Er adamnyń kıimin baspa...

516

XVIII ǵasyrda Qazaqstannyń batys óńirinde Esengeldi atty kisi turmys keshedi. Ol jeti atasynan beri baı, mal-jany myńǵyrǵan adam bolsa kerek. Naǵyz shynjyr balaq, shubar tós dáýletti adam eken. Bolys bolyp, el de bıleıdi. Onyń toqalynan Bekeı esimdi uly bolypty. Bekeı oryssha saýaty óte joǵary, kózi ashyq jigit eken. Baıdyń báıbisheden týǵan uldary Bekeıdiń el ishindegi bedelin kóre almaı, ákesin ulyna aıdap salady. Oǵan: «Balańyz atadan qalǵan dáýletti beı-bereket shashyp júr. El-jurtqa abyroısyz qylyp bitti», – dep jamandaıdy. Olarǵa ılanyp qalǵan Esengeldi:

– Olaı bolsa, maǵan qandaı aqyl beresińder? – dep suraıdy.

– Oıbaı, áke! Ondaı balanyń barynan joǵy. Tez qutylǵanyńyz jón, – dep azǵyrady mysyq tileý uldary. Zulymdardyń tiline ergen baı Bekeıdi mert qylady.

Bul oqıǵa keıin barlyq jerge áshkere bolady. Baıdyń kelini óte esti jan eken. Ákesiniń óz ulynyń túbine jetkendigin dáleldep, qazy-bılerdiń aldyna júginedi. Baı balasyn óltirgenin moıyndap, ókinedi. Daýdyń sońy qunǵa kep tirilgende ójet áıel:

– Erime qut bolmaǵan dáýlet maǵan baqyt bermeıdi. Bir ǵana tilegim bar. Qaıyn atamnyń jeti atasynan beri kele jatqan qundyz jaǵaly tony tórinde ilinip tur. Sony bir attap ótem. Basqa talabym joq, – depti. Kelinniń ótinishi oryndalady. Kóp uzamaı, Esengeldi bir jutta tórt túlik malynan tegis aırylyp, taıaq ustap qalady. Kıeli kıimi aıaqqa taptalǵandyqtan, baıdyń baǵy taıypty. Aqyry Esengeldi joqshylyqta, qaıyr surap júrip ólgen eken. Bul oqıǵaǵa qatysty orys jazýshysy V.Dal «Bekeı men Máýlen» atty hıkaıat jazǵan. Osy jaǵdaı kıimniń de quty bolatyndyǵyn, ony basqanda kıesi ketip, shańyraqtan baqtyń ushatyndyǵyn kórsetedi.

Jazýshy Muhtar Maǵaýınniń «Altybaqannan soń» atty áńgimesinde er adamnyń kıimin áıel adamnyń astyna basyp otyrmaıtyndyǵy týraly sıýjet keltirgen. Shyǵarma avtory bul jerde áıel adam er kisiniń kıimin astyna bassa, onyń basynan baǵy taıady degen oıdy áserli de nanymdy jetkizgen.

"Adyrna" ulttyq portaly 

Pikirler
Redakııa tańdaýy