Foto: Ali Galym, Talgat Tanybaev
Astanada «Alem.ai» Halyqaralyq Jasandy intellekt ortalyǧy alaŋynda «AMANAT» partiiasy Käsıpkerler qanatynyŋ IT-qauymdastyǧymen jäne biznes ökıldermen kezdesuı öttı.
Is-şarada Mäjılıs deputattary, müddelı memlekettık organdardyŋ basşylary, jetekşı tehnologiialyq kompaniialardyŋ jetekşılerı, bank sektorynyŋ, telekommunikasiia operatorlarnyŋ ökılderı men IT-käsıpkerler bır alaŋda bas qosty. Jalpy sany şamamen 440 adam jinaldy. Kezdesuge Premer-Ministrdıŋ orynbasary – Jasandy intellekt jäne sifrlyq damu ministrı Jaslan Mädiev qatysty, sondai-aq öŋırler beinekonferensbailanys arqyly qosyldy. Qatysuşylar sifrlandyrudy, Jİ-dı damytu jäne Qazaqstannyŋ zamanaui sifrlyq ekonomikasyn qalyptastyru baǧytyndaǧy bırlesken jūmys perspektivalaryn talqylady.
Mäjılıs Spikerı, «AMANAT» partiiasynyŋ Töraǧasy Erlan Qoşanov bügınde sifrlandyru jäne jasandy intellekt qūraldaryn engızu ısıne memleket tarapynan basa nazar audarylyp otyrǧanyn atap öttı. Būl qadam memlekettıŋ progressivtı damuyna serpın berıp, barşa qazaqstandyq azamattyŋ tūrmysyn jaqsartuǧa tiıs. Osy maqsatta qajettı infraqūrylym qūru, zaŋnamany jaŋǧyrtu jäne IT-salaǧa investisiia tartu jūmysy qamtamasyz etılude. Al däl qazırgı kezeŋde eŋ joǧary nätijege qol jetkızu üşın barlyq müddelı taraptyŋ küş-jıgerın üilestıru mäselesı erekşe maŋyzǧa ie.
– Bügınde aldymyzda auqymdy, bıraq qoljetımdı mındet tūr – aldaǧy üş jylda Qazaqstan tolyqqandy sifrlyq memleketke ainaluǧa tiıs. Būl jai ǧana maqsat emes – Memleket basşysy aiqyndap bergen strategiialyq baǧdar. Būl ıste tek käsıbi qauymdastyqtyŋ küş-jıgerı jetkılıksız ekenı anyq. Serıktestık – asa maŋyzdy. Deputattar, memlekettık organdar jäne osy sala arasynda serıktestık boluy qajet. Sondyqtan progrestıŋ, tehnologiialardyŋ jäne ärbır azamatqa berıletın jaŋa mümkındıkterdıŋ simvolyna ainalatyn Qazaqstandy qūru üşın küş bırıktıruımız kerek, – dedı Erlan Qoşanov.
Mäjılıs Spikerı bügınde deputattar IT-qauymdastyqpen bırlesıp sifrlyq jaŋǧyrtu üşın asa maŋyzdy zaŋdardy – Sifrlyq kodekstı, «Jasandy intellekt turaly» Zaŋdy jäne basqa da qūjattardy äzırlegenın erekşe atap öttı. Jaŋa zaŋdar – zamanaui jahandyq trendterdı eskeretın ärı memlekettıŋ, biznestıŋ jäne azamattardyŋ müddelerın nazarǧa ala otyryp, memlekettıŋ sifrlyq bolaşaǧynyŋ naqty erejelerın aiqyndaityn qūjattar. Būǧan qosa, deputattar sifrlandyru salasyndaǧy ūlttyq zaŋnamany jetıldıru boiynşa tūraqty türde jūmys jürgızıp keledı. Olar – dialog ornatuǧa ärdaiym aşyq.
Sondai-aq Erlan Qoşanov deputattar, memlekettık organdar jäne IT-salasy arasynda qol jetkızılgen nätijelı yntymaqtastyqqa toqtaldy. Būl özara ıs-qimyl äzırleuşılerdıŋ IT-salasyndaǧy bastamalaryn jüielı ärı jedel türde memlekettık şeşımderge ainaldyruǧa mümkındık beredı. Ol mysal retınde tūrǧyndardyŋ sifrlyq sauatyn arttyru baǧytynda atqarylǧan bırlesken jūmysty atady. Būl jūmys elımızdıŋ barlyq öŋırınde, äsırese aǧa buyn ökılderı men jastarǧa basymdyq bere otyryp jüzege asyryluda. Atalǧan bastama aiasynda el aumaǧynda myŋdaǧan otbasy «Äleumettık ämiian» servisın paidalanu jäne internet arqyly qosymşa tabys tabu daǧdylaryn damytu boiynşa oqudan öttı. Auyldyq jerlerde salanyŋ atsalysuy arqyly audandyq IT-habtar aşyluda. Bügınde tek Soltüstık Qazaqstan oblysynyŋ özınde 14 audandyq IT-hab aşyldy. Būl qadam auyl jastarynyŋ bılım beru ortasyna qol jetkızuıne jäne jergılıktı jerde startaptardy ıske qosu men damytu mümkındıkterıne jol aşady. Būl – bırlesken jūmystyŋ jarqyn ülgılerı. Sondyqtan onyŋ aiasyn keŋeite tüsu qajet.
Jasandy intellekt jäne sifrlyq damu vise-ministrı Bahtiiar Mūhametqaliev 2025 jyldyŋ qorytyndysy boiynşa Qazaqstannyŋ IT-qyzmetter eksporty 1,1 milliard AQŞ dollarynan asqanyn atap ötıp, salanyŋ odan ärı ösu äleuetı joǧary ekenın jetkızdı. Sonymen qatar ol sifrlyq ekonomikany damytuǧa qatysty bırqatar ūsynysyn ortaǧa saldy. Atap aitqanda, sifrlyq şeşımderge arnalǧan ofteik-kelısımşarttardy engızu, türlı salyq rejimderı arasyndaǧy salyqtyq kedergılerdı joiu, memlekettık-jekeşelık ärıptestık tetıkterın damytu jäne basqa da bastamalar ūsynyldy.
«Atameken» ŪKP Prezidiumy Töraǧasy Qanat Şarlapaev eldıŋ sifrlyq transformasiiasynda jeke IT-biznestıŋ rölın küşeitu qajet ekenıne nazar audardy. Ol sifrlyq qūzyretterdı täuelsız baǧalau jüiesın jäne IT-mamandardy halyqaralyq sertifikattau tetıkterın engızu qajet ekenın atap öttı. Sondai-aq bizneske arnalǧan daiyn sifrlyq servister men AI-şeşımderdı engızudı qoldau şaralaryn qamtityn «ŞOB-qa arnalǧan sifrlyq pakettı» ıske qosudy ūsyndy.
Öz kezegınde Astana Hub Bas direktory Maǧjan Mädiev «Amanat Hub» kreativ ortalyǧyn tanystyrdy. Atalǧan hab kreativtı ideialardy, vaibkoderlerdı jäne IT-talanttardy qoldauǧa arnalǧan jalpyūlttyq alaŋǧa ainalyp, jas azamattardy Qazaqstannyŋ sifrlyq bolaşaǧyn damytu ısıne tartady. «Kaspi.kz» AQ Basqarma Töraǧasy Mihail Lomtadze ūlttyq sifrlyq qarjylyq infraqūrylymdy qalyptastyrudyŋ jäne bank sektory men memleket arasyndaǧy serıktestıktıŋ maŋyzyn atap öttı. «Freedom Telecom Operations» JŞS bas direktory Qairat Ahmetov 5G men IoT-şeşımderın jedel engızu üşın radiojiılık spektrın basqaru jüiesın jaŋǧyrtu mäselesın köterdı. «Innoforce» IT-kompaniiasynyŋ negızın qalauşy Hanat Nūrekenov Smart City jobalaryna jeke kapital tartu tetıkterı men qalalyq ortaǧa arnalǧan sifrlyq şeşımderdı damytu mäselesı turaly baiandady. Qazaqstandaǧy inDrive basşysy Arai Bekembaev platformalyq jūmyspen qamtu jäne sifrlyq platformalardy retteu ısın jetıldıru mäselelerın qozǧady.
Sonymen qatar Qazaqstandyq IT-kompaniialar Qauymdastyǧynyŋ Prezidentı Aiymgül Äbıleva qūqyq qoldanu täjıribesınıŋ teŋgerımdı modelın qalyptastyru jäne IT-käsıpkerlıktı damytu üşın qolaily jaǧdai jasau qajet ekenıne nazar audardy.
Kezdesu qorytyndysy boiynşa qatysuşylar elımızde sifrlandyru men jasandy intellektını damytuǧa qajet eŋ qolaily jaǧdai jasau baǧytynda Mäjılıs deputattarynyŋ, memlekettık organdar men IT-qauymdastyqtyŋ bırlesken jūmysyn küşeituge uaǧdalasty.
