Qazaqstan Ortalyq Aziia elderı arasynda jan basyna şaqqandaǧy su tūtynu deŋgeiı eŋ tömen el retınde körsetıldı. Al öŋırde eŋ joǧary su tūtynu körsetkışı Türkımenstanda tırkelgen.
World Population Review analitikalyq servisınıŋ derekterıne säikes, Qazaqstanda ortaşa su tūtynu kölemı bır adamǧa şaqqanda täulıgıne şamamen 3 397 litrdı qūraidy.
Salystyrmaly türde alǧanda, Qyrǧyzstanda būl körsetkış 4 153 litr, Täjıkstanda — 4 460 litr, al Özbekstanda bır adamǧa täulıgıne 4 778 litrdı qūraidy.
Öŋırdegı eŋ joǧary su tūtynu Türkımenstanda tırkelgen — bır adamǧa täulıgıne 15 445 litrge deiın jetedı. Servis mälımetıne säikes, būl el jan basyna şaqqandaǧy su tūtynu boiynşa älemde de bırınşı orynda tūr.
Sarapşylardyŋ pıkırınşe, Ortalyq Aziia elderındegı joǧary su tūtynu bırneşe faktorǧa bailanysty. Negızgı sebepterdıŋ bırı — suarmaly sudyŋ köp mölşerın qajet etetın auyl şaruaşylyǧynyŋ damuy. Äsırese maqta, kürış siiaqty ylǧalsüigış daqyldardy ösıru su şyǧynyn arttyrady. Öŋırde sudyŋ edäuır bölıgı irrigasiialyq jüielerge jūmsalady.
Sonymen qatar, ystyq ärı qūrǧaq klimat ta su tūtynudyŋ artuyna äser etedı. Jaz mezgılınde halyqtyŋ da, auyl şaruaşylyǧynyŋ da suǧa sūranysy köbeiedı. Keibır elderde eskırgen infraqūrylym men tozǧan kanaldar saldarynan su tasymaldau kezınde edäuır şyǧyndar da bolady.
Mamandardyŋ aituynşa, būl statistika tek tūrmystyq sudy ǧana emes, önerkäsıp, energetika jäne auyl şaruaşylyǧynda paidalanylatyn sudy da qamtidy. Sondyqtan jan basyna şaqqandaǧy körsetkış kündelıktı tūrmysta qoldanylatyn sudan äldeqaida joǧary boluy mümkın.
Europa elderınde su tūtynu deŋgeiı Ortalyq Aziiamen salystyrǧanda edäuır tömen. Mäselen, Germaniiada bır adamǧa täulıgıne şamamen 856 litr su jūmsalady, Fransiiada — 1 236 litr, Avstriiada — 1 144 litr, al Finliandiiada şamamen 3 414 litr. Salystyrmaly türde Qazaqstanda būl körsetkış 3 397 litrdı qūraidy.
Būǧan deiın Taşkentte ötken kelıssözderden keiın Qazaqstan, Qyrǧyzstan jäne Özbekstan üşjaqty hattamaǧa qol qoiyp, Qyrǧyzstandaǧy Toqtoǧūl su qoimasynan kelesı ekı aiǧa su jıberu kölemı men rejimın bekıtken bolatyn. Būl fermerlerdıŋ suaru mausymyn kedergısız ötkızuıne mümkındık beru maqsatynda jasalǧan.
