Älemdegı jaǧdailarǧa qatysty är adamnyŋ jeke közqarasy bar. Bırı beitarap qalady, bırı qandai da bır tarapty qoldap, qyzu pıkırtalasqa kırıp ketedı. Qazırgı Taiau Şyǧysta bolyp jatqan qaqtyǧystarǧa qatysty da däl solai. İrandy qoldaityndar bar, AQŞ pen İzraildı qoldaityndar bar. Būl mäselege dın tūrǧysynan qaraityn jandar bar. Būl maidandy ekonomika boiynşa saralaityndar bar degendei. Kei jandar masştabty deŋgeide, geosaiasi oiynnyŋ bır bölıgı retınde tüsınık beruge tyrysady.
Osylai boluy tiıs te. Oi erkındıgı men pliuralizm bolǧany jaqsy.
Bıraq, memleketterdıŋ müddesı degendı de ūmytpaǧan jön. Taiau Şyǧystaǧy prosessterde är el öz müddesın qorǧauǧa tyrysyp jatyr. Qarumen, diplomatiiamen, bopsamen. Memlekettık müddenı qandai jolmen qorǧau maŋyzdy emes, maŋyzdysy qorǧap şyǧu.
Bızdıŋ de öz memlekettık müddemız bar. Kei adamdar künı keşe İzrail prezidentınıŋ bızge jasaǧan sapary men «İbrahim kelısımderıne» qosyluymyzdy synap, «onyŋ bızge ne keregı bar, İzrailmen qatynasty üzu kerek» degendei jazuda. Bıraq memlekettık müdde jeke pıkırler men qyzba emosiia aiasynda tüzılmeidı. Ol esepke negızdeledı.
İzrailmen bızde bailanys ornaǧan. Sauda qatynasy da jaqsy. Bız olarǧa mūnai satamyz. Mūnaidyŋ köbın bızden jäne Äzerbaijannan alady. Tüstı metaldar jetkızemız. Olardan joǧary tehnologiia, auyl şaruaşylyq qūraldaryn aludamyz. Medisina aiasyndaǧy bailanystar damuda. Su tapşylyǧyn retteude älemde İzraildıŋ ozyq tehnologiialaryn paidalanyp jatqandar bar.
Bızge de solai etuge bolady. Qorǧanys salasyndaǧy bailanysty arttyruǧa da bolady. Osynyŋ bärın ysyryp tastau baryp tūrǧan aqymaqtyq bolar edı.
Al «İbrahim kelısımderıne» keletın bolsaq, būl kelısımge bırınşı bolyp arab elderı qosyldy. Kelısımnıŋ maqsaty İzrail men arab elderı arasyndaǧy qarym-qatynasty qalypqa keltıru edı. Keiın «arab elderı» degen sözdıŋ orny almasyp, basqa elder de qosyla alatyny aityldy. Bırıkken Arab Ämırlıkterı jäne Bahrein alǧaş bolyp İzrailmen resmi diplomatiialyq bailanys ornatty. Odan keiın Sudan men Marokko da osy kelısımderge qosyldy. Söitıp beseuı sauda, turizm jäne qauıpsızdık salalarynda yntymaqtasuǧa kelıstı.
Iаǧni, kelısımnıŋ basty maqsaty - memleketter arasyndaǧy qaişylyqtardy azaitu.
Bızde İzrailmen qandai da bır qaişylyq onsyz da joq. Būl kelısım ülken özgerıs äkele qoimas, bıraq jaŋa mümkındıkter terezesın aşady. Mysaly, qorǧanys salasyndaǧy bailanysty küşeituge bolady. Marokko osy kelısım aiasynda İzrailden qaru aludy arttyrdy degendei.
Būl bailanystar, kelısımder bızdıŋ Taiau Şyǧystaǧy ūstanym men közqarasty özgerte qoimaidy. Bız arab älemımen bailanysty küşeitıp jatyrmyz. Palestina mäselesınde «ekı el prinsipın» qoldaimyz. İzrailmen bailanysty jaqsartudamyz. İranmen ekonomikalyq bailanys pen logistikalyq jobalar bar degendei. Būnyŋ bärı bızdıŋ memlekettık müddege sai äreketter.
