Soŋǧy aptalarda ukrainalyq äskeri sarapşylar Reseidıŋ soqqy beruşı ūşqyşsyz ūşu apparattaryn (BPLA), sonyŋ ışınde «şahed» tiptes drondardy Starlink sputniktık bailanysy arqyly basqaru faktılerın tırkedı. Būl drondar Ukrainanyŋ ışkı aumaqtaryna tereŋ enıp, barlau jürgızıp, infraqūrylym men äskeri tehnikaǧa soqqy jasaǧan. Būl turaly VVS jazdy, dep habarlaidy “Adyrna”.
Resei «şahed» kamikadze-drondaryn (reseilık nūsqasy — «Geran-2») jappai qoldanudy 2022 jyldyŋ küzınde bastaǧan. Alaida üş jylǧa juyq soǧys barysynda būl BPLA-lar aitarlyqtai jaŋǧyrtyldy. Eger būryn drondar aldyn ala baǧdarlamalanǧan baǧytpen ūşsa, 2025 jyldyŋ küzınen bastap olardy onlain rejimde basqaru jaǧdailary anyqtala bastady.
Alǧaşynda būl üşın mesh-jüie paidalanylǧan. Būl jüiede drondar tobynyŋ bıreuı retransliator qyzmetın atqaryp, operatorǧa basqa drondy alys qaşyqtyqtan basqaruǧa mümkındık beredı. Alaida mūndai täsıl qosymşa drondy qajet etetındıkten, Resei kelesı kezeŋde soqqy beruşı drondarǧa Starlink sputniktık terminaldaryn tıkelei ornata bastaǧan.
Starlink ornatylǧan reseilık drondar turaly alǧaş ret 2025 jylǧy 15 jeltoqsanda ukrainalyq äskeri radiotehnologiialar salasyndaǧy sarapşy Sergei Beskrestnov («Fleş») mälımdedı. Ol Starlink terminaly bar «Molniia» BPLA-synyŋ fotosyn jariialaǧan. Būl dron maidanda keŋınen qoldanylatyn, salystyrmaly türde arzan apparat sanalady jäne kamikadze-dron retınde de, şaǧyn FPV-drondardy tasymaldauşy retınde de paidalanylady.
Keiınırek Starlink ornatylǧan taǧy bır reseilık dron — BM-35 («İtalmas») anyqtaldy. Būl apparat 500 şaqyrymǧa deiın ūşyp, 15–27 kelıge deiın jarylǧyş zat alyp jüre alady. Qaŋtar aiynyŋ soŋynda mūndai drondardyŋ Dnepr men Kiev qalalary üstınde ūzaq uaqyt boiy kedergısız ūşqany tırkeldı.
Sarapşylardyŋ aituynşa, Starlink arqyly basqarylatyn drondarǧa qarsy radioelektrondyq küres qūraldarynyŋ tiımdılıgı öte tömen, al olardy atyp tüsıru de qiyn. Sebebı drondar äue şabuylyna qarsy qorǧanys jüielerın ainalyp ötıp, öte tömen biıktıkte ūşa alady.
Ukrainalyq mamandar būl jaǧdaidy eleulı qauıp dep baǧalap otyr. Starlink bailanysy operatorǧa drondy naqty uaqyt rejimınde basqaruǧa, qozǧalystaǧy nysandardy anyqtauǧa jäne soqqy jasauǧa mümkındık beredı. Būl äskeri nysandarmen qatar, tyldaǧy qalalar men azamattyq infraqūrylymǧa da qater töndıredı.
Sarapşylardyŋ pıkırınşe, Ukraina üşın basty şeşımderdıŋ bırı — AQŞ bilıgımen jäne SpaceX kompaniiasymen kelıssöz jürgızu. Maqsat — Ukraina aumaǧynda zaŋsyz qoldanylyp jatqan Starlink terminaldaryn anyqtap, olardy öşıru. Sonymen qatar Qorǧanys küşterı men volonterler paidalanatyn barlyq terminaldardy qamtityn bıryŋǧai tızılım jasau ūsynylyp otyr.
29 qaŋtarda Ukraina qorǧanys ministrı Mihail Fedorov būl mäselenı şeşu boiynşa jūmys bastalǧanyn habarlady. Onyŋ aituynşa, SpaceX kompaniiasymen bailanys ornatylyp, jaǧdaidy retteudıŋ bırneşe joly qarastyrylyp jatyr. Al ministrdıŋ keŋesşısı Sergei Beskrestnov jedel ärı ūzaqmerzımdı keşendı şeşım äzırlenıp jatqanyn mälımdedı.
Qazırgı taŋda Starlink arqyly basqarylatyn drondar jappai qoldanuǧa köşpegenımen, sarapşylar Ukrainada qarsy şara qabyldauǧa şekteulı uaqyt bar ekenın eskertedı.
