Ūlybritaniia, Şvesiia, Fransiia, Germaniia jäne Niderland bilıgı reseilık oppozisiialyq saiasatker Aleksei Navalnyi ölımıne epibatidin atty uly zat sebep boluy mümkın ekenın mälımdedı. Būl turaly Ūlybritaniianyŋ Syrtqy ıster ministrlıgı (Forin-ofis) taratqan baspasöz habarlamasynda aitylǧan, dep habarlaidy “Adyrna” portaly VVS-ge sıltep.
Europalyq bes eldıŋ mälımetınşe, Navalnyidyŋ biomaterialdaryna jürgızılgen bırneşe täuelsız zerthanalyq saraptama onyŋ aǧzasynda epibatidin bar ekenın körsetken. Atalǧan ülgılerdı saiasatkerdıŋ otbasy şetelge şyǧara alǧany habarlandy.
Epibatidin – Oŋtüstık Amerikadaǧy uly aǧaş baqalary böletın küştı neirotoksin. Mamandar onyŋ joǧary uyttylyǧyn jäne jüike jüiesıne äser etetının atap ötedı. Britan tarapynyŋ mälımdeuınşe, būl zat Resei tabiǧatynda kezdespeidı.
Forin-ofistıŋ habarlauynşa, epibatidinnıŋ uyttylyǧy men Navalnyidyŋ ölımıne deiın baiqalǧan belgılerdı eskere otyryp, ulanu onyŋ qaitys boluyna yqtimal sebep bolǧan.
Bes el būl jait boiynşa Himiialyq qaruǧa tyiym salu ūiymyn Reseidıŋ Himiialyq qaruǧa tyiym salu turaly konvensiiany būzuy mümkın degen küdıkpen resmi türde habardar etken.
Eske salsaq, Aleksei Navalnyi 2020 jyldyŋ tamyzynda «Novichok» dep atalatyn äskeri umen ulanǧannan keiın şetelde em qabyldap, keiın Reseige oralǧan edı. Resei bilıgı būl ulanuǧa qatysy baryn joqqa şyǧarǧan. Sonymen qatar Mäskeu tarapy Navalnyi türmede tabiǧi sebepterden qaitys boldy degen ūstanymdy alǧa tartady.
«Novichok» zaty 2018 jyly Ūlybritaniianyŋ Solsberi qalasynda da qoldanylǧan. Sol oqiǧa saldarynan Don Sterdjess qaza tapqan bolatyn.
Resei Syrtqy ıster ministrlıgınıŋ resmi ökılı Mariia Zaharova bes eldıŋ mälımdemesıne qatysty pıkır bıldırıp, naqty zerthanalyq nätijeler men zattardyŋ formulalary ūsynylmaiynşa, būl aiyptaulardy «aqparattyq nauqan» dep baǧalaitynyn aitty.
Saiasatkerdıŋ äielı Iýliia europalyq elderge jürgızılgen zertteu üşın alǧys bıldırıp, küieuınıŋ ulanǧanyna alǧaşqy künnen bastap senımdı bolǧanyn mälımdedı. Onyŋ aituynşa, ekı eldegı ekı zerthana bır-bırınen täuelsız türde ulanu faktısın rastaǧan.
Qazırgı uaqytta būl mäsele halyqaralyq deŋgeide talqylanyp, resmi Mäskeu men Batys elderı arasyndaǧy saiasi pıkırtalasty küşeitıp otyr.
