"Qar qauyp, mūzǧa tüsken Jambyl ekem". Jyr alybynyŋ tuǧanyna 180 jyl toldy

Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/8SKldrFNrKi6eL5KqMijMlAN52NjwvRCvoiv1Uql.webp

Bügın qazaqtyŋ ūly aqyny Jambyl Jabaevtyŋ tuǧanyna 180 jyl toldy, dep habarlaidy "Adyrna" ūlttyq portaly.

Jambyl Jabaev 1846 jyldyŋ 28 aqpanynda Jambyl oblysy, Jambyl tauynyŋ etegınde düniege kelgen. Ol – qazaq halyq poeziiasynyŋ körnektı ökılı, jyrau, jyrşy, aqyndyq şeberlıgımen tanylǧan tūlǧa.

Jambyl Jabaevtyŋ aqyndyq daryny jas kezınen baiqalyp, ol bozbala kezınde Jetısu öŋırınde söz önerın damytqan Süiınbai Aronūlyna jolyǧyp, aqyndyq tälım alǧan. Sonymen bırge Jambyl qyrǧyz aqyn-jyraularymen de aitysyp, olardyŋ poeziiasynan taǧylym alǧan. Ol epikalyq dästürdı, halyq jyraularynyŋ söz önerın jaŋa mazmūnmen tolyqtyrǧan.

Jambyl Jabaev ömır sürgen kezeŋ – Qazaqstan üşın auyr äleumettık saiasi däuır edı. Aqyn patşa ükımetı men Qoqan handyǧynyŋ qyspaǧyna, keiıngı keŋestık kezeŋnıŋ özgerısterıne kuä bolyp, halyq taǧdyryn, äleumettık teŋsızdıktı öleŋ-jyrynda şynşyldyqpen jetkızgen. Onyŋ şyǧarmalary «Şaǧym», «Jylqyşy», «Östepkede», «Tuǧan elım» siiaqty eldıŋ ömırıne arnalǧan taqyryptardy qamtidy.

Jambyl şyǧarmaşylyǧy epikalyq, aitys, tolǧau jäne lirikalyq tuyndylardan tūrady. Onyŋ jyrlary halyq ömırındegı jeŋıster men erlıkterdı, qoǧamdyq jaŋǧyrulardy beinelep, azamattyq poeziiany qalyptastyrdy. Aqynnyŋ şyǧarmalary 13 myŋnan astam tarmaqtan tūrady, köptegen şyǧarmalary şet tılderge audarylyp, älemge tanyldy.

Jambyl Jabaev Lenin ordenı, Eŋbek Qyzyl Tu ordenderı siiaqty memlekettık marapattarmen marapattalǧan. Aqynnyŋ esımı Qazaqstandaǧy oblys, audandar, mektepter men mädeniet oryndaryna berıldı.

Pıkırler