Qyrǧyzstan prezidentı Sadyr Japarov elde memleket basşysyna tıkelei baǧynatyn tergeu komitetın qūru josparyn jariialady. Būl turaly «Kabar» agenttıgı jazdy, dep habarlaidy "Adyrna".
Prezidenttıŋ aituynşa, jaŋa organǧa tergeu jürgızudıŋ barlyq funksiiasy berıledı. Būl tergeudıŋ täuelsızdıgın qamtamasyz etıp, azamattardyŋ qūqyqtaryn qorǧauǧa mümkındık beredı.
Japarovtyŋ sözınşe, Bas jäne Äskeri prokuratura barlyq organdardyŋ äreketınıŋ zaŋdylyǧyna qadaǧalau jürgızedı.
«Eger ne üşın tergeu komitetın qūru qajet dep sūrasaŋyzdar, bız memlekettıŋ bolaşaǧy men tūraqtylyǧy turaly oilauymyz kerek», – dedı ol sūhbatynda.
Japarov elde ädıletsız tergeu jaǧdailary kezdesetının de moiyndady. Onyŋ aituynşa, keibır kezde IIM men Ūlttyq qauıpsızdık memlekettık komitetı (ŪQMK) basşylary jedel qyzmetkerlerdıŋ mälımetı negızınde tergeuşılerge qylmystyq ıs qozǧaudy talap etuı mümkın.
Japarov jaŋa komitet «şikı» nemese qoldan jasalǧan ısterdı qabyldamaitynyn aitty.
«Ädıletsızdıkke tap bolǧan azamattar qamauǧa alynbaidy, bırden bosatylady. Osylaişa adam qūqyqtarynyŋ kemınde 95%-yn qamtamasyz ete alamyz», – dedı ol.
Reformany kelesı jyly bastau josparlanyp otyr. Prezidenttıŋ sözınşe, ǧimarattar men tehnikalyq baza daiyndalyp, jarlyq şyǧarylady. Tiıstı zaŋ jobalary Jogorku Keneş qarauyna engızıledı.
Al ŪQMK barlau jäne qarsy barlau, konstitusiialyq qūrylysty qorǧau, terrorizm, ekstremizm, bqzaqylyq jäne esırtkınıŋ zaŋsyz ainalymymen küres baǧytynda ǧana jūmys ısteidı. Osy salalar boiynşa tergeu qūqyǧy saqtalady, bıraq ekonomikaǧa aralaspaidy. Prezidenttıŋ aituynşa, reforma nätijesınde būl organ «naǧyz arnaiy qyzmetke» ainaluy tiıs.
Aita keteiık, tergeu komitetın qūru turaly äŋgıme aqpan aiynyŋ ortasynda, ŪQMK basşylyǧynyŋ otstavkasynan keiın küşeigen. Sarapşylar jaŋa organ qūru kezınde bırqatar täuekelder bar ekenın aityp otyr.
Advokat Qanat Hasanov tergeu komitetı turaly bastama 2017 jylǧa deiın de talqylanǧanyn eske saldy. Onyŋ pıkırınşe, mūndai organ qajet bolǧanymen, onyŋ modelı maŋyzdy. Eger komitet tek lauazymdyq qylmystarmen ǧana ainalyssa, saiasi qysym qūralyna ainalu qaupı bar.
Qyrǧyzstannyŋ būrynǧy premer-ministrı Feliks Kulov ta bastamany qyzyqty dep baǧalady, bıraq asyǧystyqtan saq boluǧa şaqyrdy. Onyŋ pıkırınşe, barlyq tergeu funksiiasyn bır organǧa bırden beru ūiymdastyruşylyq ärı qarjylyq tūrǧydan qiyn. Kulov kezeŋ-kezeŋımen reforma jürgızudı ūsynyp, memleketke qarsy qylmystardy ŪQMK qūzyrynda qaldyrudy, al jalpy qylmystardy IIM tergeuın jalǧastyrudy jön dep sanaidy.
Sarapşylardyŋ pıkırınşe, mūndai täsıl jüiege şamadan tys jükteme tüsırmei, basqaruşylyq daǧdarystyŋ aldyn aluǧa mümkındık beredı.
