18 tamyzda AQŞ prezidentı Donald Tramp özınıŋ Truth Social äleumettık jelısınde Ormūz būǧazy AQŞ aumaǧy retınde belgılengen geografiialyq kartany jariialady, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Kartada būǧaz şeŋbermen qorşalyp, joǧarǧy bölıgınde «AQŞ-tyŋ jaŋa aumaǧy» degen jazu körsetılgen.
The Hill basylymy būl jariialanymdy «Ormūz būǧazyn anneksiialau jönındegı ündeulerın küşeituge baǧyttalǧan yqtimal äreket» dep baǧalady.
Soŋǧy künderı Tramp İranǧa qarsy teŋız blokadasynyŋ arqasynda amerikalyq äskeri küşter Ormūz būǧazyn ıs jüzınde baqylauda ūstap otyrǧanyn bırneşe ret mälımdegen. Sondai-aq ol būl strategiialyq maŋyzy zor su jolyn «AQŞ aumaǧy» dep jariialau nietın de bırneşe märte bıldırgen. Al İran bilıgı būǧazdyŋ älı de İrannyŋ baqylauynda ekenın ünemı atap ötıp keledı.
Būl Tramptyŋ ekınşı prezidenttık merzımı kezınde AQŞ aumaǧyn keŋeituge qatysty mälımdeme jasaǧan alǧaşqy jaǧdai emes. Mäselen 2026 jyldyŋ qysynda Venesuela prezidentı Nikolas Maduro tūtqyndalǧannan keiın köp ūzamai Tramp özın «Venesuelanyŋ uaqytşa prezidentı» dep ataǧan bolatyn. Sonymen qatar ol Kanadanyŋ AQŞ qūramyna qosylǧanyn qalaitynyn aitqan, alaida būl ideia Kanada tūrǧyndary men bilıgınıŋ qoldauyna ie bolmady.
Būǧan qosa Tramp ūlttyq qauıpsızdık mäselelerın alǧa tartyp, Grenlandiiany AQŞ baqylauyna alǧysy keletının de mälımdegen. Keiın NATO-nyŋ Bas hatşysy Mark Riutte AQŞ prezidentın Grenlandiiaǧa qatysty mäselelerdı özge, ymyraly joldarmen şeşuge köndırgen.
Osy jyldyŋ basynda Tramp İran aumaǧynyŋ bır bölıgın basyp alu mümkındıgın de aitqan edı. Atap aitqanda, ol Parsy şyǧanaǧynda ornalasqan Hark aralyn baqylauǧa alu operasiiasy boluy mümkın ekenın mälımdegen. Būl aral İran üşın strategiialyq maŋyzǧa ie, öitkenı onda ırı mūnai terminaly ornalasqan.
