Foto:eccis.org
Reseide bügın, 18 qyrküiek künı saǧat 08:00-de Memlekettık Duma deputattaryn sailau resmi türde bastaldy. Üş künge sozylatyn dauys beru alǧaş bolyp Kamchatka men Chukotkadaǧy sailau uchaskelerınde aşyldy. Dauys beru 20 qyrküiekke deiın jalǧasady, dep habarlaidy "Adyrna".
Aimaqtardaǧy sailau uchaskelerı jergılıktı uaqyt boiynşa saǧat 20:00-ge deiın jūmys ısteidı.
Jaŋa şaqyrylymdaǧy Memlekettık Dumanyŋ 450 deputatynyŋ jartysyn bır mandatty sailau okrugterı arqyly sailau josparlanǧan. Būl jüie sailauşylarǧa naqty kandidat üşın dauys beruge mümkındık beredı. Qalǧan 225 mandat partiialyq tızımder boiynşa bölınedı.
Partiialyq tızımde 10 partiia bar. Būǧan deiın «Iаbloko» partiiasy formaldy sebepterge bailanysty sailauǧa qatysudan şettetılgen bolatyn. Degenmen partiia ökılderı Reseidıŋ bırqatar öŋırlerınde bır mandatty okrugter boiynşa kandidat retınde sailauǧa qatysyp jatyr.
Resei Ukraina aumaǧyndaǧy basyp alynǧan öŋırlerde de sailau ötkızdı
Reseidegı Memlekettık Dumaǧa būǧan deiıngı sailau 2021 jyly ötken. Biyl dauys beru Resei basyp alǧan Ukraina aumaqtaryna da taratyldy.
Reseidıŋ Ukrainaǧa qarsy tolyq auqymdy soǧysyna qatysuşylar, sondai-aq Resei basyp alǧan öŋırlerdıŋ tūrǧyndary tamyz aiynyŋ soŋynan 17 qyrküiekke deiın merzımınen būryn dauys bergen. Būl turaly Reseidıŋ türlı memlekettık qūrylymdarynyŋ ökılderı habarlady.
Baqylauşylardyŋ pıkırınşe, atalǧan öŋırlerdegı prosestıŋ zaŋdylyǧyna qatysty mäselenı esepke almaǧanda da, Reseidıŋ Ortalyq sailau komissiiasy dauys berudı nätijelerdı ıs jüzınde tekseru mümkın bolmaityndai etıp ūiymdastyrǧan.
Atap aitqanda, bilık aimaqtyq sailau komissiialarynyŋ müşelerı men sailau uchaskelerınıŋ mekenjailaryn jariialamaǧan. Sonymen qatar uchaskelerde aşyq beinebaqylau ūiymdastyrylmaǧan. Būǧan qosa, dauys beruge arnalǧan jyljymaly jäşıkterdı paidalanuǧa rūqsat berılgen.
Reseidıŋ Ortalyq sailau komissiiasy jergılıktı sailau komissiialaryna qajet bolǧan jaǧdaida biulletenderdı sol jerde özderı basyp şyǧaruǧa jäne dauys sanau aiaqtalǧannan keiın olardy joǧary tūrǧan komissiialarǧa bırden tapsyrmauǧa mümkındık bergen.
Sonymen qatar sailau bastalar aldynda Reseidegı bilıktı qoldaityn resurstar sailau uchaskelerındegı būrmalaular men biulletenderdı jappai tastau turaly beinematerialdar jasandy intellekt kömegımen qoldan jasaluy mümkın degen mazmūndaǧy videolar tarata bastaǧan.
Resei Ortalyq sailau komissiiasynyŋ töraiymy Ella Pamfilova da mūndai tehnologiialar sailau uchaskelerınen tıkelei efirde körsetıletın beinenı «auystyryp jıberuı» mümkın ekenın mälımdedı.
Reseidegı soǧysqa qarsy kandidattar qysymǧa tap boldy
2026 jyly Resei Memlekettık Dumasyna sailauǧa qatysyp jatqan on partiianyŋ eşqaisysy Ukrainadaǧy jalǧasyp jatqan soǧysty aiyptap, resmi mälımdeme jasaǧan joq.
Bastapqyda sailauǧa soǧysty tūraqty türde synap kelgen «Iаbloko» partiiasy da jıberılgen. Alaida keiın partiia formaldy sebepterge bailanysty sailaudan şettetıldı.
«Iаbloko» partiialyq tızımnen şyǧarylǧanymen, onyŋ jekelegen müşelerı bır mandatty sailau okrugterı boiynşa kandidat retınde sailauǧa qatysyp jatyr.
Keiın olardyŋ keibırı türlı sebeptermen qysymǧa ūşyrap, sailaudan şyǧaryldy. Mūndai jaǧdailarǧa keide bırneşe jyl būryn jariialanǧan fotosuretter men jazbalar, sonyŋ ışınde Aleksei Navalnyi turaly materialdar da sebep bolǧan.
Sailauǧa az uaqyt qalǧanda oppozisiialyq saiasatkerler Iýliia Navalnaia men Maksim Kas reseilıkterdı «Edinaia Rossiia» partiiasynyŋ müşesı emes, bır mandatty okrugterdegı eŋ myqty kandidattarǧa dauys beruge şaqyrdy.
Alaida «Iаbloko» partiiasy būl ūsynysty synap, onyŋ ornyna sailau biulletenderın jaramsyz etuge keŋes berdı.
