Türkıstan oblysynda düniejüzılık maqta künıne orai «AQ-DALA – 2026» saltanatty ıs-şarasy öttı. Otyrar audany Qaraqoŋyr auyldyq okrugındegı «Türkıstan maqta agroönerkäsıptık keşenı» JŞS maqta alqabynda ötken ıs-şaraǧa oblys äkımı Nūralhan Köşerov, öŋır tūrǧyndary men eŋbek adamdary qatysty.
Memleket basşysy Qasym-Jomart Toqaev qoǧamda adal eŋbek pen eŋbek adamynyŋ märtebesın arttyrudyŋ maŋyzyn ünemı aityp keledı. Bügıngı şara «Adal azamat – Adal eŋbek – Adal tabys» qaǧidatyna süiene otyryp, qūndylyqtardyŋ sabaqtastyǧyn aiqyndaidy.
Saltanatty şarada oblys basşysy Nūralhan Köşerov köpşılıktı merekemen qūttyqtap, auyl şaruşylyǧy salasyndaǧy jetıstıkterge toqtaldy.
– Bügın bız Otyrardyŋ aq dalasynda jinalyp, aq altyn ösırgen azamattardyŋ eŋbegıne qūrmet körsetıp otyrmyz. Būl merekenıŋ basty keiıpkerlerı – dän ösıretın diqandar, önım jinaityn mehanizatorlar, su jetkızetın mamandar men maqtany öŋdeitın eŋbekkerler. Türkıstan oblysy üşın maqta – negızgı auyl şaruaşylyǧy daqyldarynyŋ bırı. Ony ösıru, jinau jäne öŋdeu myŋdaǧan tūrǧynnyŋ eŋbegımen bailanysty. Sondyqtan aq altynnyŋ qadırı, eŋ aldymen, ony ösırgen adamnyŋ eŋbegımen ölşenedı. Biyl oblysta maqta 173,6 myŋ gektarǧa egıldı. Qazır alqaptarda jiyn-terım jūmystary jürgızılude. Mausym qorytyndysymen 556 myŋ tonna maqta jinau közdelude (32 s/ga).
Memleket basşysy Qasym-Jomart Kemelūly Toqaev auyl şaruaşylyǧynda ozyq tehnologiialardy keŋınen engızıp, su ünemdeuge batyl köşu jönınde naqty tapsyrma berdı. Su tapşylyǧy sezıletın bızdıŋ öŋır üşın būl – kündelıktı jūmystyŋ basty baǧyty. Bügınde maqta alqabynyŋ 91 myŋ gektarynda su ünemdeu tehnologiialary qoldanyluda. Jekelegen alqaptarda gektaryna 60 sentnerge deiın önım alynuy sudy ūqypty paidalanu men jaŋa täsılderdıŋ nätijesın körsetedı.
Bızdıŋ maqsatymyz – maqtany ösırumen şektelmei, odan tüsetın tabystyŋ köbırek bölıgın öz öŋırımızde qalyptastyru. Osy baǧytta maqta ösıruden bastap öŋdeu, jıp iıru jäne daiyn toqyma önımın şyǧaruǧa deiıngı tolyq tızbektı qamtityn elımızde teŋdesı joq klaster qalyptasyp keledı. Bügın sızder osy klasterlık jobalardyŋ alǧaşqysy – «Türkıstan maqta agroönerkäsıptık keşenı» JŞS-nyŋ jobasymen tanysyp otyrsyzdar. Bız Türkıstan maqtasyn şikızat küiınde ǧana ötkızbei, ony tereŋ öŋdep, daiyn önımge ainaldyratyn zamanaui öndırıs jüiesın qalyptastyrudy közdeimız. Jalpy agrarlyq salaǧa şeteldık investorlardy tartyp, olardyŋ ozyq tehnologiialary men öndırıstık täjıribesın öŋırımızge äkelıp jatyrmyz. Endıgı mındet – osy täjıribenı özımız tolyq meŋgeru. İnvestisiianyŋ nätijesın bız tūraqty jūmys oryndarynan ǧana emes, özımızde qalyptasqan bılıktı kadrlar men bäsekege qabılettı daiyn önımnen de köretemız. Sızderdıŋ jetıstıkterıŋız – bır künnıŋ emes, jyldar boiǧy adal eŋbektıŋ nätijesı. Aq altyndy ösırıp, tuǧan jerdıŋ berekesın arttyryp jürgen barşaŋyzǧa şynaiy alǧysymdy bıldıremın. Egın bıtık şyǧyp, är mausym quanyş pen molşylyq äkelsın! – dedı Nūralhan Oralbaiūly.
Sondai-aq ıs-şara barysynda oblys äkımı bır top ozat eŋbekkerge QR auyl şaruaşylyǧy ministrlıgınıŋ «Eŋbek ardagerı» medalın, «Auyl şaruaşylyǧy üzdıgı» tösbelgısın tabystap, üzdıkterdı «Qūrmet» gramotasy jäne Türkıstan oblysy äkımınıŋ maqta şaruaşylyǧynyŋ üzdıgı diplomymen marapattady.
Türkıstan oblysy – elımızdegı maqta daqylyn ösıretın jalǧyz öŋır. Öŋırde maqtany ösıruden bastap ony öŋdeu, jıp iıru jäne daiyn toqyma önımderın şyǧaruǧa deiıngı tolyq öndırıstık tızbek qalyptasyp keledı. 2030 jylǧa deiın oblysta jalpy qūny 212,6 mlrd teŋgenı qūraityn 5 klaster ıske asyrylady. Nätijesınde jylyna 229,5 myŋ tonna daiyn önım öndırılıp, 7 myŋnan astam jūmys ornyn aşu josparlanyp otyr.
Bügıngı künnıŋ özınde «Türkıstan maqta agroönerkäsıptık keşenı» JŞS ozyq tehnologiialardy paidalanyp, 52 myŋ gektarǧa maqta egıp otyr. Jalpy quaty 180 myŋ tonna bolatyn 2 maqta öŋdeu zauyty, tamşylatyp suaru taspasy men PVH qūbyrlaryn öndıretın zauyttar, sondai-aq jıp iıru fabrikasy ıske qosyldy. Nätijesınde 1200 jūmys orny aşyldy. Odan bölek, taǧy 2 maqta öŋdeu zauytyn jäne jylyna 5 myŋ tonna maqta tūqymyn öndıretın zauytty ıske qosu josparlanuda. Al «TURAN» arnaiy ekonomikalyq aimaǧynda jylyna 45 mln şarşy metr toqyma emes material şyǧaratyn zauyt, 45 mln şarşy metr mata boiaityn zauyt ıske qosylady. Sondai-aq mūnda jylyna 7 mln jiyntyqqa deiın toqyma būiymdary men kiım öndıretın tıgın fabrikasy jäne djins matalaryn öndıretın käsıporyn ıske qosylmaq.
Oblysta mol önımdı qabyldauǧa jäne öŋdeuge quatty infraqūrylym bar. Öŋırdegı 29 maqta öŋdeu zauyty men 169 qabyldau beketı jylyna 1 mln tonnadan astam şittı maqtany qabyldap, öŋdeuge mümkındık beredı. Maqta şaruaşylyǧyndaǧy 25 myŋǧa juyq agroqūrylymda 70 myŋǧa juyq adam eŋbek etedı.
2025 jyl – maqtaşylardyŋ rekordtyq jetıstık jyly boldy. Oblysta 466 myŋ tonnaǧa juyq şittı maqta jinalyp, ortaşa tüsımdılık gektaryna 32 sentnerge jettı. Būl soŋǧy 20 jyldaǧy eŋ joǧary nätije.
Merekelık ıs-şara barysynda auyl şaruaşylyǧy salasyndaǧy zamanaui tehnologiialar, jergılıktı öndıruşılerdıŋ önımderı men azyq-tülık tauarlarynyŋ körmesı ūiymdastyryldy. Sonymen qatar köpşılık nazaryna konserttık baǧdarlama ūsynyldy.
«AQ-DALA – 2026» şarasy – maqta şaruaşylyǧynyŋ jetıstıgın ǧana emes, eŋbek adamynyŋ eŋbegın, jaŋa tehnologiiany meŋgergen mamandardy jäne auyldaǧy jaŋa mümkındıkterdı därıpteitın maŋyzdy alaŋ.
