فوتو: قىرعىزستان پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى
قىرعىزستاننىڭ العاشقى ۇلتتىق سپۋتنيگى وربيتاعا شىعارىلدى. عارىش اپپاراتى اقش-تىڭ كاليفورنيا شتاتىنداعى ۆاندەنبەرگ اۋە كۇشتەرى بازاسىنان ۇشىرىلعان SpaceX كومپانياسىنىڭ Falcon 9 زىمىران-تاسىعىشىمەن عارىشقا جىبەرىلدى. ۇشىرۋ راسىمىنە قىرعىزستان پرەزيدەنتى سادىر جاپاروۆ قاتىستى. بۇل تۋرالى فەرعانا اگەنتتىگى جازدى، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
زىمىران 1 قازاندا كاليفورنيا شتاتىنداعى ۆاندەنبەرگ اۋە كۇشتەرى بازاسىنان ۇشىرىلدى. قىرعىزستاننىڭ سپۋتنيگى Falcon 9 ارقىلى وربيتاعا شىعارىلعان ءبىر توپ عارىش اپپاراتىنىڭ قۇرامىندا بولدى.
مالىمەت بويىنشا، بۇل – قىرعىزستان مەن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ بىرلەسكەن جوباسى. سپۋتنيكتىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ ءۇشىن بىشكەكتە باسقارۋ ورتالىعى قۇرىلدى.
ۇلتتىق سپۋتنيكتىڭ ىسكە قوسىلۋى قىرعىزستانعا عارىشتىق دەرەكتەردى پايدالانۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرىن اشادى. اتاپ ايتقاندا، سپۋتنيك ارقىلى الىنعان اقپارات اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىن، مۇزدىقتاردى، سۋ نىساندارىن، ورماندار مەن جايىلىمداردى باقىلاۋعا، سونداي-اق تابيعي ەكوجۇيەلەردەگى وزگەرىستەردى قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار عارىشتان الىنعان مالىمەتتەر پايدالى قازبالاردىڭ زاڭسىز پايدالانىلۋىن جانە رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ورىندارىن انىقتاۋعا، سونداي-اق لوگيستيكالىق باعىتتاردى وڭتايلاندىرۋعا قولدانىلماق.
سپۋتنيكتىك تەحنولوگيالار تابيعي قاۋىپ-قاتەرلەردى ەرتە انىقتاۋعا دا مۇمكىندىك بەرەدى. اتاپ ايتقاندا، قۇرعاقشىلىق، سۋ تاسقىنى، كوشكىن، سەل جانە ورمان ورتتەرىن الدىن الا باقىلاۋعا بولادى. بۇل بيلىك ورگاندارىنا جاعدايعا جەدەل ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرىپ، تابيعي اپاتتاردان كەلەتىن شىعىندى ازايتۋعا ىقپال ەتەدى.
الداعى ۋاقىتتا عارىشتان الىنعان اقپاراتتى مەملەكەتتىك تسيفرلىق جۇيەلەرگە بىرىكتىرىپ، كەڭىستىكتىك كارتالار مەن اناليتيكالىق مودەلدەر جاساۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار بۇل دەرەكتەر ينۆەستيتسيالىق جوسپارلاۋ جانە مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن باقىلاۋ كەزىندە پايدالانىلماق.
«سپۋتنيكتىك دەرەكتەردى سۋپەركومپيۋتەرلىك تەحنولوگيالاردىڭ مۇمكىندىكتەرىمەن ۇيلەستىرىپ پايدالانۋ قىرعىزستاننىڭ ەكونوميكالىق جانە تابيعي رەسۋرستارىن نەعۇرلىم ءدال ءارى ءتيىمدى باسقارۋعا نەگىز بولادى»، – دەپ اتاپ ءوتتى پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
اقش-قا ساپارى بارىسىندا سادىر جاپاروۆ كاليفورنيانىڭ حوتورن قالاسىنداعى SpaceX كومپانياسىنىڭ وندىرىستىك كەشەنىنە دە باردى. قىرعىزستان پرەزيدەنتى عارىش تەحنيكاسىن قۇراستىراتىن تسەحتىڭ جانە ۇشۋدى باسقارۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. سونىمەن قاتار وعان Starlink جۇيەسى تانىستىرىلدى.
جاپاروۆقا Starlink سپۋتنيكتەرىنىڭ ءۇش بۋىنى، ولاردىڭ قۇرىلىمىنداعى وزگەرىستەر جانە وتكىزۋ قابىلەتى تۋرالى اقپارات بەرىلدى. قازىرگى تاڭدا يلون ماسكتىڭ كومپانياسىنا تيەسىلى 10 مىڭنان استام اپپارات وربيتادا ورنالاسقان.
بيىل مامىر ايىندا قىرعىزستاندا Starlink سپۋتنيكتىك ينتەرنەت قىزمەتىن ۇسىنۋ جوباسى ىسكە قوسىلدى. بۇل تەحنولوگيا شالعاي ايماقتاردى جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتكە، ءبىلىم بەرۋ رەسۋرستارىنا جانە مەملەكەتتىك تسيفرلىق قىزمەتتەرگە قوسۋعا قوسىمشا مۇمكىندىك بەرەدى.
ايتا كەتەيىك، بىشكەكتەگى «قىرعىز ەلەكترونيكا» كاسىپورنى جاساعان سپۋتنيك كوپشىلىككە 24 قىركۇيەكتە تانىستىرىلعان. كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، اپپاراتتى تولىقتاي قىرعىزستاندىق جوبا دەپ اتاۋعا بولمايدى، سەبەبى پايدالانىلعان تەحنولوگيالاردىڭ باسىم بولىگى رەسەيگە تيەسىلى. سول كەزدە سپۋتنيكتىڭ قۇنى 10–12 ملن سوم، ياعني شامامەن 130 مىڭ دوللار ەكەنى ايتىلعان.
