AQŞ prezidentı Donald Tramptyŋ äkımşılıgı būrynǧy prezident Barak Obama kezeŋınde qabyldanǧan parniktık gazdardyŋ adam densaulyǧyna ziiany turaly ǧylymi qorytyndyny qaita qarauǧa kırıstı, dep habarlaidy "Adyrna" ūlttyq portaly Report-qa sıltep.
Būl şeşım klimattyq retteulerdı älsıretuge baǧyttalǧan ırı qadam retınde baǧalanuda.
AQŞ qorşaǧan ortany qorǧau agenttıgınıŋ (EPA) 2009 jylǧy qorytyndysy boiynşa, alty türlı parniktık gaz halyqtyŋ densaulyǧy men äl-auqatyna negızgı qauıp töndıredı dep tanylǧan edı. Būl tūjyrym elektr stansiialarynyŋ, kölık qūraldarynyŋ jäne öndırıstıŋ ziiandy şyǧaryndylaryn şekteuge arnalǧan köptegen ekologiialyq erejelerdıŋ qūqyqtyq negızıne ainalǧan.
Qazırgı uaqytta Tramp äkımşılıgı osy «qauıp töndıru turaly qorytyndyny» joiuǧa daiyndalyp jatyr. Eger būl jüzege assa, parniktık gazdardy retteudıŋ qūqyqtyq bazasy älsıreuı mümkın. Sarapşylar būl AQŞ tarihyndaǧy eŋ ırı ekologiialyq dereguliasiialardyŋ bırı boluy mümkın ekenın aitady.
Josparlanǧan özgerıster, eŋ aldymen, avtokölık şyǧaryndylaryna qatysty federaldyq standarttarǧa äser etuı mümkın. Al elektr stansiialary, mūnai-gaz obektılerı siiaqty stasionarlyq közderge qatysty talaptar äzırge saqtaluy mümkın, bıraq bolaşaqta olar da özgeruı yqtimal.
Sonymen qatar, soŋǧy jyldary AQŞ-ta klimat saiasatyna bailanysty ǧylymi jäne saiasi pıkırtalastar küşeiıp otyr. Mysaly, energetika salasyndaǧy keibır zertteulerge qatysty syn aitylyp, ǧalymdar men saiasatkerler arasynda közqaras qaişylyǧy baiqaluda.
Ekologtar men sarapşylardyŋ bır bölıgı ekologiialyq şekteulerdıŋ älsıreuı halyq densaulyǧyna qauıp töndıruı mümkın ekenın aitady. Olar atmosferaǧa şyǧarylatyn ziiandy zattardyŋ artuy balalar men osal toptarǧa kerı äser etuı yqtimal ekenın atap ötedı.
Aita keteiık, Donald Tramp 2025 jyly prezident qyzmetıne kırıskennen keiın AQŞ-ty Parij klimat kelısımınen şyǧaru turaly jarlyqqa qol qoiǧan bolatyn. Būl qūjat boiynşa 190-nan astam el jahandyq temperaturanyŋ ösuın şekteu üşın parniktık gazdar şyǧaryndylaryn azaituǧa mındettengen.
