Tarıh
13.09.2019
Tarıh
Qan tobyn ashqan adam
Karl Landshteıner — 1930 jyly adamdardyń qan tobyn anyqtaǵany úshin Nobel syılyǵyn ıemdengen, ımmýnogematologııanyń negizin qalaǵan aýstralııalyq dáriger. Ol 1868 jyly 14 maýsymda Vena qalasynda dúnıege kelgen. Onyń ákesi Leopold Landshteıner ataqty ári daryndy jýrnalıst bolsa, anasy Faına birneshe mýzykalyq aspapta sheber oınaǵan. Erte jarynan aıyrylǵan ol, bar kúshin ulyn tárbıeleýge arnaǵan. 1885 jyly Karl gımnazııany aıaqtaǵan soń, Vena Ýnıv..
09.09.2019
Tarıh
Qazaq hanymdary
Qazaqtyń hanymdarynyń esimin bilesizder me? Óz esimimdi qazaq hanymdarynyń tiziminen kórip, esimimdi qoıǵan ájeme rıza boldym. Sizderde bile júrińizder. Jaǵan-begim hanym – Jánibek hannyń jary, Qasym hannyń anasy Aqqozy-begim hanym – Shah-Budaq sultannyń (Ábilqaıyr handyǵy) jary, Muhammed Sheıbanıdiń (Sheıbanıdter handyǵy) anasy Súıinbıke hanym – Jánibek hannyń qyzy Amanbıke hanym – Jánibek hannyń qyzy Dadym-begim hanym – Buryndyq hannyń qyzy, S..
07.09.2019
Tarıh
Áıgili Ámir Temir men Shyńǵys hannyń qatelikteri
Eki qurlyqty jáne búkil Kavkaz pen Qyrymdy jaýlap alyp, óz bıligin ornatqan, Ortaazııalyq qala Samarqandy bılik ortalyǵyna aınaldyrǵan túrki eliniń, sonyń ishinde qypshaqtyń kóshpeli jurtynan shyqqan dańqty ımperator Temirlan (ámir) qanshama joryqqa shyqqanymen eshýaqytta jeńilis degendi bilmegen. Áskerı sheberligi ony tarıhta uly tulǵa dárejesine kóterdi. Dúnıe dóńgelek degen sol ǵoı, Shyńǵyshan asa iri taıpa Naımandardy jeńip baryp (onyń ózinde..
26.08.2019
Tarıh
Orystardyń negizgi ata jurty qaı jaq?
Myna eki kartada eýropalyqtar hatqa túsirgen 16 ǵasyrdaǵy Reseı terrıtorııasy. Orystyń óz ata jurty. Ol kezde Rossııa ataýy joq, ol kezde orystar Moskovııa knıazdigi dep atalady jáne Máskeý mańyndaǵy qalalarda turatyn ondaǵan taıpa halyqtarǵa bólinedi. Bul 1520 - 1550 jyldardyń kartasy. Al Rossııa ataýy orysqa tek 18 ǵasyrda, Petrdyń tusynda ǵana bekidi, oǵan sheıin orysyńyz tek Moskovııa ataýymen belgili. Kartada sol Moskovııa. Moskva qalasy fı..
26.08.2019
Tarıh
TOQTAMYS pen ÁMIR TEMIR
(Qazaq jeriniń bir tarıhy) Joshynyń úlken uly Batyı   1237-jyly Orys knıazdikterin talqandap, Kıev qalasyn alyp, Dýnaıǵa jetip, Vengrııany, Mordvany baǵyndyrǵany tarıhtan belgili.  Sodan beri Altaıdan Dýnaıǵa deıingi elder Altyn Ordaǵa baǵynyshty bolyp, alym tólep turǵan.  Ǵasyrdyń ortasyna  deıin Altyn Ordany Batyıdyń urpaqtary bılegenmen,   1360-jyldardan bastap is júzinde bılik basynda (beklerbek, ýázir qyzmetin atqarǵan) Mamaı boldy. Mamaı  A..
25.07.2019
Tarıh
Halqym dep qan jylaǵan qaıran Cáken
Keıinde belgili de, belgisiz sebeptermen týǵan halqynyń taǵdyry jolynda jastaıynan basyn báıgege tikken Sáken Seıfýllın atyna kúıe jaǵýshylar kóbeıe túsipti. Kinániń ortaq mazmuny «ol qyzylshyl edi, jeke ataq-mansaby úshin el múddesin aıaqqa taptady, ultty satty, Alash serkelerin qaralady» degenge saıady.  Qarap otyrsaq, mundaıdy kóbine Sáken ómiri men osynaý áıgili memleket qaıratkeri, daýylpaz aqyn, jazýshy-dramatýrg, pýblııstiń sońynda qal..
22.07.2019
Tarıh
Týǵan jerdiń tasyn da qımaǵan Ospan batyr
«Balapan basyna, turymtaı tusyna» ketken HH ǵasyr qazaq úshin erekshe qasiretti kezeń boldy. Alatopalań zamanda atamekeninde ańyraǵan qazaqtyń zarly oqıǵasyna qanyqpyz Al Altaıdan arǵy betindegi aǵaıynnyń sol zobalań taqqan azabyn endi ǵana estip-bilip jatyrmyz. Ereýli atqa er saldyrǵan sol kezde ataqonys úshin arpalasqan erler de az bolmapty. Solardyń biri de biregeıi – Ospan batyr. Dereknama: Ospan batyr Islamuly. 1899 jyly Qytaıdyń Altaı aımaǵ..
Taǵy júkteý