Qazaq dalasynyŋ tösınde ǧasyrlar boiy sarqylmai aǧyp jatqan bır ruhani özen bar. Ol – Abai sözı. Sol özennıŋ möldır bastauynan är buyn öz şölın qandyryp, jan düniesıne när alyp keledı. Uaqyt ozǧan saiyn onyŋ arnasy keŋeiıp, tereŋı būrynǧydan da tūŋǧiyq tarta tüsedı.
Abai – tek aqyn ǧana emes, ol – halyqtyŋ jüregıne üŋılgen oişyl. Onyŋ ärbır sözı dala tırşılıgınıŋ tynysyn, adam janynyŋ iırımderın däl basqan. Abaidy oqu – özıŋnıŋ ışkı älemıŋe üŋılu, özıŋmen syrlasu. Onyŋ qara sözderı men öleŋderı – tırşılıktıŋ tarazysy, adamdyqtyŋ ölşemı.
Bügıngı zaman – asyǧys zaman. Adam da, söz de, oi da jedeldıkke baǧynyp barady. Osyndai sätte Abaiǧa oralu – baiaulap, tereŋge üŋılu degen söz. Öitkenı Abaidyŋ ärbır oiy – asyqpai aşylatyn syr, sabyrmen ūǧylatyn şyndyq.
Aqmola oblysy «Qoǧamdyq kelısım» KMM janyndaǧy «Qazaq tılı men mädenietı» qoǧamdyq bırlestıgınıŋ müşelerı osy ruhani özennıŋ bastauyn lailatpai, ony keiıngı ūrpaqqa möldır qalpynda jetkızudı maqsat etedı.
Olar üşın Abai – tek kıtap betınde qalǧan tūlǧa emes, kündelıktı ömırdıŋ tynysyna ainalǧan tırı qūbylys. Bırlestık müşelerı aqynnyŋ öleŋderın yqylaspen oqyp, türlı ädebi baiqaular men ruhani keşterge qatysyp, söz qadırın sezınuge tärbieleitın igı ısterge ūiytqy boluda. Būl – közge körınbeitın, bıraq jürekke jetetın ülken eŋbek.
Sonyŋ ışınde Oryntai Jüsıpbalina jetekşılık etetın «Inju marjan» vokaldyq ansamblın erekşe atap ötuge bolady. Äjelerden qūralǧan ūjym – tek öner ielerı ǧana emes, ūlttyŋ ruhani jügın arqalaǧan jandar. Olardyŋ oryndauyndaǧy änder men Abai şyǧarmalaryna degen qūrmetı – ömırlık täjıribemen suarylǧan, jürekten şyqqan şynaiy ün.
Ansambl müşelerı ärbır ädebi-mädeni şaralarda belsendılık tanytyp, Abai öleŋderın naqyşyna keltıre oqyp, änderın män-maǧynasyna sai oryndaidy. Türlı baiqaular men keşterde körermennıŋ yqylasyna bölenıp jürgen būl ūjym – keiıngı buynǧa önege. Olardyŋ sahnadaǧy sabyrly bolmysy, sözge degen qūrmetı, önerge degen adaldyǧy – naǧyz ūlttyq tärbienıŋ körınısı.
«Inju marjan» ansamblınıŋ ärbır ünı – ötken men bügındı jalǧaǧan altyn köpır ıspettı. Sol arqyly Abai mūrasy tek kıtap betınde qalmai, tırı önerge ainalyp, halyq jüregıne jol tabuda.
Abai «Adam bol» dep öttı. Būl – bır auyz sözben aitylǧan ūly ösiet. Sol ösiettıŋ salmaǧyn sezınu – är buynnyŋ paryzy. Adamdyqtyŋ biıgıne ūmtylu, ädılettı tu etu, bılımge qūştar bolu – Abai amanatynyŋ özegı.
Abai künı – ūly tūlǧany ūlyqtaumen şekteletın mereke emes. Būl – öz ruhani älemımızge köz salatyn, ötkenımız ben bügınımızdı tarazylaityn mezet. Bız Abaidy qanşalyqty tanydyq? Onyŋ sözın jüregımızge qanşalyqty jaqyndattyq? Osy sūraqtardyŋ jauabyn ızdeu – şyn mänınde, özımızdı ızdeu.
Abai mūrasy – tausylmas qazyna. Sol qazynany qadırlei bılgen ūlt qana öz bolaşaǧyn nyq qadammen baǧdarlai alady.
Janar Ahmetjarova,
Aqmola oblysy «Qoǧamdyq kelısım» KMM janyndaǧy
«Qazaq tılı men mädenietı» qoǧamdyq bırlestıgınıŋ müşesı.
