مەملەكەت باسشىسى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى جونىندە كەڭەس وتكىزدى

568

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ماڭعىستاۋ وبلىسىنا جۇمىس ساپارى ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى جونىندە كەڭەس وتكىزۋدەن باستالدى دەپ حابارلايدى "ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى "akorda.kz-كە" سىلتەمە جاساپ.

پرەزيدەنت ءوز سوزىندە قازاقستاندى ەكونوميكالىق جانە رۋحاني-مادەني تۇرعىدان دامىتۋدا ءوڭىردىڭ ءرولى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– 30 جىلدا بۇل ولكەگە 7 تريلليون تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتىلدى. ايماقتاعى ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 2 ەسەگە، ياعني 3,5 پايىزدان 8 پايىزعا دەيىن ارتتى. وبلىس وڭىرلىك جالپى ءونىم دەڭگەيى بويىنشا الدىڭعى قاتارداعى بەستىككە كىرەدى. ەلىمىزدىڭ توراپتىق كولىك-لوگيستيكا ورتالىعى وسىندا ورنالاسقان. اقتاۋ جانە قۇرىق ايلاقتارى –  قازاقستاننىڭ تەڭىزگە شىعاتىن قاقپاسى. تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە وبلىستا 11,3 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. 78 مەكتەپ، 334 بالاباقشا سالىندى، – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ايماقتا جىلدام شەشۋدى قاجەت ەتەتىن بىرقاتار قوردالانعان ماسەلە بار ەكەنىنە نازار اۋداردى. اتاپ ايتقاندا،  مەملەكەت باسشىسى وبلىستا ەڭبەك داۋلارى ءورشىپ تۇرعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.

– جىل باسىنان بەرى وڭىردە وسىنداي 150 داۋ تۋىندادى. ءبارى زاڭ اياسىندا شەشىلۋگە ءتيىس. جاڭاوزەندە تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ۆەدومستۆوارالىق شتاب قۇرۋ قاجەت. وعان مەملەكەتتىك ورگاندار مەن «سامۇرىق-قازىنا» بەلسەنە قاتىسۋى كەرەك. بۇل شتاب شۇعىل شەشىم قابىلداۋعا جانە حالىقپەن تىعىز قاتىناس ورناتۋى قاجەت، – دەدى پرەزيدەنت.

مەملەكەت باسشىسى وبلىستا جۇمىسسىزدىق ماسەلەسىنىڭ ۋشىعىپ تۇرعانىنا ءمان بەرىپ، جەرگىلىكتى جۇرتتىڭ جۇمىس تاپپاي جۇرگەنىن، ال مەردىگەرلەردىڭ باسقا جاقتان ەڭبەك كۇشىن تارتاتىنىن ايتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆ اكىمدىك پەن «سامۇرىق-قازىنا» قورىنا، ەڭ الدىمەن، ءوڭىردىڭ جەرگىلىكتى تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتۋعا باسا ءمان بەرۋدى تاپسىردى.

پرەزيدەنت ينفلياتسيا دەڭگەيىنىڭ جوعارى ەكەنىن جانە ازىق-تۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعاسى تەز قىمباتتاپ جارا جاتقانىن كەلەسى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە رەتىندە اتاپ ءوتىپ، اتالعان پروبلەمانى شەشۋ قاجەتتىگىن ايتتى.

مەملەكەت باسشىسى 2025 جىلعا قاراي سۋعا دەگەن سۇرانىس ارتا تۇسەتىنىنە توقتالدى. اقتاۋ قالاسىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن  مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەت پەن ءوڭىر اكىمدىگىنە «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» كەشەنىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردىڭ شۇعىل جوسپارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. قاسىم-جومارت توقاەۆ شەنەۋنىكتەردىڭ بىلىكسىزدىگىنەن «كاسپي» سۋ تۇشىتۋ زاۋىتىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋ جوباسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى سوزبالاڭعا سالىنىپ كەتكەنىن جانە جوبانىڭ قۇنى كوتەرىلگەنىن سىنعا الدى. پرەزيدەنت جىل سوڭىنا دەيىن اتالعان جوبانى اياقتاۋدى تاپسىردى.

مەملەكەت باسشىسى مۇناي-گاز سالاسىن ودان ءارى دامىتۋ، سونىڭ ىشىندە وڭىردەگى جاڭا كەن ورىندارىن يگەرۋ ماسەلەسىن كوتەردى. وسى رەتتە، مەملەكەت باسشىسى جالپى قۇنى شامامەن 5 ميلليارد دوللار بولاتىن «قالامقاس تەڭىز» جانە «حازار» ءىرى كەن ورىندارىن يگەرۋ جۇمىستارىن باستاۋ جونىندەگى شەشىمىن ەسكە سالدى. پرەزيدەنت كەن ورىندارىن يگەرۋ جۇمىستارىنا جەرگىلىكتى كومپانيالار مەن كادرلاردى بارىنشا تارتۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

بۇدان بولەك قاسىم-جومارت توقاەۆ مۇناي كەن ورىندارىنىڭ بىرتە-بىرتە توزۋىنا، 2030 جىلعا قاراي وندىرىلەتىن مۇنايدىڭ ازايۋىنا بايلانىستى پروبلەمانى دا قوزعادى. اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن پرەزيدەنت گەولوگيالىق بارلاۋ جانە جاڭا كەن ورىندارىن ىزدەۋ باعىتىنا بەلسەندى تۇردە ينۆەستيتسيا تارتۋعا شاقىردى. بۇل جۇمىستاردى اتقارۋ بارىسىندا جىل سوڭىنا دەيىن قۇرىلاتىن ۇلتتىق گەولوگيالىق قىزمەت ماڭىزدى ءرول اتقارۋعا ءتيىس.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى اقتاۋ قالاسىن كوگالداندىرۋ جۇمىستارىن ساپالى ۇيىمداستىرۋدى تالاپ ەتىپ، وبلىس اكىمىنە اعاش وتىرعىزۋ ماسەلەسىن شەشۋدى تاپسىردى.

بۇدان بولەك پرەزيدەنت جەرگىلىكتى ەكولوگيالىق پروبلەمالارعا، سونىڭ ىشىندە «قوشقار اتا» قالدىقتار قويماسىنا قاتىستى ماسەلەگە توقتالدى. مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەت پەن وبلىس اكىمدىگىنە ءۇش جىل مەرزىم ىشىندە قالدىق قويماسىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋدى جانە قالدىق جينالاتىن تولىق ينفراقۇرىلىم قالىپتاستىرۋدى، سونداي-اق قاتتى تۇرمىس قالدىقتارىن  ءنورماتيۆتى تالاپتارعا ساي وڭدەۋ جۇمىستارىن تولىق اياقتاۋدى تاپسىردى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ وڭىردەگى كولىك-ترانزيت الەۋەتىن دامىتۋدى تاعى ءبىر ماڭىزدى مىندەت رەتىندە اتادى. بۇل رەتتە ەلىمىزدىڭ تەڭىز پورتى ارقىلى وتەتىن ترانسكاسپي ءمۋلتيمودالدى حالىقارالىق جولىنىڭ ماڭىزى ارتا تۇسەدى.  وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارىنىڭ بازاسىندا كونتەينەرلىك حاب قۇرۋعا جانە قىتايدان كەلەتىن ەكسپورتتىق جۇكتەردىڭ ءبىر بولىگىن قايتا باعىتتاۋعا تاپسىرما بەردى.

سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى بەينەۋ-شالقار اۆتوجولىنىڭ قۇرىلىسى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ كولىكتىك-لوگيستيكالىق الەۋەتىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ اتاپ ءوتىپ، ۇكىمەتكە ءتيىستى جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ازىرلەۋدى جەدەلدەتۋدى تاپسىردى.

پرەزيدەنت ءسوزىنىڭ سوڭىندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ۇكىمەت پەن وبلىس اكىمدىگىنە ەكى اپتانىڭ ىشىندە ءوڭىردى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىن بەكىتۋدى تاپسىردى.

جيىن بارىسىندا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆ، پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى رومان سكليار جانە «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى الماسادام ساتقاليەۆ بايانداما جاسادى.

 

"ادىرنا" ۇلتتىق پورتالى.

 

پىكىرلەر
رەداكتسيا تاڭداۋى