BŪŪ-nyŋ Bas Assambleiasy memleketterdıŋ bır-bırıne qatysty şynaiy aumaǧyn dälırek körsetetın jaŋa älem kartasyna qatysty qarar qabyldady, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Niu-Iorktegı ştab-päterde ötken otyrysta BŪŪ Bas Assambleiasy XVI ǧasyrdan berı qoldanylyp kelgen Merkator proeksiiasynan resmi türde bas tartyp, 2018 jyly äzırlengen ärı dälırek sanalatyn Equal Earth proeksiiasyn qoldaǧan. Qarardy 164 memleket qoldap dauys bergen, olardyŋ qatarynda Qazaqstan da bar. AQŞ qarsylyq tanytsa, Estoniia, Gruziia, Litva, Moldova, Serbiia jäne Ukraina qalys qalǧan.
Qazırgı bılım beru materialdarynyŋ, navigasiialyq jüielerdıŋ jäne sifrlyq servisterdıŋ basym bölıgınde tarihi standart retınde flamandiialyq kartograf Gerard Merkatordyŋ 1569 jyly äzırlegen proeksiiasy qoldanylyp keldı. Bastapqyda ol tek teŋızde baǧdar alu üşın jasalǧan, sebebı kartadaǧy tüzu syzyqtar kompastyŋ tūraqty baǧyttaryna säikes keledı. Alaida Jerdıŋ şar tärızdı betın jazyqtyqqa tüsıru matematikalyq tūrǧydan belgılı bır auytqulardy qajet etedı. Merkator proeksiiasynda ekvatorǧa jaqyn ornalasqan aumaqtar közben qaraǧanda kışıreiıp, poliusterge jaqyn aimaqtar kölemınen äldeqaida ülken bolyp körınedı. Osy optikalyq äserdıŋ saldarynan kartada Grenlandiia Afrikamen şamalas kölemde beinelenedı. Al naqty geografiialyq derekter boiynşa Afrika qūrlyǧynyŋ aumaǧy Grenlandiiadan şamamen 14 ese ülken.
Qabyldanǧan qūjattyŋ ūsynymdyq sipaty bar. Ol Merkator proeksiiasyn qoldanuǧa tıkelei tyiym salmaidy, alaida memlekettık organdardy, bılım beru mekemelerın jäne tehnologiialyq kompaniialardy balama kartalardy engızuge şaqyrady. Jaŋa standart retınde Equal Earth («Teŋ jer») proeksiiasy ūsynyldy. Ony halyqaralyq kartograftar toby 2018 jyly äzırlegen. Būl joba planetadaǧy barlyq öŋırlerdıŋ aumaǧyn şynaiy araqatynasta körsetedı.
Jobany BŪŪ-da tanystyrǧan avtorlar bırneşe ǧasyr boiy aumaǧy proporsionaldy körsetılmeitın kartalardyŋ qoldanyluy Afrikanyŋ naqty kölemın qabyldaudy būrmalaǧanyn atap öttı. Qarardyŋ negızgı maqsaty — älemdık kartografiiaǧa jaŋa ǧylymi standarttardy engızu.
Bırqatar memleket ışkı normativterın qaita qarauǧa kırısıp te ketken. Atap aitqanda, Fransiia Syrtqy ıster ministrlıgı Merkator proeksiiasynan bırtındep bas tartyp, qūrlyqtardyŋ naqty aumaǧyn däl körsetetın kartalarǧa köşudı josparlap otyrǧanyn mälımdegen bolatyn.
