Ǧūmyryn Abaiǧa arnaǧan er qazaq

1016
Adyrna.kz Telegram
https://adyrna.kz/storage/uploads/YMimW2tkJvm8mRRX3TrEsu2AX5EAu7YUpOMlHcUq.jpg

Bügın – belgılı ǧalym, abaitanudy ǧylymi negızdeuşı, şäkärımtanudyŋ negızın qalauşy Qaiym Mūhamedhanovtyŋ tuǧan künı, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı.

Körnektı tūlǧa osydan 110 jyl būryn 5 qaŋtarda Semei qalasynda düniege kelgen. Uaq taipasynyŋ Şoǧa ruynan şyqqan. Ol jas jetkınşek kezınen bastap öleŋ jazǧan. 15 jasynda kemejaida jük tasuşy, jūmysşy, kadr bölımı qyzmetkerı, mädeniet qyzmetkerı, mūǧalımdık qyzmetterdı atqarǧan.

1941 jyly Semei pedagogika institutynyŋ filologiia fakultetın bıtırgen. Sodan keiın köp jyl ädebiet pänınıŋ mūǧalımı, Abai mūrajaiynyŋ direktory qyzmetın atqarǧan. 1951 jyly «Abaidyŋ ädebiet mektebı» taqyrybyna kandidattyq dissertasiiasyn qorǧaǧan. Ädebietke 1930 jyldyŋ orta şenınde kelgen ol alǧaşqyda öleŋ-jyrlar, dramaturgiia janrynda bırqatar şyǧarma jazǧan, tärjıme jasaumen de ainalysqan.

Qaiym Mūhamedhanov ǧūmyr boiy Abai sözınıŋ tüpnūsqasyn saqtaumen ainalysqan. Abai öleŋderı men poemalaryna tekstologiialyq taldau jürgızıp, ärbır şyǧarmasyna ǧylymi tüsınıkteme jazǧan, ūzaq jyldar boiy bır basylymnan ekınşı basylymǧa köşetın jaŋsaqtyqtar men qatelerdı jöndegen. Sonymen bırge ǧalym Abaidyŋ belgısız bolyp kelgen 31 şyǧarmasyn tauyp, olardyŋ Abaidıkı ekenın däleldegen.

Körnektı tūlǧa Şäkärım Qūdaiberdıūlynyŋ balasy Ahatpen bırge aqynnyŋ esımın aqtauda bar küş-jıgerın aiamady. 1958 jyly Mäskeuden Şäkärımnıŋ aqtalǧany turaly anyqtama kelgennen keiın, otyz jyl boiy Şäkärım şyǧarmaşylyǧyn aqtau jäne esımın tarihta qaldyru üşın küresken.

Odan bölek, Qaiym Mūhamedhanov – Qazaq SSR-ı memlekettık gimnı mätınınıŋ avtory. 27 jasynda ol Respublika gimnın jazyp konkurs jeŋımpazy atanǧan. Onyŋ alǧaşqy joldary: «Er qazaq ejelden erkındık aŋsaǧan» dep bastalady. Būl änūran şamamen 50 jyl boiy aitylǧan bolatyn.

Qaiym Mūhamedhanov – KSRO Jazuşylar odaǧynyŋ müşesı, ädebi audarmaşy, Semeide Abaidyŋ mūrajaiyn ūiymdastyruşy, Qazaqstannyŋ Memlekettık syilyǧynyŋ, Jazuşylar odaǧy syilyǧynyŋ, Halyqaralyq «Alaş» ädebi syilyǧynyŋ jäne Halyqaralyq Abai akademiiasynyŋ (London) Altyn medalınıŋ iegerı, professor, KSRO jäne Qazaqstan halyq aǧartu ısınıŋ üzdıgı.

Qazaq ruhaniiatyna ölşeusız üles qosqan ǧalym 2004 jyly qaitys boldy.

Pıkırler