ۇستازعا كەڭەس: وقۋشىنى جىگەرلەندىرۋ

2162

بالالاردى قالاي جىگەرلەندىرۋگە بولاتىنىن بىلەسىز بە؟ بۇل ماسەلەگە تاپ بولعانسىز با؟ ءسىز سىنىپتاعى وقۋشىلاردىڭ ساباققا دەگەن ىنتاسىنىڭ تومەندەپ جاتقانىن بايقاساڭىز، جاعدايدى وزگەرتۋگە تىرىسۋىڭىز كەرەك. سىنىپتاعى موتيۆاتسيانى ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن ءارتۇرلى ادىستەردى قولدانعان ءجون. نازارلارىڭىزعا وقۋشىلاردىڭ وقۋعا دەگەن ىنتا-جىگەرىن ارتتىرۋعا ارنالعان بىرنەشە كەڭەستى ۇسىنىپ وتىرمىز.

1. وقۋشىلارعا تاڭداۋ ەركىن بەرىڭىز. بالالارعا ىنتا-جىگەر بەرۋدىڭ ەڭ جاقسى ءتاسىلى – ولارعا تاڭداۋ ەركىن بەرۋ. وقۋشىلارعا تاپسىرما بەرە وتىرىپ، ولاردىڭ ءوز ەركىمەن تاڭداۋى ءۇشىن بىرنەشە نۇسقانى ۇسىنىڭىز. ءبىلىم الۋشىلار نەنى جانە قالاي وقيتىندارىن وزدەرى تاڭداپ السا، ىشكى دۇنيەسى جىگەرلەنەدى.

2. وقۋشىلارمەن اڭگىمە-دۇكەن قۇرىڭىز. وقۋشىلار قۇرداستارىمەن قارىم-قاتىناسقا تۇسكەندە، ولار سول ءىس-ارەكەتكە قىزىعا تۇسەدى جانە قانداي دا ءبىر ءىس-ارەكەتپەن اينالىسقاندا، موتيۆاتسياعا يە بولىپ، زەرىكپەيدى. مۇعالىم وقۋشىلاردىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناس جاساۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىن ادىستەردى (مۇمكىن، كووپەراتيۆتىك وقۋ توپتارى) نەعۇرلىم كوپ قولدانسا، سىنىپتاعى موتيۆاتسيا دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلگەنىن ايقىن بايقاۋعا بولادى.

3. باسقا ورتادا ءبىلىم بەرۋ. كەيدە وقۋشىلاردىڭ ساباققا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءبىلىم الۋشىلاردى ولاردىڭ ۇيرەنشىكتى ورتاسىنان باسقا ءبىر قىزىقتى، جاڭا ورىنعا الىپ بارۋ قاجەت. تابيعات اياسىندا نەمەسە تازا اۋادا ساباق ءوتۋ ارقىلى وقۋشىلاردىڭ ساباققا دەگەن ىنتاسىن ارتتىرۋعا بولادى.

4. بالالاردىڭ بارلىق قابىلەتىن دامىتىڭىز. ار بالا ساباقتى ءارتۇرلى وقيدى، سوندىقتان ءار وقۋشىنىڭ قابىلەتىن بارىنشا اشا بىلسەڭىز، وقۋشىلاردى موتيۆاتسيالاي الاسىز. ءاربىر وقۋشىنىڭ وقۋعا ىنتاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ساباق پەن ءوزىڭىزدىڭ باسقارۋشىلىق ارەكەتتەرىڭىزدى ديففەرەنتسيالاۋدى ۇمىتپاڭىز.

5. ءبىلىم الۋشىلاردىڭ الدىنا ماقسات قويۋىنا كومەكتەسىڭىز. بالالاردى موتيۆاتسيالاۋدىڭ جاقسى تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى – بىرنەشە قولجەتىمدى ماقساتتار قويۋلارىنا ماجبۇرلەۋ. وقۋشىلاردان وزدەرى قولجەتكىزگىسى كەلەتىن بىرنەشە وقۋ ماقساتتارى تۋرالى ويلانۋلارىن سۇراڭىز. مىسالى، ماتەماتيكا ءپانى بويىنشا تەستتەن جوعارى باعا الۋ نەمەسە كوبەيتۋ كەستەسىن تولىق جاتتاۋ جانە ت.ب. كەيىن ولارعا وسى ماقساتقا قولجەتكىزەتىن ۋاقىتتى بەلگىلەڭىز. ماقساتتار – بالالاردىڭ ىشكى ەرىك-جىگەرىن ارتتىرۋعا كومەكتەسەتىن بىرەگەي ءتاسىل.

6. سىنىپتا دوستىق جارىستار ۇيىمداستىرىڭىز. بالالاردىڭ شاعىن باسەكەلەستىكتى ۇناتاتىنىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى. وقۋشىلاردىڭ ءوز قاتارلاستارىمەن باسەكەگە ءتۇسۋى ارقىلى ولاردىڭ ساباققا دەگەن بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بار. بالالاردى ەكى توپقا ءبولىپ، جارىس ۇيىمداستىرىڭىز. قىزىقتى جارىس ويىنىندا قولدانۋعا بولاتىن وقۋ ماتەريالىنىڭ كەز كەلگەن ءتۇرى ءبىلىم الۋشىلاردى موتيۆاتسيالاۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.

7. قاداعالاۋدى ازايتىڭىز. بالالاردى باقىلاۋدا ۇستاۋدى بارلىعى جاقسى كورەدى. ولاردى قاداعالاۋدىڭ دەڭگەيىن تومەندەتىپ، وقۋشىلارعا ەركىندىك بەرىڭىز. مىسالى، وقۋشىلارىڭىزدىڭ تەستتى قايدا شەشەتىندەرىن نەمەسە كىتاپتى قايدا وقيتىندارىن وزدەرى شەشۋىنە مۇرسات بەرىڭىز. ءسىز ءتىپتى ولاردىڭ تەستتى قالاي تاپسىراتىندارىن (بىرنەشە تاڭداۋ، قىسقا جاۋاپ جانە ت.ب.) نەمەسە ولاردىڭ نەنى وقيتىندارىن وزدەرى باقىلاۋىنا رۇقسات ەتىڭىز.

8. ساباعىڭىزدى ولاردىڭ ومىرىمەن بايلانىستىرىڭىز. سوندا شاكىرتتەرىڭىز نەنى ۇيرەنىپ جاتقاندارىنا ءمان بەرەتىن بولادى. ۇيرەتىپ جاتقان ءىلىمدى ولاردىڭ ومىرىندەگى بولىپ جاتقان جاعدايلارمەن ساباقتاستىرىڭىز. جاڭادان العان ءبىلىمدى ولاردىڭ ۇيرەنگەن دۇنيەلەرىمەن بايلانىستىرىڭىز.

9. ىنتا-جىگەر بەرۋدىڭ ەڭ ۇزدىك ءتاسىلى – وقۋشىلاردىڭ بىردەڭەنى اسىعا كۇتۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ. بۇل ەكسكۋرسياعا شىعۋ، ءبىر وقيعانى مەرەكەلەۋ نەمەسە ءۇي تاپسىرماسىنان بوساتۋ سياقتى ارەكەتتەر بولۋى مۇمكىن. وقۋعا ىنتاسى جوق سىنىپ ءۇشىن بىردەڭەگە قول جەتكىزۋ – ۇلكەن موتيۆاتور بولىپ تابىلادى.


bilim-all.kz 

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى