تۇلكى مەن بودەنە

1265

وتكەن زاماندا تۇلكى مەن بودەنە ەكەۋى ايىرىلماس دوس بولىپتى. ەكى دوس تالاي جەردى شارلاپتى، تالاي قىزىق كورىپتى. كۇندەردە ءبىر كۇنى:

- دوسىم، مەنى ءبىر كۇلدىرشى، – دەپتى تۇلكى.

- جارايدى، كۇلدىرەيىن . سەن مەنىڭ ارتىمنان ەر دە وتىر. مەن ۇشامىن دا وتىرامىن، – دەپتى بودەنە.

سونىمەن بودەنە ۇشىپتى دا وتىرىپتى، تۇلكى جەلە جورتىپ، ەرىپتى دە وتىرىپتى. ءبىر جەرگە كەلسە، ءبىر كەمپىر سيىر ساۋىپ وتىر ەكەن، شالى بۇزاۋدى ۇستاپ تۇر ەكەن. بودەنە ۇشىپ بارىپ، سيىر ساۋىپ وتىرعان كەمپىردىڭ باسىنا قونا كەتىپتى. تۇلكى اناداي جەردە تىعىلىپ قاراپ تۇرىپتى. بودەنەنى كورە سالا:

- كەمپىر، كەمپىر، قوزعالما! مەن مىنا توبەڭدەگى بودەنەنى سوعىپ الايىن، – دەپتى شال.

- جارايدى، بىراق قاتتى سوقپا، – دەپتى كەمپىر. شال جەردە جاتقان كۇرەكتى الىپ، سالىپ قالعاندا، بودەنە ۇشىپ جونەلىپتى. كۇرەك كەمپىردىڭ باسىنا ءتيىپ، كەمپىر قۇلاپتى. شەلەكتەگى ءسۇتى توگىلىپ قالىپتى. تۇلكى ىشەك سىلەسى قاتىپ كۇلىپتى.

— دوسىم، كۇلدىڭ بە؟ – دەپتى بودەنە.

- كۇلدىم، دوسىم، كۇلدىم. رازىمىن، دوسىم، رازىمىن! – دەپتى تۇلكى. كۇندەردە ءبىر كۇنى تۇلكى:

- ال، دوسىم، ەندى مەنى مىقتاپ تۇرىپ قورقىتشى! – دەپتى.

- قاتتى قورقىتايىن با، اشۋلانبايسىڭ با؟ – دەپ سۇراپتى بودەنە.

- جوق، اشۋلانبايمىن، قاتتى قورقىت! – دەپتى تۇلكى.

- جارايدى، قورقىتايىن. بىراق سەن كوزىڭدى جابامىن. سودان كەيىن سەن ءجۇر دە وتىر. وڭعا دەسەم وڭعا، سولعا دەسەم سولعا ءجۇر. قاشان مەن توبەڭنەن ۇشىپ: «كوزىڭدى اش!» – دەگەنشە، اشپا، – دەپتى بودەنە. سونىمەن بودەنە تۇلكىنىڭ توبەسىنە قونىپ، ەكى قاناتىمەن كوزىن جاۋىپتى. تۇلكى كوزىن تاس قىلىپ جۇمىپ، بودەنەنىڭ ءجۇر دەگەن باعىتىنا ءجۇرىپتى دە وتىرىپتى.وسىلاي ءجۇرىپ كەلەدى، ءجۇرىپ كەلەدى. ءبىر كەزدەردە بودەنە:

- اش كوزىڭدى! – دەپ، ۇشا جونەلىپتى. تۇلكى كوزىن اشىپ جىبەرسە، تازى ەرتكەن ءبىر توپ اڭشىعا تايانىپ قالعان ەكەن. اڭىشلار قىزىل تۇلكىنى كورە سالا قيقۋلاپ، قۋىپ بەرىپتى. تۇلكى قاشىپ بەرىپتى. ءارى-بەرى قاشقان سوڭ تۇلكىنىڭ الدىنان قالىڭ ورمان كەز بولىپتى. تۇلكى جالت بەرىپ ورمانعا كەلىپ، اڭشىلاردان ازەر قۇتىلىپتى. ءبىر كەزدە بودەنە كەلىپ:

- قالاي، دوسىم قورىقتىڭ با؟ – دەپ سۇراپتى.

- قورقىتقاندا، وسىلاي قورقىت دەپ پە ەدىم؟! – دەپ، تۇلكى بودەنەنى باس سالىپ، جەمەك بولىپتى. بودەنە تۇلكىنىڭ اۋزىندا تۇرىپ:

- دوسىم! ۇزاق جىلدار دوس بولىپ، ويناپ-كۇلدىك، تالاي قىزىق كوردىك. قازىر مەنى جەگەلى تۇرسىڭ. قايتەم، جەسەڭ جە! بىراق، وسى كۇنگە دەيىن اتى-ءجونىمىزدى سۇراپ بىلىسكەن ەمەسپىز. جەسەڭ دە اتىمدى ايتىپ جەسەيشى، اقىرعى تىلەگىم بولسىن! – دەپتى.

- ال ايتا عوي اتىڭ كىم ەدى؟ – دەپتى تۇلكى.

- اتىم ماڭعىت، – دەپتى بودەنە.

ماڭعىت دەي بەرگەندە:

- اۋزىڭا ساڭعىت! – دەپ، بودەنە ۇشا جونەلىپتى.

وسىدان بىلاي تۇلكى مەن بودەنە دوستىقتان ايىرىلىسىپتى.

 

پىكىرلەر