قىتاي مەن وزبەكستاننىڭ ارحەولوگتار توبى وزبەكستان اۋماعىنداعى كۋۆا قالاشىعىنىڭ ساقتالعان قابىرعالارىنىڭ ءبىر بولىگىن تاپتى. بۇل تۋرالى سينحۋا اگەنتتىگى جازدى، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
اقپاراتقا سايكەس، تابىلعان نىسانداردىڭ مەرزىمى ب.ز.د. III عاسىردان ب.ز. X عاسىرىنا دەيىنگى كەزەڭدى قامتيدى.
لويان–فەرعانا بىرلەسكەن ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسياسىنىڭ قاتىسۋشىلارى بۇل جاڭالىقتى ۇلى جىبەك جولىنداعى كونە قالاشىقتىڭ تاريحي دامۋىن، سونداي-اق شىعىس پەن باتىس اراسىنداعى مادەني الماسۋلاردى زەرتتەۋ ءۇشىن ماڭىزدى زاتتاي دالەل دەپ باعالادى. سونىمەن قاتار بۇل جاڭالىق ء«بىر بەلدەۋ – ءبىر جول» باستاماسى اياسىنداعى حالىقارالىق ارحەولوگيالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى جەتىستىگى بولىپ سانالادى.
اۋماعى 110 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن كۋۆا قالاشىعىنىڭ قيراندىلارى وزبەكستاننىڭ شىعىس بولىگىندەگى فەرعانا جازىعىندا ورنالاسقان. ەجەلگى جىبەك جولىنداعى ماڭىزدى توراپتاردىڭ ءبىرى بولعان بۇل ءوڭىردىڭ قىتايمەن بايلانىس تاريحى ەكى مىڭ جىلدان استام ۋاقىتتى قامتيدى.
ارحەولوگتاردىڭ الدىن الا قورىتىندىسىنا سايكەس، بىرنەشە رەت قايتا قالپىنا كەلتىرىلگەن قالاشىقتىڭ قورعانىس قۇرىلىستارى ۇزاق ۋاقىت بويى پايدالانىلعان. ولار پارفيا پاتشالىعى، دايۋان مەملەكەتى، سوعدى ءداۋىرى، سونداي-اق سامانيدتەر بيلىگى كەزەڭىندە قولدانىلعان.
"قابىرعالاردى سالۋ تەحنولوگياسىنىڭ ەۆوليۋتسياسى ءارتۇرلى كەزەڭدەردەگى ساۋلەت ونەرىنىڭ دەڭگەيىن، قۇرىلىس ماتەريالدارىن تاڭداۋدى، وسى تاڭداۋلارعا ىقپال ەتكەن مادەني اسەرلەردى، سونداي-اق مادەنيەتتىڭ تارالۋ جولدارىن زەرتتەۋ ءۇشىن ماڭىزدى ناقتى دەرەك كوزى بولىپ تابىلادى", – دەدى قىتاي تاراپىنان بىرلەسكەن ەكسپەديتسيا جەتەكشىسى ليۋ بين.
2023 جىلى قىتايدىڭ ورتالىق بولىگىندەگى حەنان پروۆينتسياسىندا ورنالاسقان لويان ارحەولوگيا ينستيتۋتى مەن فەرعانا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى (وزبەكستان) كۋۆا قالاشىعىنىڭ قيراندىلارىندا ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن بىرلەسكەن ارحەولوگيالىق توپ قۇرعان.
قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن قازبا جۇمىستارى بارىسىندا سارايلار، قالا قاقپالارى، قورعان قابىرعالارى، تۇرعىن ۇيلەر، كوشەلەر مەن قولونەر شەبەرحانالارى سياقتى جادىگەرلەر تابىلعانىن ليۋ بين مالىمدەدى.
"كەلەسى جىلى سارايلار اۋماعىندا جۇيەلى قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل قالاشىقتىڭ جالپى جوسپارلانۋىن جانە فۋنكتسيونالدىق ايماقتارعا ءبولىنۋىن تولىق تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى", – دەدى ول.
