Beisenbı künı Venesuela oppozisiiasynyŋ jetekşısı Mariia Korina Machado özıne tiesılı Nobel beibıtşılık syilyǧynyŋ medalın Aq üide ötken jeke kezdesude AQŞ prezidentı Donald Trampqa tapsyrǧanyn habarlady. Būl turaly VVS jazdy, dep habarlaidy “Adyrna”.
Ol amerikalyq köşbasşynyŋ būl marapatty qabyldaǧan-qabyldamaǧanyn naqtylamady. Alaida Fox News telearnasy Aq üi şeneunıkterıne sılteme jasap, Tramptyŋ medaldı qabyldaǧanyn habarlady. Būǧan deiın ol Nobel beibıtşılık syilyǧyn aluǧa niettı ekenın bırneşe ret aitqan bolatyn.
«Bügın bız, venesuelalyqtar üşın tarihi kün», – dedı Machado Tramppen alǧaşqy jeke kezdesuınen keiın.
AQŞ arnaiy jasaqtary Venesuela prezidentı Nikolas Madurony Karakasta tūtqyndaǧannan keiın, Tramp Machadony eldıŋ jaŋa köşbasşysy retınde qoldaudan bas tartty. Būǧan qaramastan, Machado jetekşılık etetın qozǧalys 2024 jylǧy sailauda jeŋıske jetkenın mälımdegen edı. Onyŋ ornyna Tramp Maduro kezınde vise-prezident bolǧan, qazır memleket basşysynyŋ mındetın atqaruşy Delsi Rodrigespen jūmys ısteudı jön kördı.
Aq üiden şyqqan soŋ Machado qaqpa aldynda jinalǧan jaqtastaryna ün qatyp, Associated Press agenttıgınıŋ habarlauynşa, olarǧa ispan tılınde: «Bız prezident Trampqa senım arta alamyz», – dedı.
«Men Amerika Qūrama Ştattarynyŋ prezidentıne Nobel beibıtşılık syilyǧynyŋ medalın tapsyrdym», – dedı ol jurnalisterge aǧylşyn tılınde, būl qadamyn «onyŋ bızdıŋ erkındıgımızge degen erekşe adaldyǧyn moiyndau» dep atady.
AQŞ prezidentınıŋ marapatty naqty qabyldaǧan-qabyldamaǧany belgısız. Nobel beibıtşılık syilyǧyn aludy jiı aityp jüretın Tramp būl syilyq Machadoǧa berılgen kezde narazylyq bıldırgen bolatyn.
BBC Aq üiden tüsınıkteme sūrady.
Ötken aptada Machado syilyqty Tramppen bölısetının aitqan edı, alaida Nobel komitetı onyŋ basqaǧa berılmeitının naqtylady.
«Nobel syilyǧy jariialanǧannan keiın ony qaitaryp alu, bölısu nemese basqa adamǧa beru mümkın emes. Būl şeşım tüpkılıktı jäne ärdaiym küşınde qalady», delıngen komitettıŋ ötken aptadaǧy mälımdemesınde.
Beisenbı künı Aq üidegı kezdesudıŋ aldynda Nobel beibıtşılık ortalyǧy X äleumettık jelısınde «medal iesın özgertuı mümkın, bıraq Nobel beibıtşılık syilyǧynyŋ laureaty ataǧy özgermeidı» dep jazdy.
Alaida Machado AQŞ-tyŋ täuelsızdık soǧysyna qatysqan markiz de Lafaiettıŋ Djordj Vaşingtonnyŋ beinesı bar medaldı Venesuelanyŋ negızın qalauşylardyŋ bırı Simon Bolivarǧa syilaǧanyn eske saldy.
«Al 200 jyldan keiın Bolivar halqy Vaşingtonnyŋ mūragerıne – būl jaǧdaida Nobel beibıtşılık syilyǧynyŋ medalın bızdıŋ erkındıgımızge degen erekşe adaldyǧy üşın qaitarady», – dedı Machado.
Vaşingtonǧa sapary barysynda Machado Kongresske de baryp, amerikalyq senatorlarmen kezdestı. Kongress ǧimaratynyŋ aldynda jaqtastary ony Venesuela tularyn jelbıretıp, «Mariia, prezident!» dep ūrandap qarsy aldy.
Kütılgendei, Machado Tramppen kezdesude ony Rodrigestıŋ uaqytşa ükımetın qoldauy qate şeşım bolǧanyna jäne ötpelı kezeŋdı basqarudy öz oppozisiialyq koalisiiasyna beru qajettıgıne sendıruge tyrysty.
Qabyldau aldynda Aq üidıŋ baspasöz hatşysy Kerolain Livitt Machadony «Venesuelanyŋ köptegen azamatynyŋ keremet ärı batyl ünı» dep atap, Tramptyŋ «būl kezdesudı asyǧa kütıp otyrǧanyn jäne eldegı qazırgı jaǧdai turaly aşyq ärı oŋ pıkır almasu bolady dep ümıttenetının» aitty.
Būǧan deiın Tramp Machadony «erkındık üşın küresker» dep ataǧanymen, Maduro qūlatylǧannan keiın ony Venesuelanyŋ basşysy etu ideiasyn qoldamaǧan. Onyŋ aituynşa, Machadonyŋ el ışınde jetkılıktı qoldauy joq.
3 qaŋtarda Maduro tūtqyndalǧannan keiın Tramp äkımşılıgı AQŞ sanksiialary astynda bolǧan Venesuelanyŋ mūnai sektoryn reformalau boiynşa jedel qadamdar jasady. Särsenbı künı amerikalyq şeneunık AQŞ Venesuela mūnaiynyŋ alǧaşqy partiiasyn 500 million dollar somasyna satudy aiaqtaǧanyn mälımdedı.
New York Times basylymynyŋ habarlauynşa, beisenbı künı Venesuela ükımetınıŋ ökılı de Vaşingtonǧa kelıp, AQŞ şeneunıkterımen eldıŋ elşılıgınıŋ jūmysyn qaita jandandyru mäselesın talqylauy tiıs.
Būl adamnyŋ Rodrigeske jaqyn odaqtas ärı dos ekenı aitylady. Aq üi Rodrigestı «öte aşyq ärı yntymaqtastyqqa daiyn» dep sipattaǧan.
Beisenbı künı Karakasta Rodriges jyl saiynǧy halyqqa joldauyn jasap, Vaşingtonda ötetın kezdesulerge qatysuǧa daiyn ekenın mälımdedı.
«Eger bır künı maǧan uaqytşa prezident retınde Vaşingtonǧa baruǧa tura kelse, men ony senımdı türde, tık tūryp jasaimyn, eŋbektep emes», – dedı ol jäne eldı AQŞ-pen diplomatiialyq qarym-qatynastan qoryqpauǧa şaqyrdy.
Särsenbı künı Tramp pen Rodriges telefon arqyly söileskennen keiın Tramp ony «tamaşa adam» dep atady. Al Rodriges äŋgımenı «önımdı, sypaiy jäne özara qūrmetke toly» dep baǧalady.
