Qazaqstan 2030 jylǧa qarai ışkı naryqty mūnai önımderımen tolyq qamtamasyz etıp, olardy Ortalyq Aziia elderıne eksporttau mümkındıgıne ie boludy josparlap otyr. Būl turaly Energetika ministrı Erlan Aqkenjenov mälımdedı, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Deputat Stanislav Şerbakovtyŋ sūraǧyna jauap bergen ministr qazırgı uaqytta Qazaqstanda üş ırı mūnai öŋdeu zauyty jūmys ısteitının aitty.
Ötken jyly atalǧan käsıporyndar 18,4 mln tonna mūnai öŋdep, şamamen 15,5 mln tonna mūnai önımın öndırgen. Aqkenjenovtıŋ sözınşe, otandyq öndırıs ışkı naryqtaǧy sūranystyŋ 90 paiyzdan astamyn qamtamasyz etedı. Alaida Qazaqstan äzırge aviasiialyq otynǧa degen qajettılıktı tolyq ötei almai otyr.
«Bız jyl saiyn aviaotynmen qamtamasyz etu mäselesıne tap bolamyz. Qazırgı taŋda Reseiden şamamen 300 myŋ tonna aviasiialyq otyn importtaimyz. Būl kelısım Resei aumaǧynan aviaotyndy kedendık bajsyz äkeluge mümkındık beredı», – dedı ministr.
Elde sondai-aq şamamen 25 şaǧyn mūnai öŋdeu zauyty jūmys ısteidı. Degenmen, Energetika ministrlıgınıŋ basşysy olardyŋ basym bölıgı Keden odaǧynyŋ tehnikalyq reglamentı talaptaryna sai keletın, ekologiialyq klasy K4-ten tömen emes jäne kükırt mölşerı belgılengen deŋgeiden aspaityn otyn öndırmeitının atap öttı.
Işkı naryqty tolyq qamtamasyz etu üşın Qazaqstan qoldanystaǧy mūnai öŋdeu zauyttarynyŋ quatyn arttyrmaq. Atap aitqanda, Şymkent mūnai öŋdeu zauytynyŋ quatyn jylyna 6 mln tonnadan 12 mln tonnaǧa deiın ekı ese ūlǧaitu josparlanǧan. Jobanyŋ tehnikalyq-ekonomikalyq negızdemesın 2026 jyldyŋ soŋyna deiın aiaqtap, keiın ony ıs jüzınde jüzege asyru közdelıp otyr.
Pavlodar mūnai öŋdeu zauytynyŋ quatyn jylyna qosymşa 2 mln tonnaǧa arttyru josparlanuda. Al Atyrau mūnai öŋdeu zauytynda qoldanystaǧy şekteulerdı joiu, sonyŋ ışınde dizel otynyn gidrotazartudyŋ qosymşa jelılerın salu közdelgen.
Būdan bölek, Qazaqstan jaŋa mūnai öŋdeu zauytyn salu mümkındıgın qarastyruda. Yqtimal oryndar retınde Ūlytau, Atyrau jäne Maŋǧystau oblystary zerttelıp jatyr.
«Qazır keŋesşıler tiıstı jūmystardy jürgızıp jatyr. Jyl soŋyna deiın tehnikalyq, ekonomikalyq jäne infraqūrylymdyq mäseleler tolyq şeşıledı dep kütıp otyrmyz», – dedı Aqkenjenov.
Energetika ministrlıgınıŋ boljamynşa, mūnai öŋdeu quattaryn keŋeitu Qazaqstanǧa 2030 jylǧa qarai ışkı naryqty tolyq qamtamasyz etıp qana qoimai, daiyn mūnai önımderın Ortalyq Aziia elderıne eksporttauǧa mümkındık beredı.
Talqylau barysynda deputat Abbat Orysbaev Reseiden jetkızılımder qysqarǧan jaǧdaida Qazaqstannyŋ basqa elderden mūnai önımderın satyp alu mümkındıgı bar-joǧyn sūrady.
Aqkenjenov mūndai mümkındık bar ekenın, alaida Europadan jetkızıletın mūnai önımderınıŋ baǧasy otyn qūny men kürdelı logistikaǧa bailanysty edäuır qymbat bolatynyn aitty.
«Europa elderınen mūnai önımderın importtaǧan jaǧdaida logistikalyq qiyndyqtar tuyndauy mümkın. Otyndy aldymen Qara teŋız arqyly jetkızıp, keiın vagondarǧa qūiyp, Qazaqstanǧa tasymaldau qajet bolady. Būl qosymşa logistikalyq şyǧyndarǧa äkeledı», – dep tüsındırdı ministr.
Onyŋ aituynşa, būl tūrǧyda Reseiden jetkızıletın önımder tiımdırek, öitkenı ekı eldıŋ ortaq şekarasy bar jäne reseilık mūnai öŋdeu zauyttarynyŋ köpşılıgı şekara maŋynda ornalasqan.
«Bızdıŋ ortaq şekaramyz öte ūzyn, al mūnai öŋdeu zauyttary negızınen şekara boiynda ornalasqan. Būl mūnai önımderın Qazaqstanǧa jedel jetkızuge mümkındık beredı», – dedı Aqkenjenov.
Aqkenjenovtıŋ aituynşa, Reseimen jasalǧan kelısımdı ratifikasiialau mūnai önımderın jetkızudegı ekonomikalyq ärı logistikalyq mäselelerdı tiımdı şeşuge mümkındık beredı.
