İzrail ükımetı eldıŋ syrtqy ıster ministrı Gideon Saar ūsynǧan Osman imperiiasyndaǧy armian genosidın tanu turaly ūsynysty maqūldady. Būl — İzrail ükımetı deŋgeiınde armian genosidınıŋ alǧaş ret resmi moiyndaluy, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.
Saardyŋ aituynşa, şeşım «moraldyq jäne tarihi mındettı» basşylyqqa ala otyryp qabyldanǧan.
«Menıŋ oiymşa, būl — bızdıŋ evreiler retınde de, evrei halqynyŋ memleketı retınde de moraldyq boryşymyz. Dūrys äreket jasau üşın eşqaşan keş emes», — dedı ol.
25 mausymda Saar būl mäselenı ministrler kabinetınıŋ qarauyna şyǧaru nietı bar ekenın habarlaǧan bolatyn. Şeşım jobasynda İzrail armian genosidın moiyndap, tarihi şyndyqty joqqa şyǧaru, būrmalau nemese onyŋ auqymyn kemıtu äreketterın aiyptaityny aitylǧan.
Äŋgıme Osman imperiiasynyŋ soŋǧy jyldarynda, 1915 jylǧy säuırde bastalǧan oqiǧalar turaly bolyp otyr. Aldymen Konstantinopolde (qazırgı Ystanbūl – red.) armian qauymdastyǧynyŋ jüzdegen ökılı tūtqyndalyp, jer audarylyp, qaza tapqan edı. Keiın Osman bilıgı armian halqyna qarsy jüielı joiu saiasatyn jürgızgen. Tarihşylardyŋ baǧalauynşa, şamamen 1,5 million adam qaza bolǧan.
Būl oqiǧalardy resmi türde 30-dan astam memleket, sonyŋ ışınde AQŞ, Europalyq odaqelderı, Kanada, Resei jäne Argentina moiyndaǧan.
Türkiia 1915 jylǧy oqiǧalardyŋ bolǧanyn joqqa şyǧarmaidy, alaida «genosid» terminımen kelıspeidı jäne qūrbandar sany asyra körsetılgen dep sanaidy.
Eldıŋ syrtqy ıster ministrlıgı İzraildıŋ būl şeşımın saiasi qadam dep baǧalap, ony Gaza sektory jaǧdaiymen bailanystyrdy.
«İzrail ükımetı 1915 jylǧy oqiǧalarǧa qatysty saiasi şeşım qabyldau arqyly özınıŋ qylmystaryn jasyruǧa tyrysyp otyr. Būl şeşım saiasi sipatqa ie jäne tarihi ärı qūqyqtyq faktılerdı elemeidı», — delıngen habarlamada.
Osy uaqytqa deiın İzrail Türkiiamen qarym-qatynastyŋ naşarlauynan jäne Äzerbaijanmen strategiialyq serıktestıktıŋ kürdelenuınen qauıptenıp, resmi moiyndaudan tartynyp kelgen. Baku HH ǧasyrdyŋ basyndaǧy armian genosidın tanuǧa qarsy bolyp keledı. Qazır Äzerbaijan men Armeniia Qarabaqqa baqylau qaita ornaǧannan keiın özara qatynastardy qalypqa keltıru üderısınde.
Sonymen qatar İzraildıŋ saiasi basşylyǧy ūzaq uaqyt boiy būl taqyrypty Holokostpen salystyrudan qaşqaqtap keldı. 2018 jyly Knesset armian genosidın tanu mümkındıgın talqylaǧanymen, ükımet tiıstı şeşım qabyldamaǧan edı.
Äzırge Erevan būl şeşımge qatysty resmi pıkır bıldırgen joq. Soŋǧy jyldary armian bilıgı armian genosidın halyqaralyq deŋgeide moiyndatu mäselesı eldıŋ syrtqy saiasatynyŋ basty basymdyǧy emes ekenın bırneşe ret mälımdegen.
