«Jańa álipbı: emle, ádisteme jáne halyqaralyq tájirıbe» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq konferenııasy sekııalyq otyrystary ótti

328

«Jańa álipbı: emle, ádisteme jáne halyqaralyq tájirıbe» atty respýblıkalyq konferenııa aıasynda 3 sekııalyq májilis ótti. 

«Jańa álipbı jáne ádisteme máseleleri» sekııalyq otyrysynda
4 spıkerdiń baıandamasy tyńdaldy.

Abylaı han atyndaǵy Halyqaralyq qatynastar jáne álem tilderi ýnıversıtetiniń Qazaq fılologııasy kafedrasynyń meńgerýshisi, f.ǵ.k., doent Ishan Beıbit Jaleluly  «Jazý-syzý (grafıka) ońtaıly bolýy úshin ulttyq álipbı qurastyrý» taqyrybynda, Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, f.ǵ.k. Qarshyǵaeva Aınur Aralbekqyzy «Qazaq tiliniń tól dybys quramy»taqyrybynda,Qaraǵandy oblysynyń tilderdi damytý basqarmasy janyndaǵy Resýrstyq til ortalyǵynyń bólim meńgerýshisi Jaqanova Jupar Rysqulqyzy «Kásibı bilikti trener tulǵasy» máselesin kóterse, al «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń Ádisteme basqarmasynyń aǵa ǵylymı qyzmetkeri, f.ǵ.k.Salıma Kenjemuratqyzy «Jańa qazaq álipbıin meńgertý jumystary» taqyrybynda  baıandama jasady.

Sonymen qatar Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń ǵalymdary Ámirjanova Názıra Serikqyzy, Seıitbekova Aınur Atashbekqyzy jańa emleni oqytý ádistemesi tóńireginde óz oılaryn ortaǵa saldy. 

Sekııa otyrysyna Ahmet Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynyń mamandary, Y.Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim akademııasynyń ǵalymdary, Abylaı han atyndaǵy Halyqaralyq qatynastar jáne álem tilderi ýnıversıtetiniń Qazaq fılologııasy kafedrasynyń meńgerýshisi, Qaraǵandy oblysynyń tilderdi damytý basqarmasy janyndaǵy Resýrstyq til ortalyǵynyń bólim meńgerýshisi, Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń Tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasy «Rýhanııat» kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń  qazaq tili mamandary men ádiskerleri qatysty.

«Kisi esimderi men geografııalyq ataýlardyń jańa álipbıdegi tańbalanýy» sekııalyq otyrysynda A.Baıtursynuly atyndaǵy Til bilimi ınstıtýtynda ázirlengen «Qazaqstan geografııalyq ataýlarynyń latyn grafıkasy negizinde jazylý erejeleri» jáne «Qazaqstan azamattary aty-jónderiniń latyn grafıkasy negizinde jazylý erejeleri» jobalary talqylandy. Otyrysqa Qazaq tili álipbıin latyn grafıkasyna kóshirý jónindegi Ulttyq komıssııa janyndaǵy Orfografııalyq jumys tobynyń, Termınologııalyq jumys tobynyń músheleri, Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń janyndaǵy Respýblıkalyq termınologııa komıssııanyń músheleri qatysty. 

Jobany ázirleýshi f.ǵ.d., Qazaq tili álipbıin latyn grafıkasyna kóshirý jónindegi Ulttyq komıssııa janyndaǵy Termınologııalyq jumys tobynyń múshesi Rysbergen Qyzdarhan jınalǵandardy eki jobamen tanystyryp shyqty. Sondaı-aq, táýelsiz sarapshylar jáne «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń Ǵylymı keńesi usynǵan syn-pikirlerge toqtalyp ótti.

Orfografııalyq jumys tobynyń músheleri Janar Qońyratbaeva men  Nursáýle Rsalıeva ereje jobalaryna baılanysty saraptama qorytyndylaryn oqydy. Sarapshylar eki jobanyń mazmundyq jaǵyna, sondaı-aq erejege qoıylatyn jalpy talaptarǵa saı kelýine baılanysty pikirlerin bildirdi. Jobalardyń stıline, qurylymyna baılanysty óz usynystaryn bildirip, erejeniń keıbir áli de tolyqtyrýdy qajet etetin tustaryn atap kórsetti. 

Jaryssózde Qazaq tili álipbıin latyn grafıkasyna kóshirý jónindegi Ulttyq komıssııa janyndaǵy Termınologııalyq jumys tobynyń múshesi, f.ǵ.d. Bekjan Ábdýálıuly, Quqyq qorǵaý organdary akademııasynyń Joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý ınstıtýtynyń doenti, f.ǵ.k. Baýyrjan Esimseıitov jobanyń jalpy mazmunyna baılanysty pikirlerin bildirdi. Orys tilinde burmalanyp jazylǵan geografııalyq ataýlar men kisi esimderiniń qazaq tilindegi durys nusqasyn berý qajettigi basa kórsetildi. 

Konferenııa aıasynda latyn álipbıiniń  Mınıstrlikke usynylǵan nusqalary saraptaldy. Olar:  Eskendir Tasbolattyń jobasy, Manas Saparbaevtyń jobasy, Nurlan Túltebaev jobasy, Abzal Dáýrenbekulynyń jobasy. Osy jobalar boıynsha Orfografııalyq jumys tobynyń músheleri, ǵalymdar Jantas Jaqypov, Qarlyǵash Sarekenova, Zeınep Bazarbaeva, Janar  Jumabaevalar ǵylymı saraptama jasady. Sonymen birge bul álipbı jobalaryna Aqparattyq súıemeldeý jáne tehnıkalyq jetildirý jumys tobynyń músheleri, IT mamandar Rymbek Izǵalı, Arshat Oraz ózderiniń oılaryn aıtty.

 

Pikirler