Biyl 11-12 şılde künderı Astana qalasynda «Qazanat» ippodromynda qazaqtyŋ asyl susyny qymyzǧa arnalyp, «BaiQymyz – baptalǧan qymyz ūlttyq taǧamdar gastrofestivalı» atty halyqaralyq ırı kölemdegı mädeni-agrarlyq ıs-şaranyŋ ötuı josparlanuda. Atalǧan festival halqymyzdyŋ dästürlı taǧam mädenietın, sonyŋ ışınde qymyz öndıru dästürın jaŋǧyrtu men halyqaralyq deŋgeige ılgerıletuge baǧyttalǧan.
Şaraǧa 60-70 myŋ adam keledı dep josparlanuda. Elımızdıŋ är öŋırınen jäne Qyrǧyz memleketı men Resei federasiiasynan (Saha) 60-qa juyq qymyz öndıruşı qatysady. Festival Oktoberfest siiaqty halyqaralyq ülgıdegı mädeni-agrarlyq brendke ainaluy közdelıp otyr.
Qonaqtar ekı kün boiy qymyzdyŋ tür-türınen däm tatyp, jylqy tūqymdary tanystyrylatyn körmenı tamaşalap, etno-mädeni
baǧdarlamalarǧa qatysa alady. Festivaldıŋ basty erekşelıgı - halyqaralyq deŋgeidegı «Eŋ üzdık qymyz» baiqauy. Jalpy jülde qory 45 million teŋgenı qūraidy. Saiys aiasynda «BaiQymyz-2026», «Em qymyz» jäne «Halyq taŋdauy» atalymdary boiynşa jeŋımpazdar anyqtalady. Baiqau jeŋımpazdaryna qarjylai syilyqtar, arnaiy kuboktar men baǧaly marapattar tabystalady. Al bas jülde alǧan jeŋımpazǧa avtokölık syiǧa berıledı.
Ūiymdastyruşylardyŋ mälımetınşe, festival aiasynda qazaqtyŋ jaby, mūǧaljar, qostanai, köşım jäne adai sekıldı ūlttyq jylqy tūqymdarynyŋ körmesı ūiymdastyrylady. Sonymen qatar asyl tūqymdy
jylqylar auksiony ötkızılıp, 30-ǧa juyq jylqy satylymǧa şyǧarylady. Qonaqtarǧa ūlttyq qolöner şeberlerınıŋ körmesı
ūsynylady. Onda zergerlık būiymdar, bylǧary jäne aǧaştan jasalǧan tuyndylar, sondai-aq at-äbzelderı men jylqy mädenietıne qatysty būiymdar tanystyrylady.
Festival aiasynda Qazaqstannyŋ tanymal qylqalam şeberlerınıŋ şyǧarmaşylyq körmesı ūiymdastyrylady. Körmege Jūmaqyn Qairambaev, Dosbol Qasymov, Sembigali Smaǧūlov, Geimran Baimūhanov, Däuren Qasteev syndy belgılı suretşıler qatysyp, öz tuyndylaryn köpşılık nazaryna ūsynady. Sonymen qatar körme barysynda öner tuyndylarynyŋ arnaiy jabyq formattaǧy auksiony ötkızılıp, keluşıler qazaqstandyq suretşılerdıŋ bıregei şyǧarmalarymen tanysuǧa mümkındık alady.
Mädeni baǧdarlama aiasynda Qazaqstan estradasynyŋ tanymal jūldyzdary öner körsetedı. Körermender Sadraddin, Qazybek Qūraiyş, Ǧazizhan Şekerbek, «Tūran» etno-folklorlyq ansamblı, Jūbanyş Jeksen, Qairat Baekenov pen «Format» toby, Qydyrälı Bolmanov, Qaraqat Äbıldina jäne basqa da öner ielerınıŋ konsertın tamaşalai alady.
Sonymen qatar festivalde kökpar, audaryspaq, qyz quu, erler jäne äielder bäigesı, tazylar jarysy, balalar Rodeo-sy, şögen (polo), at üstındegı kviddich, konkur jäne basqa da ūlttyq ärı zamanaui sport türlerınen jarystar ūiymdastyrylady.
Ūlttyq ruhaniiatty nasihattau maqsatynda arnaiy kıtap körmesı de ötedı. Körmede jylqy şaruaşylyǧy, qymyz öndıru, ūlttyq taǧamdar, köşpendıler örkenietı, etnografiia jäne balalar ädebietı baǧytyndaǧy
kıtaptar ūsynylady.
«BaiQymyz-2026» gastrofestivalı – qymyz mädenietın halyqaralyq deŋgeide därıpteuge, ūlttyq qūndylyqtardy nasihattauǧa, jylqy şaruaşylyǧyn damytuǧa jäne Qazaqstannyŋ turistık äleuetın arttyruǧa baǧyttalǧan bıregei joba.
Eskertu jäne aldyn alu: Astanada jastar arasyndaǧy esırtkı qylmysyna qarsy küres şaralary talqylandy
