Foto: 24kz
Almatyda ekologiialyq şekteu aimaǧynyŋ (LEZ) aumaǧynda 2027 jylǧy 1 qaŋtardan bastap kömır satuǧa tyiym salu josparlanyp otyr. Sonymen qatar qaladaǧy kömır bazalaryn Almaty oblysyna köşıru mäselesı de kün tärtıbınde tūr. Būl özgerıster megapolistegı aua sapasyn jaqsartuǧa baǧyttalǧan, dep habarlaidy “Adyrna” ūlttyq portaly Tengrinews.kz-ke sıltep.
Almatyda 2027 jyldyŋ basynan bastap LEZ aumaǧynda kömır saudasyna şekteu engızu mäselesı ekologiia jönındegı vedomstvoaralyq komissiia otyrysynda qaraldy.
Būǧan deiın qala bilıgı kömır bazalaryn Almaty oblysynyŋ aumaǧyna köşıru turaly tapsyrma bergen. Alaida keibır nysandar älı de Almaty ışınde jūmys ıstep tūr.
Qazırgı taŋda qaladaǧy kömır bazalarynda şamamen 24 myŋ tonna qatty otyn saqtalǧan. Onyŋ 22,8 myŋ tonnasy, iaǧni jalpy kölemnıŋ 95 paiyzy kırpış zauyttaryna arnalǧan ūsaq kömır ekenı belgılı boldy.
Äkımdık 2026 jyldyŋ soŋyna deiın qalaǧa temırjol arqyly kömır jetkızudı toqtatyp, jūmys ıstep tūrǧan bazalardyŋ jaldau kelısımşarttaryn būzudy közdep otyr.
Qala äkımdıgınıŋ mälımetınşe, būl şaralar atmosferaǧa taraityn ziiandy zattardyŋ kölemın azaituǧa arnalǧan keşendı jospardyŋ bır bölıgı. Sonymen bırge şaǧyn jäne orta biznes nysandaryn kömır men basqa da qatty otyn türlerınen gazǧa köşıru jūmystary jalǧasyp jatyr.
«Eco Almaty» JŞS derekterıne säikes, qazırgı uaqytta 2395 nysannyŋ 1879-y gazǧa qosylǧan. Al qalǧan 516 nysan älı de qatty otyn paidalanady.
Jeke tūrǧyn üilerdı gazdandyru jūmystary da jürgızılude. Qazır Almatynyŋ jeke sektoryn gazben qamtu körsetkışı 99,6 paiyzǧa jetken.
Aita ketsek, LEZ (Low Emission Zone) – ziiandy şyǧaryndylardy azaituǧa arnalǧan ekologiialyq şekteu aimaǧy. Onyŋ negızgı maqsaty – kölık qūraldary, öndırıs oryndary jäne jylytu jüielerınen bölınetın lastauşy zattardyŋ kölemın qysqartu.
2025 jylǧy 30 jeltoqsanda Almaty mäslihaty «Atmosferalyq auany qorǧau qaǧidalaryn» bekıttı. Atalǧan qūjatta avtokölıkter men käsıporyndarǧa qoiylatyn ekologiialyq talaptar, ziiandy şyǧaryndylardy baqylau jäne arnaiy şekteu aimaqtaryn qalyptastyru tärtıbı qarastyrylǧan.
Qaǧidalardyŋ negızgı normalary 2027 jylǧy 8 qaŋtardan bastap küşıne enedı.
Almatydaǧy alǧaşqy LEZ aimaǧy 2026 jylǧy 28 säuırde qalanyŋ ortalyq bölıgınde ıske qosyldy. Onyŋ aumaǧy Bögenbai batyr jäne Jeltoqsan köşelerı, sondai-aq Abai men Dostyq daŋǧyldarynyŋ arasyn qamtidy.
Äzırge joba synaq rejimınde jūmys ıstep tūr. 2026 jyldyŋ soŋyna deiın jürgızuşılerge aiyppūl salynbaidy, kölıkterdıŋ qozǧalysyna tyiym salynbaidy jäne arnaiy tölem alynbaidy.
Pilottyq kezeŋ aiaqtalǧan soŋ ekologiialyq şekteu aimaǧynyŋ naqty şekaralaryn bekıtu josparlanǧan.
2027 jyldan bastap ekologiialyq talaptardy küşeitu közdelıp otyr. Atap aitqanda, şyǧaryndylary joǧary avtokölıkterge, jylytu jäne kommersiialyq maqsatta kömır men özge de qatty otyn türlerın paidalanuǧa, sondai-aq otşaşular men basqa pirotehnikalyq būiymdardy qoldanuǧa qatysty şekteuler engızıluı mümkın.
Ekologiialyq talaptardy äzırleuge qatysqan sarapşy Erlan Būzyrbaev LEZ rejimın Almatynyŋ barlyq aumaǧyna engızudı ūsynǧan. Degenmen qala bilıgı äzırge ekologiialyq şekteu aimaǧyn keŋeitu jönınde naqty şeşım qabyldaǧan joq.
Almatyda 2026 jylǧy 1 qyrküiekten bastap avtokölıkterge ekologiialyq tekserıs jürgızu bastaldy. Ol kölıktıŋ josparly tehnikalyq baiqauynan ötu kezınde jüzege asyrylady.
Tekseru barysynda benzin jäne gazben jüretın kölıkterdıŋ paidalanylǧan gazdarynyŋ uyttylyq deŋgeiı ölşenedı. Al dizel qozǧaltqyşy bar maşinalardyŋ tütın şyǧaru körsetkışı tekserıledı.
Būl räsımnen aldyn ala ötu mındettı emes. Eger kölık iesı 2026 jylǧy 1 qyrküiekke deiın tehnikalyq baiqaudan ötken bolsa, onyŋ qūjaty belgılengen jaramdylyq merzımı aiaqtalǧanşa küşınde qalady.
Aldaǧy uaqytta ekologiialyq tekserıs nätijelerın kölıkterdıŋ LEZ aumaǧyna kıruın baqylau kezınde paidalanu josparlanyp otyr.
Osylaişa, Almatyda 2027 jyldan bastap ekologiialyq talaptar bırtındep küşeitılmek. Josparlanǧan özgerıster kömır saudasyna, käsıpkerlık nysandardyŋ otyn türıne jäne avtokölıkterdıŋ ekologiialyq jaǧdaiyna tıkelei äser etuı mümkın.
