سىرداريا باسسەينىندە مۇناي مەن گازدىڭ شامامەن 1 ملرد توننادان استام بولجامدىق رەسۋرسى بار. بۇل تۋرالى قر ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگى گەولوگيا كوميتەتى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى قانات ەرۋباەۆ مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
«2024 جىلى وندا جۇمىستار باستالدى. 2026 جىلى اياقتالادى. سىرداريا باسسەينى بويىنشا ايتاتىن بولساق، بولجامدىق رەسۋرستار 1 ملرد توننادان اسادى»، – دەدى ول جۋرناليستەرگە.
ەگەر بۇل بولجامدار راستالسا، قازاقستانداعى قازىرگى مۇناي قورىن تورتتەن بىرىنە دەيىن ۇلعايتۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار، سىرداريا باسسەينىندەگى گەولوگيالىق زەرتتەۋلەر بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن جۇرگىزىلگەنى ناقتىلاندى. الداعى ءۇش جىلدا مەملەكەتتىك گەولوگيالىق زەرتتەۋ جوبالارىنا شامامەن 240 ملرد تەڭگە ءبولۋ كوزدەلگەن.
سونداي-اق زاڭنامادا جەر قويناۋىن پايدالانۋ قۇقىعىن الۋ ءۇشىن تولەنەتىن قول قويۋ بونۋستارى مەن اۋكتسيونداردان تۇسەتىن قاراجاتتىڭ 50%-ىن مەملەكەتتىك گەولوگيا مەن گەولوگيالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا باعىتتاۋ بەكىتىلگەن.
«مەملەكەتتىك ەسەپتە 4 ملرد توننادان استام مۇناي بار. قازىرگى ءوندىرۋ كولەمىن ەسكەرسەك، بۇل قورلار شامامەن 50 جىلدان استام ۋاقىتقا جەتەدى»، – دەدى ەرۋباەۆ.
ءوز كەزەگىندە كوميتەت توراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارعۇلان بايباتىروۆ بۇعان دەيىن كوپتەگەن قازاقستاندىق كومىرسۋتەك كەن ورىندارى سىرداريا باسسەينىندە اشىلعانىن ەسكە سالدى.
قىتايلىق Hong Kong Sino-Science Oil and Gas Co.، Ltd. (Geo-Jade Petroleum) كومپانياسى قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگىندەگى سوزاق كەن ورنىندا 1 ترلن تەكشە مەترگە دەيىن گاز ءوندىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇعان دەيىن «Kazakh Invest» باسقارما توراعاسى سۇلتانعالي كەنجەقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا، رەسپۋبليكا بۇل جوبادان 5 ملرد دوللارعا دەيىن پايدا تابۋى مۇمكىن. ونىڭ سوزىنشە، بۇل – كومپانيانىڭ قازاقستاندا تاپقان قاراجاتىن قايتا ينۆەستيتسيالاۋ. كەن ورنىن يگەرۋ 2045 جىلعا دەيىن جالعاسادى.
الايدا كەيىنىرەك كەنجەقۇلوۆ «كۋرسيۆ» باسىلىمىنا سوزاقتاعى جالپى گاز قورى 1 ترلن تەكشە مەتر ەكەنىن حابارلادى. ادەتتە كومىرسۋتەك ءوندىرۋ كولەمى كەن ورنىنداعى جالپى قوردان الدەقايدا از بولادى.
Geo-Jade Petroleum باسقارما توراعاسى چەن حۋانلون كەنجەقۇلوۆپەن كەزدەسۋدە قازاقستان مەن جالپى ورتالىق ازيا ءوڭىرى قىتايلىق كومپانيا ءۇشىن نەگىزگى باعىت ەكەنىن ايتتى. سونىمەن قاتار كومپانيا يراكتا، تاياۋ شىعىستا، ەۋروپادا جانە اۆستراليادا كومىرسۋتەك جوبالارىنا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر.
چەن حۋانلون سوزاق كەن ورنىنداعى گاز قورى 100 ملرد تەكشە مەتر ەكەنىن، ياعني كەندەقۇلوۆ اتاعان كورسەتكىشتەن 10 ەسە از ەكەنىن مالىمدەدى . حۋانلوننىڭ ايتۋىنشا، قىتايلىق كومپانيا قازاقستانعا 3,2 ملرد دوللاردان استام ينۆەستيتسيا قۇيعان جانە بەس كەن ورنىن – سوزاق، ماتەن، قوجان، بالىقشى جانە پۋستىننوە – يگەرۋمەن اينالىسىپ جاتىر.
