Prezident Qasym-Jomart «Qyzylorda – Sekseuıl», «Ūlǧaisyn – Sekseuıl» jäne «Beineu – Sekseuıl» avtokölık joldary qūrylysynyŋ bastaluyna arnalǧan teleköpırde söz söiledı. Būl turaly Aqorda jazdy, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Memleket basşysy kölık-logistika salasy toǧyz joldyŋ torabynda tūrǧan Qazaqstannyŋ ösıp-örkendeuıne serpın beretın maŋyzdy baǧyt ekenıne toqtalyp, bügın elımız üşın strategiialyq mänı airyqşa auqymdy jobalardyŋ qūrylysy bastalatynyn mälımdedı.
– «Jol – tırşılıktıŋ küretamyry». Memleket osy salany damytuǧa ärdaiym basa nazar audarady. Bızdıŋ maqsatymyz – Qazaqstandy Euraziiadaǧy negızgı tranzit haby retınde damytu. Men mūny ünemı aityp jürmın. Barşaŋyzǧa belgılı, elımız Europa men Aziiany jalǧaityn negızgı köpır sanalady. Batys pen Şyǧys arasynda qūrlyqpen tasymaldanatyn jüktıŋ basym bölıgı Qazaqstan arqyly ötedı. Sondyqtan ozyq jäne zamanaui kölık jüiesın qalyptastyru – aldymyzda tūrǧan strategiialyq mındet. Jalpy, elımızde būl baǧytta köptegen şarua atqarylyp jatyr. Byltyr «Dostyq – Moiynty» temır jolynyŋ ekınşı jelısı ıske qosyldy. Sonyŋ arqasynda jük tasymaly kölemı 5 ese artty. Sondai-aq Almaty beketın ainalyp ötetın temırjol jelısı jūmys ıstei bastady, nätijesınde jük jetkızu merzımı aitarlyqtai qysqardy. Eŋ bastysy, osyndai auqymdy jobalardy öz mamandarymyz jüzege asyryp jatyr, – dedı ol.
Prezidenttıŋ aituynşa, būl jūmystyŋ bärı Qazaqstannyŋ kölık-logistika salasyndaǧy äleuetı zor ekenın körsetedı.
– Ötken jyly elımızdegı jalpy tasymal kölemı 6 paiyzǧa artyp, şamamen 37 million tonna boldy. Biyl «Moiynty – Qyzyljar» jäne «Darbaza – Maqtaaral», al kelesı jyly «Baqty – Aiagöz» temırjol jelısınıŋ qūrylysy aiaqtalady. Būdan bölek, bız avtokölık salasyna erekşe nazar audaryp otyrmyz. Soŋǧy jyldary Qazaqstanda tas joldardy tübegeilı jaŋǧyrtu jūmysy qolǧa alyndy. Bırqatar ırı infraqūrylymdyq joba tabysty aiaqtaldy. «Batys Europa – Batys Qytai», «Qaraǧandy – Almaty», «Ortalyq – Oŋtüstık», «Atyrau – Astrahan», «Taldyqorǧan – Öskemen», «Qalbatau – Maiqapşaǧai» baǧytyndaǧy joldar – sonyŋ aiqyn dälelı. Keiıngı 5 jylda avtokölıkpen jük tasymaldau kölemı ekı ese artty. Byltyr osy qyzmet türınen tüsetın tabys 1,5 trillion teŋgege jettı. Özderıŋız bılesızder, elımız arqyly 8 halyqaralyq dälız ötedı. Būl jolmen kün saiyn 35 myŋǧa juyq avtokölık jüredı. Ötken jyly 13 myŋ şaqyrym avtokölık jolyn salu jäne jöndeu jūmysy jürgızıldı. Sonyŋ 6 myŋ şaqyrymy halyq igılıgıne berıldı. Kelesı jyly avtokölıkterdı ötkızu beketterı tolyq jaŋartylady. Mūndai auqymdy jūmys Täuelsızdık tarihynda alǧaş ret jüzege asyrylyp otyr, – dedı Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basşysy qazır Qazaqstannyŋ är aimaǧynda avtojoldar jöndelıp jatqanyn atap öttı.
– Jaqynda Saryaǧaş ainalma jolynyŋ qūrylysy men «Jezqazǧan – Qaraǧandy» avtojolyn jöndeu jūmysy bastaldy. Sonymen qatar elımız boiynşa köptegen tūrǧyn üi, mektep, auruhana, injenerlık jelı salynyp jatyr, basqa da äleumettık nysandar boi köterude. Bır sözben, Qazaqstan ülken qūrylys alaŋyna ainalatyn boldy. Būl memleketımızdıŋ ösıp-örkendeu jolyna tüsıp, jaŋa damu kezeŋıne qadam basqanyn körsetedı, – dedı Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev «Beineu – Sekseuıl» baǧytynda 800 şaqyrymdyq tübegeilı jaŋa joldyŋ qūrylysy bastalǧanyna toqtalyp, būl baǧdardy halyqaralyq auqymdaǧy avtojol dep atady.
– Osy jol el aimaqtary arasyndaǧy bailanysty nyǧaita otyryp, Qytai men Europany jalǧaityn «altyn köpır» retınde qyzmet etedı. Būl joba Qytai şekarasyndaǧy ötkızu beketterın Aqtau, Qūryq porttarymen tıkelei bailanystyrady. Sonyŋ nätijesınde Qytaidan Europaǧa deiın jük tasymaldau ūzaqtyǧy 1 myŋ şaqyrymǧa, al jük jetkızu merzımı 3 täulıkke deiın qysqarady. Halqymyzdyŋ tanym-tüsınıgınde qūdyq qazu, köpır salu sauapty ıs sanalady. Osy tūrǧydan alyp qarasaq, bız igılıgı barşaǧa ortaq, iaǧni özımız de, özgeler de paidasyn köretın asa jauapty jūmysty bastap otyrmyz. «Beineu – Sekseuıl» baǧyty respublikalyq, aimaqtyq, qūrlyqtyq deŋgeidegı maŋyzdy jol bolary anyq. Sondyqtan būl joldy «Aral-Kaspii magistralı» dep ataǧan dūrys, – dedı Memleket basşysy.
Sonymen qatar Prezident jalpy ūzaqtyǧy 774 şaqyrymdy qūraityn «Qyzylorda – Sekseuıl», «Ūlǧaisyn – Sekseuıl» joldaryn keŋeitu, tübegeilı jaŋǧyrtu jūmystary bastalǧanyn mälımdedı.
– Būl joldardyŋ qūrylysymen otandyq kompaniialar ainalysady. Qūrylys jūmystaryna 10 myŋnan astam jūmysşy tartylady. Joldar tolyq salynyp bıtken soŋ jük tasymaly 2,5 ese artyp, jylyna 13,2 million tonnaǧa jetedı. Būl jobalar el ekonomikasyn örkendetuge, turizmdı damytuǧa tyŋ serpın berıp, halyqtyŋ äl-auqatyn arttyruǧa septıgın tigızerı sözsız. Osyndai jobalardyŋ ärqaisysy tūtas Qazaqstannyŋ kölık jüiesımen üilesedı. Būǧan deiın negızınen soltüstıkten oŋtüstıkke tartylǧan kölık jelılerı endı şyǧystan batysqa qarai baǧyttalǧan jaŋa tarmaqtarmen keŋeiıp jatyr. Basty maqsat – elımızdı Europa men Aziiany jalǧastyratyn jetekşı logistikalyq jelınıŋ bırıne ainaldyru. Qazaqstandaǧy avtokölık tasymaly salasy tabysy jaǧynan temırjol kölıgımen teŋestı. Sondyqtan joldyŋ qūrylysyn jürgızumen bırge zamanaui sifrlyq ekojüie qūru maŋyzdy mındet sanalady. Jergılıktı avtoöndırıstı tarta otyryp, otandyq tasymaldauşylardy qoldaudyŋ ūlttyq baǧdarlamasyn qabyldau äleuettı eseleidı. Mūnyŋ bärı Qazaqstannyŋ tranzittık mümkındıkterın keŋeite tüsedı. Aral maŋyndaǧy ien dalamen tartylyp jatqan joldar būǧan deiın tūiyq nükte sanalyp kelgen baǧyttardy Euraziianyŋ negızgı kölık dälızderınıŋ toǧysyna ainaldyrady. Bügın bastau alyp jatqan jūmysty uaqtyly, iaǧni 2029 jyldan keşıktırmei aiaqtau öte maŋyzdy. Qajettı jaǧdaidyŋ barlyǧy jasalyp jatyr. Endı bılek sybana jūmysqa kırısu kerek. Bız bır el bolyp, būl mındettı oidaǧydai jüzege asyramyz. Men būǧan kämıl senemın. Barşaŋyzǧa amandyq, sättılık jäne tabys tıleimın! – dedı Qasym-Jomart Toqaev.
Teleköpır barysynda Premer-ministrdıŋ bırınşı orynbasary Nūrlybek Nälıbaev, Aqtöbe oblysynyŋ äkımı Ashat Şaharov, Maŋǧystau oblysynyŋ äkımı Nūrdäulet Qilybai jobany bastauǧa äzırlık jönınde baiandady. Būdan bölek Qyzylorda oblysy ardagerler keŋesınıŋ töraǧasy Serık Düisenbaev söz söilep, Prezidentke öŋır tūrǧyndarynyŋ rizaşylyǧyn jetkızdı.
