Reseide aleut-mednov jäne itelmen tılderınde söileitın nebärı bır-bır adamnan qalǧan. Al Reseidıŋ baiyrǧy şaǧyn halyqtaryna tiesılı taǧy segız tılde söileitınderdıŋ sany 10 adamnan da az. Būl turaly Resei ǧylym akademiiasy Tıl bılımı institutynyŋ Resei tılderın saqtau, jaŋǧyrtu jäne qūjattandyru ǧylymi ortalyǧy mälımdedı, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı TASS-qa sılteme jasap.
Sahalindegı uiltin (orok) tılı, Habarov ölkesındegı negidal jäne udegei tılderı, Iаkutiiadaǧy oŋtüstık iukagir tılı, Tom oblysyndaǧy oŋtüstık selkup tılı, Leningrad oblysyndaǧy vod tılı, Murman oblysyndaǧy iokang jäne babin saam tılderınde söileitınder sany 10 adamnan aspaidy.
İnstitut zertteulerıne säikes, Reseide qazırgı uaqytta qoldanylyp jürgen 155 tıldıŋ 15-ı joiylyp ketu qaupınıŋ eŋ joǧary deŋgeiınde tūr. Olardyŋ qatarynda kur-urmii, karaim, qyrymşaq, chulym, tofalar, vod, ijor, babin saam, iokang saam, skolt saam, tundra enes, oŋtüstık selkup, itelmen, aleut-mednov jäne oŋtüstık iukagir tılderı bar. Būdan bölek, taǧy 39 tıl «öte osal» sanatyna engızılgen.
Ǧalymdardyŋ aituynşa, Reseidegı 155 tıldıŋ ışınde joiylyp ketu qaupı tönbeitın tek ekı tıl ǧana bar. Olar — orys tılı jäne orystyŋ ymdau tılı.
Tılderdı qoldau şaralary retınde festivalder ūiymdastyru, mektepterde oqytu, tıldık qauymdastyqtardyŋ jūmysy jäne lingvisterdıŋ tılderdı qūjattandyru qyzmetı atalyp öttı. Sonymen qatar keibır tıl ielerı öz ana tılderıne arnalǧan baǧdarlamalyq jasaqtama äzırlep, multfilmderdı audaruǧa qatysyp, balalar men eresekterge arnalǧan tıl kurstaryn ötkızıp jür.
Alaida mamandardyŋ pıkırınşe, mūndai jekelegen bastamalar tılderdı tolyqqandy jaŋǧyrtu üşın jetkılıksız.
«Tılderdı qaita jandandyru üşın qazırgı taŋda orys tılıne jasalǧan jaǧdailardyŋ barlyǧy ärbır tıl üşın de jasaluy qajet», – dep atap öttı institut ökılderı.
