizdiń kásiporyndary Túrkııa, Franııa, Qytaı, Ońtústik Koreıa, Iordanııa, AQSh, Japonııa, Ulybrıtanııa, Ýkraına sekildi elderdiń ǵarysh salasyndaǵy uıymdarymen belsendi jumystar jasap jatyr.

Qazaqstan ǵaryshtyq áleýetin kóterýdiń jan-jaqty múmkindigin qarasyrýda. Máselen, byltyr ótken «Qazaqstandaǵy ǵarysh kúnderi» dep atalatyn halyqaralyq forýmǵa «Roskosmos», «Airbus Defence and Space» korporaııalarynyń ókilderi, otandyq jáne sheteldik uıymdar: «M. V. Hrýnıchev atyndaǵy MǴǴÓO», «M.F. Reshetnev atyndaǵy AJJ» AQ, «Transtelekom», «One Web», «Thales Alenia Space», SES, «Leica Geosystems, Satrec Initiative», «Eutelsat» t.b. uıymdar qatysty. Mamandar mundaı basqosýlardyń paıdasy orasan degendi aıtady. Osy forýmda premer-mınıstr A.Mamın jerdi dıstanııalyq zondtaý derekteri (JZD) men ǵarysh júıelerin qarjylandyrýdy 300 mln dollarǵa deıin arttyrý josparlanyp otyrǵanyn jarııalady.

Jasulan Naýryzalıev,

«Adyrna» ulttyq portaly

Pikirler
Redakııa tańdaýy