AQŞ İrandaǧy jappai narazylyq aksiialaryn küşpen basyp-janşuǧa qatysy bar dep aiyptalǧan bes irandyq şeneunıkke qarsy sanksiia engızdı. Būl turaly AQŞ Qarjy ministrlıgı mälımdedı, dep habarlaidy "Adyrna".
Sanksiia tızımıne İrannyŋ Ūlttyq qauıpsızdık jönındegı joǧary keŋesınıŋ hatşysy Äli Laridjani engızılgen. Sonymen qatar Lorestan jäne Fars provinsiialaryndaǧy öŋırlık polisiia bölımşelerı men İslam revoliusiiasy saqşylar korpusy küşterın basqarǧan tört adam da şekteuge ılındı.
AQŞ tarapynyŋ habarlauynşa, Äli Laridjani İrandaǧy narazylyqtarǧa qarsy qabyldanǧan şaralardy üilestıruge jauapty bolǧan ärı beibıt şerulerdı küş qoldanu arqyly basuǧa aşyq türde ündegen. Al sanksiiaǧa engen basqa tūlǧalar men küştık qūrylym ökılderı şeruşılerge qatysty zorlyq-zombylyq körsetuge jäne narazylyqqa şyqqandardyŋ qaza tabuyna qatysy bar dep aiyptaldy.
AQŞ Qarjy ministrlıgı resmi mälımdemesınde 2025 jyldyŋ jeltoqsan aiynan berı İrandaǧy qauıpsızdık küşterı narazylyq bıldıruşılerge qarsy oq jaudyryp, azamattardy ömırı men bostandyǧynan aiyrdy dep körsetken.
Būdan bölek, AQŞ Fardis türmesıne qatysty da sanksiia engızdı. Memlekettık departamenttıŋ mälımdeuınşe, atalǧan mekemede äielderge qatysty «qatygez, adamşylyqqa jat ärı ar-namysty qorlaityn» ozbyrlyq äreketter jasalǧan.
Sonymen bırge Qarjy ministrlıgı İran mūnaiy men mūnai önımderın şetel naryqtarynda satudan tüsken tabysty «jasyryn banking» jüielerı arqyly zaŋdastyruǧa qatysy bar dep küdıkke ılıngen bırqatar jeke tūlǧalar men ūiymdarǧa da sanksiia salǧanyn habarlady.
Aita keteiık, İranda 2025 jylǧy jeltoqsan aiynyŋ soŋynan berı jappai narazylyqtar jalǧasyp keledı. Būl tolqular 1979 jylǧy İslam revoliusiiasynan keiıngı kezeŋde eldıŋ klerikaldyq bilık jüiesıne töngen eŋ ırı syn-qaterlerdıŋ bırı retınde baǧalanyp otyr.
Narazylyqtyŋ bastapqy sebebı – ūlttyq valiutanyŋ (rialdyŋ) kürt qūnsyzdanuy men infliasiianyŋ şekten tys ösuı. Alaida uaqyt öte kele äleumettık talaptar saiasilanyp, bilıkke qarsy ūrandar men monarhiiany qaita qalpyna keltıruge şaqyrǧan ündeuler de estıle bastaǧan.
Qūqyq qorǧau ūiymdarynyŋ deregıne süiensek, narazylyqtar bastalǧaly berı kemınde 3428 adam qaza tapqan. Al İrannyŋ syrtqy ıster ministrı «myŋdaǧan adamnyŋ qaza bolǧany» turaly aqparatty joqqa şyǧaryp otyr.