فوتو: AP Photo / Evan Vucci
اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ۋكراينا باسشىلىعىن رەسەيمەن سوعىستى توقتاتۋ جونىندە كەلىسىمگە كەلە الماعانى ءۇشىن سىنعا الدى. ونىڭ پىكىرىنشە، ۆلاديمير زەلەنسكيدىڭ ورنىنا ماسكەۋمەن كەلىسسوز جۇرگىزە الاتىن جاڭا باسشى كەلۋى كەرەك. ربك دەرەگىنشە، ترامپ بۇل مالىمدەمەنى تەننەسيگە اتتانار الدىندا جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋدە جاساعان، دەپ حابارلايدى “ادىرنا”.
سونىمەن قاتار ترامپ ۋكراينا اسكەرىنىڭ رەسەي اۋماعىنداعى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنا جاساعان شابۋىلدارىنا نارازىلىق ءبىلدىردى.
10 قازاندا جۋرناليستەرمەن اڭگىمەلەسۋ كەزىندە اقش پرەزيدەنتى زەلەنسكيدىڭ سوعىستى توقتاتۋعا بىرنەشە رەت مۇمكىندىگى بولعانىن، الايدا ول ۇسىنىستاردى پايدالانباعانىن ايتتى.
«مەن ولارعا كەلىسىمگە كەلە الاتىن جاڭا باسشى تابۋعا كەڭەس بەرەمىن. زەلەنسكيدىڭ بىرنەشە رەت كەلىسىم جاساۋعا مۇمكىندىگى بولدى. بىراق قانداي دا ءبىر سەبەپپەن ول مۇنى ىستەمەدى. مەنىڭشە، ۋكرايناعا جاڭا پرەزيدەنت سايلايتىن ۋاقىت كەلدى»، – دەدى ترامپ.
بۇل مالىمدەمە وعان رەسەيدىڭ ۋكرايناعا كۇن سايىن سوققى جاساپ جاتقانى تۋرالى قويىلعان سۇراققا جاۋاپ رەتىندە ايتىلدى.
اقش پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون كيەۆكە رەسەيدىڭ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنا جاسالاتىن شابۋىلداردى توقتاتۋ جونىندە بىرنەشە رەت ەسكەرتۋ جاساعان. الايدا ۋكراينا تاراپى مۇنداي سوققىلاردى جالعاستىرعان.
ترامپتىڭ پايىمداۋىنشا، رەسەيدىڭ مۇناي وڭدەۋ نىساندارىنا جاسالعان شابۋىلدار حالىقارالىق جانارماي نارىعىنا كەرى اسەر ەتىپ، ديزەل وتىنىنىڭ باعاسىنا بايلانىستى ماسەلەلەردى ۋشىقتىرۋى مۇمكىن.
«ول بۇكىل الەمگە قيىندىق اكەلگىسى كەلەدى. رەسەي الەمگە ديزەل وتىنىنىڭ ەداۋىر بولىگىن جەتكىزەدى. مۇنىڭ ءبىزدىڭ فەرمەرلەرگە دە اسەرى بار. زەلەنسكي بۇل شابۋىلداردى توقتاتقانى دۇرىس»، – دەدى اقش پرەزيدەنتى.
ترامپتىڭ كيەۆكە قاتىستى سىنى اقش پەن رەسەي اراسىنداعى ديزەل وتىنىن جەتكىزۋ ماسەلەسىمەن تۇسپا-تۇس كەلدى.
9 قازاندا ۆاشينگتون رەسەيدەن اقش جانە باسقا ەلدەردىڭ نارىقتارىنا ديزەل وتىنىن جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ارنايى رۇقسات تۋرالى حابارلادى. اقش قارجى مينيسترلىگى سانكتسيالىق شەكتەۋلەرگە بايلانىستى بۇرىن تىيىم سالىنعان رەسەيلىك ديزەل وتىنىمەن ساۋدا جاساۋعا ۋاقىتشا رۇقسات بەرگەن. ونىڭ مەرزىمى 2027 جىلعى 7 ساۋىرگە دەيىن بەلگىلەنگەن.
ءوز كەزەگىندە رەسەي بيلىگى ديزەل وتىنىن ەكسپورتتاۋعا قاتىستى شەكتەۋلەردى مەرزىمىنەن بۇرىن الىپ تاستايتىنىن مالىمدەدى.
Axios باسىلىمىنىڭ دەرەككوزدەرى بۇل شەشىمدى ترامپتىڭ زەلەنسكيگە رەسەيدىڭ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنا جاسالاتىن شابۋىلداردى توقتاتۋ جونىندە ايتقان وتىنىشتەرىمەن بايلانىستىرادى.
ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي ۆاشينگتون مەن ماسكەۋدىڭ ديزەل وتىنىن جەتكىزۋ جونىندەگى ۋاعدالاستىعىنا نارازىلىق ءبىلدىردى. ول بۇل قادام رەسەيدىڭ سوعىس جۇرگىزۋ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋى ىقتيمال دەپ سانايدى.
«پۋتينگە جاسالعان سىيلىقتار بەيبىتشىلىك اكەلمەيدى. رەسەي ديزەل ءۇشىن العىسىن جاڭا شابۋىلدارمەن جانە زۇلىمدىقپەن بىلدىرەدى»، – دەپ جازدى زەلەنسكي 9 قازاندا.
سونىمەن بىرگە ۋكراينا باسشىسى كيەۆتىڭ ءوزارا شابۋىلداردى توقتاتۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا، رەسەي ۋكرايناداعى ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمعا سوققى بەرۋدى توقتاتسا، ۋكراينا دا رەسەيدىڭ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنا شابۋىل جاساماۋعا ءازىر.
«ەگەر رەسەي ءبىزدىڭ ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىمىزدى قيراتپاسا، ۋكراينا دا رەسەيدىڭ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىنا شابۋىل جاسامايدى. ءبىز اقش-قا وسىنداي كەلىسىم ۇسىنىپ وتىرمىز»، – دەدى زەلەنسكي.
ول ۆاشينگتوندى ماسكەۋگە قىسىمدى كۇشەيتىپ، اتىستى توقتاتۋعا ىقپال ەتۋگە شاقىردى.
10 قازاندا ۆلاديمير زەلەنسكي فينليانديا، فرانتسيا، نورۆەگيا جانە ۇلىبريتانيا باسشىلارىمەن تەلەفون ارقىلى سويلەستى. تاراپتار رەسەيگە قارسى سانكتسيالاردى كۇشەيتۋ جانە ۋكرايناعا قولداۋدى جالعاستىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
گەرمانيا ۇكىمەتى رەسەيگە قاتىستى قولدانىستاعى سانكتسيالاردى ساقتايتىنىن مالىمدەدى. ال ەۋروپالىق وداقتىڭ سىرتقى ساياسات جونىندەگى جوعارعى وكىلى كايا كاللاس رەسەيدىڭ ۋكرايناعا قارسى سوعىسى باستالعالى بەرى ازىرلەنىپ جاتقان ەڭ اۋقىمدى سانكتسيالار پاكەتى تۋرالى حابارلادى.
