2026 jyldyŋ qaŋtarynan bastap elımızde bırqatar maŋyzdy özgerıs bolady. Ailyq eseptık körsetkış pen künkörıs minimumy ösıp, sonyŋ äserınen salyqtar men aiyppūldar da, sondai-aq zeinetaqy jäne keibır järdemaqy da artady. «Adyrna» tılşısı özgerısterge şolu jasady.
Jaŋa Salyq kodeksı
1 qaŋtardan bastap jaŋa Salyq kodeksı küşıne endı. Ondaǧy eŋ maŋyzdy özgerısterdıŋ bırı – QQS mölşerlemesınıŋ 16%-ǧa deiın ösuı. Sondai-aq QQS boiynşa mındettı tırkeu şegı 15 million teŋgeden 40 million teŋgege deiın köterıldı.
Soǧan qaramastan, bırqatar tauar men qyzmetter QQS-tan bosatylady. Būl norma tegın medisinalyq kömektıŋ kepıldık berılgen kölemı şeŋberındegı tauarlar men qyzmetterge, mındettı äleumettık medisinalyq saqtandyru qyzmetterıne, otandyq basylym kıtaptaryna jäne olardy baspa türınde şyǧaruǧa qatysty qyzmetterge qoldanylady.
Korporativtık tabys salyǧynyŋ bazalyq mölşerlemesı 2026 jylǧy 1 qaŋtardan bastap 20% bolady. Alaida biznes sanattarynyŋ keibırı üşın erekşelıkter qarastyrylǧan: bankter men oiyn biznesı üşın – 25%, äleumettık sala ūiymdary üşın – 2026 jyly 5%, 2027 jyly 10%, al auyl şaruaşylyǧy önımın öndıruşıler üşın mölşerleme 3% deŋgeiınde saqtalady.
Jeke tabys salyǧy boiynşa da progressivtı mölşerlemeler engızıledı. Tabysy 8500 ailyq eseptık körsetkışke deiın (iaǧni 33,5 million teŋgege deiın nemese 66,6 myŋ dollarǧadeiın) bolatyn qazaqstandyqtar būrynǧydai 10% töleidı. Al būdan joǧary tabys tapqandarǧa 15% mölşerleme qoldanylady. Däl osyndai täsıl jeke tūlǧalardyŋ dividendterıne salynatyn salyqqa da engızıledı. Eger dividendten tüsetın tabys jylyna 230 000 AEK-tenaspasa. 5% jeŋıldetılgen mölşerleme alynady. Al odan joǧary bolsa, mölşerleme 15%-ǧa deiın ösedı.
Eseptık körsetkışter qalai özgerdı?
2026–2028 jyldarǧa arnalǧan respublikalyq biudjet turaly zaŋǧa säikes, 1 qaŋtardan bastap ailyq eseptık körsetkış 4325 teŋgege (8,6 dollar) deiın östı. 2025 jyly AEK 3932 teŋge (7,8 dollar) bolǧan.
Būdan bölek, özge de körsetkışter özgerdı. Atap aitqanda:
• memlekettık bazalyq zeinetaqy tölemınıŋ eŋ tömengı mölşerı – 35 596 teŋge;
• zeinetaqynyŋ eŋ tömengı mölşerı – 69 049 teŋge;
• künkörıs minimumy – 50 851 teŋge.
Zeinetaqylar men järdemaqylar
Bazalyq jäne yntymaqty zeinetaqylar infliasiianyŋ boljamdy deŋgeiıne säikes 10%-ǧa ūlǧaityldy. Memleket basşysynyŋ tapsyrmasyna säikes, 2023-2027 jyldar aralyǧynda bazalyq zeinetaqyny kezeŋ-kezeŋımen arttyru jalǧasyp jatyr. Nätijesınde:
eŋ tömengı bazalyq zeinetaqy – eŋ tömengı künkörıs deŋgeiınıŋ 70%-yna,
eŋ joǧarysy – 120%-yna deiın jetkızıledı.
2026 jyly bazalyq zeinetaqy mölşerı:
Eŋ tömengısı – 35 596 teŋge;
Eŋ joǧarǧysy – 60 005 teŋge.
2026 jyldan bastap memlekettık järdemaqylar da ösedı. Atap aitqanda, bır, ekı nemese üş bala tuǧan kezde berıletın järdemaqy 149 416 teŋgeden 164 350 teŋgege deiın, al tört jäne odan da köp bala tuǧan jaǧdaida 247 716 teŋgeden 272 475 teŋgege deiın ösedı. Köpbalaly otbasylarǧa tölenetın järdemaqy da artady: tört balasy bar otbasylar üşın 63 030 teŋgeden 69 330 teŋgege, al 10 balasy bar otbasylar üşın 157 280 teŋgeden 173 000 teŋgege deiın ūlǧaiady.
Mügedektıgı bar azamattarǧa arnalǧan järdemaqylardyŋ mölşerı de 10 paiyzǧa ösedı.
- Bırınşı toptaǧy mügedektıgı bar adamdarǧa tölenetın järdemaqy 101 702 teŋgeden 111 872 teŋgege,
- ekınşı toptaǧylarǧa 81 362 teŋgeden 89 498 teŋgege,
- üşınşı toptaǧylarǧa 55 474 teŋgeden 61 021 teŋgege deiın köbeiedı.
Tūrǧyn üi baǧasy ösuı mümkın
Jylqy jylynan bastap qūrylys kompaniialary qosylǧan qūn salyǧyn töleidı. Jaŋa salyq kodeksıne säikes, baspanany qoldanysqa beru kezınde 16% töleuge mındettı. Sarapşylar men naryq taldauşylarynyŋ pıkırınşe, būl özgerıster jaŋa tūrǧyn üi baǧasynyŋ ösuıne alyp keluı mümkın. Alaida jaŋa salyq erejelerı tek qūrylysy 2026 jyly bastalatyn tūrǧyn üi keşenderıne ǧana qatysty bolatynyn eskeru kerek.
Kölık salyǧyndaǧy özgerıster
1 qaŋtardan bastap mülık, jer jäne kölık salyǧyn töleu erejelerı özgerdı. 10 jyl jürgen temır tūlparǧa 30%, 20 jyldan asqanyna 50% jeŋıldık jasalady. Qozǧaltqyş kölemı ülken avtomobilderge salynatyn qosymşa salyq ta alynyp tastalady. Qazır 3 litrden ülken qozǧaltqyşy bar kölıkterge salyq köbırek, endı bärıne bırdei bolady. Būdan bölek, kölık salyǧy jürgızuşı kuälıgındegı kategoriiaǧa qarai eseptelmek.
Jyljymaityn mülık naryǧynda özgerıster
Jaŋa Salyq kodeksı küşıne enuıne bailanysty jyljymaityn mülıktı satu kezındegı salyq salu tärtıbı de özgerdı. Päter nemese üi satqanda salyq töleu talaptary qataŋdady. Salyq ekı şart bırdei oryndalǧanda ǧana salynady:
– mülık paidamen satylsa (satyp alǧan baǧadan qymbatqa ötse);
– eŋ tömengı ielık etu merzımı saqtalmasa.
2026 jyldan bastap būl merzım 2 jyl bolyp belgılendı. Sonymen qatar progressivtı salyq şkalasy engızıldı:
– 36,7 mln teŋgege deiıngı paidaǧa (8500 AEK) — 10%;
– odan asqan bölıgıne — 15%.
Sondai-aq salynyp jatqan üiden päterdı tek bank arqyly, qolma-qol emes esep aiyrysu jolymen ǧana satyp aluǧa bolady. Qolma-qol tölemge tolyq tyiym salyndy.
Jol erejesın būzǧandarǧa aiyppūl ösedı
Avtokölıktı mındettı saqtandyrusyz basqarǧan jürgızuşıge 10 AEK mölşerınde aiyppūl salynady. Būl 43 250 teŋgenı qūraidy.
Jol qozǧalysy erejesın būzǧandarǧa qoldanylatyn aiyppūldar:
Belgılengen jyldamdyqty 10–20 km/saǧ-qa asyrǧany üşın – 5 AEK (21 625 teŋge);
Jyldamdyqty 20-40 km/saǧ asyrǧany üşın 10 AEK – 43 250 teŋge;
Jyldamdyqty 40 km/saǧ asyrǧanda 20 AEK – 86 500 teŋge.
Atalǧan qūqyqbūzuşylyqtar bır jyl ışınde qaita jasalsa, 30 AEK mölşerınde, iaǧni 129 750 teŋge aiyppūl salynady.
Jürgızuşı kuälıgı joq küide kölık basqarǧandarǧa – 20 AEK (86 500 teŋge) aiyppūl qarastyrylǧan. Al kölık jürgızu qūqyǧynan aiyrylǧan adamnyŋ rölge otyruy 50 AEK (216 250 teŋge) aiyppūl saluǧa nemese 20 täulıkke deiın äkımşılık qamauǧa äkeluı mümkın.
Jol belgılerınde körsetılgen talaptardy oryndamaǧany üşın – 3 AEK, iaǧni 12 975 teŋgeaiyppūl belgılengen.
Jürgızuşı baǧdarşamnyŋ qyzyl tüsıne ötıp ketken jaǧdaida 10 AEK nemese 43 250 teŋge aiyppūl arqalaidy. Qūqyqbūzuşylyq qaitalansa, aiyppūl mölşerı 15 AEK nemese 64 875 teŋgege deiın artady.
Sondai-aq jaiau jürgınşılerge arnalǧan jolmen, jol jiegımen nemese trotuarmen kölık jürgızgenderge 15 AEK (64 875 teŋge) aiyppūl salu közdelgen.
Banktık audarymdardy baqylau
1 qaŋtardan bastap mobildı audarymdar arqyly salyqtan jaltarǧan jeke tūlǧalarǧa qatysty baqylau tetıkterı kezeŋ-kezeŋımen ıske qosylady. Būl turaly Qarjy vise-ministrı Erjan Bırjanov mälımdegen edı. Onyŋ aituynşa, mobildı audarymdardy baqylau qaǧidalaryna özgerıster engızılgen. Būǧan deiın tek ekı körsetkışke – üş ai qatarynan ärtürlı 100 adamnan audarym alu faktısıne süienıp tekseru jürgızu közdelgen. Alaida qoǧam tarapynan ūsynystar köp tüskennen keiın üşınşı kriterii qosylǧan. Endı audarymdar tek belgılı bır somadan asqan jaǧdaida ǧana baqylauǧa alynady. Būl şek 12 ailyq eseptık körsetkışke teŋ, iaǧni şamamen 1 million teŋgeden joǧary boluy tiıs.
