Eset Dosaly: «Ótip ketti jalǵan-aı, Jarqynbeksiz bes juma»

653

AITYSTYŃ ARDAQTYSY BOLǴAN JARQYNBEK BAÝYRYM -AI!

       Pendemiz ǵoı. Ómirdi ótpesteı kóremiz. Abyroıǵa, mol aqshaǵa, qyzmetke jetkimiz keledi. Sóıtip júrgende ómirdiń jalǵan ekenin de umytyp ketemiz. Bes kúndik fanıdiń yryldasýǵa, bet jyrtysýǵa tatymaıtynyn da esten shyǵaramyz. Tipti, Astafýralla… Kózimizdi shel basyp, Qudaıdy da umyta bastaımyz -aý! Biraq…

Iá, biraq… Kenetten eń aıaýly jandardan kóz jazyp qalǵanda, jańaǵy asqaqtyqtan túk qalmaı, pende keıpimizge qaıta oralamyz. Qudaıdyń qudiretin moıyndap, táýbege kele qalamyz.

Sondaı aıaýly azamattyń biregeıi, Saryaǵashtyń sańlaǵy, bar Alashtyń ardaǵy, aıtysker aqyn Jarqynbek Naýshabekovtyń aýyr syrqattan kóz jumǵanyna da qyryq kúnge jýyqtapty. Aldy artyna qaramaı, zymyrap jatqan ýaqyt.

Osy jazbany jazbas buryn Jákeń týraly kóp oılanyp, eske aldym. Bizder 2006 jyldan bir-birimizdi bilýshi edik-aý. Onyń aıtysta eń «hıt» bolǵan bir shýmaǵy bar. Birde qarsylasy Jarqynbektiń túrine tısip, arzan qaljyńmen mysqyldaıdy ǵoı. Sonda Jarqynbektiń:
» — Qudaıdyń maǵan bergen túri ǵoı bul,
Soǵan bola ýaıym jep pe edińiz?
Túrimdi emes, jyrymdy baǵalaıdy,
Qazaq deıtin qasıetti tekti elimiz.
Joq álde, sen, júz basty qatar qoıyp,
Ishinen tańdap aldy dep pe edińiz?! «, -dep shýlatyp edi -aý.

2008 jyldary Saryaǵashty sý alǵanda Shymkentte bir aıtysta aýylynyń aýyr halin aıtyp, aqyndyq júregimen tolǵanyp edi-aý!
Osy jazbany jazbas buryn kóp oılandym. Jarqynbek dosymnyń ár jyldardaǵy aıtystaryn qarap shyqtym. Kózime túskenderin árıne. Óziniń jerlesi Aqmaral Leýbaevamen jekpe-jek aıtysynda Ońtústigin ábden jyrlapty. «Ońtústik jaman degenge, semserdeı bolyp sermeldim» depti. «Ońtústikteı el bar ma, Meıirimi jumsaq maqtadan» depti. Bir jerinde «Jyrlaýǵa tarıhyńdy ǵasyr kerek» dep týǵan ólkesine degen qurmetin, maqtanyshyn sezdiripti. Baldyzy Ásem Erejeqyzymen aıtysy da sátti shyqqan eken.
Oraldyq Muradym Mırlanovpen 2018 jyly Shymkent qalasynda ótken Naýryzdaǵy aıtystaryn da tyńdap shyqtym. Sońǵy aıtysynyń biri bolar dep, muńǵa battym. Muradym bala sóz arasynda: «Tirilmeıdi adamnyń o dúnıege barǵandary» depti. Jarqynbek tiri bolsa, mundaı sózder eleýsiz qalar edi ǵoı. Jarqynbekti joqtap, júregim egilip otyryp: «Bul sóz nemenege aıtyldy eken?» dedim. Ol sózde turǵan eshteńe joq qoı árıne. Bir tusynda Muradym:
«Mádenıet úıine dırektor bolypsyń,
Basyńda dáýren qansha turar deısiń,
Jemqorlyqpen ustalyp ketpe ( sóz be sóz emes, oı osyndaı)» , depti. Sonda Jarqynbek:
«Nesine ýaıym jediń bulaı bala,
Ár sózińdi aıtsańshy shyn oılana.
Dırektor bolyp ediń shyqtyńdar-aý,
Meniń qyzmetimdi shyr aınala.
Qyzmet ýaqytsha bilem ony,
Sondyqtan barlyǵyna shydaıdy aǵa.
Pendeler taqta máńgi otyrmaıdy,
Máńgilik bılik aıtar Qudaı ǵana» , dep keremet saýatty jaýap beripti Jarqynbek.

Jarqynbek dos jaıly endi ótken shaqpen sóıleımiz. Ózi madaqtap aıta beretin Qudaıdyń jazýymen, mynaý arsyz jalǵandy 44 jasynda tastady da ketti. Ol fanıden baqıǵa ótti. Biraq, aıtyskerlerdiń, ózin jaqsy kóretin jankúıerlerdiń kóńilinen ketken joq.

Erteń Túrkistan oblysy, Saryaǵash aýdanynda aıtysker aqyn, birneshe respýblıkalyq, halyqaralyq aıtystardyń bas júldegeri Jarqynbek Naýshabekovtyń ómirden ótkenine 40 kúndik as berilip, aıaýly aqynǵa quran baǵyshtalady. Alla jazsa, baryp, jıynyna qatysyp, qol jaıyp qaıtýǵa nıettimiz.

Jatqan jeriń jaıly bolsyn Jarqynbek dos!
Biz seni umytpaımyz!
Qazaq eli seni, seniń aıtystaryńdy eshqashan umytpaıdy!

 

JARQYLDAǴAN JARQYNBEKTI JOQTAÝ

(J.NAÝShABEKOVTYŃ RÝHYNA ARNAIMYN)

KÓŃIL TOLQYNY

Toptyń bolǵan táýiri,
Joq Jarqynbek áz aǵa.
Aıtyskerler aýyly,
Kezikti aýyr qazaǵa.

Istiń qalmaı esh máni,
Sekseýilsiz qumdardaı.
Saryaǵashtyń aspany,
Muńǵa batyp turǵandaı.

Kóńilim solaı bop aldy,
Jat «habarymnan» shyǵar.
Ólimge qımas adamdy,
Joqtaǵanymnan shyǵar.

Jalynamyn Allam — aı,
Panańa alshy, kesh kúná.
Ótip ketti jalǵan — aı,
Jarqynbeksiz bes juma.

«Baqul bol» dep kúbirlep,
Qudiretke nanamyz.
Máńgilikke túbinde,
Bárimiz de baramyz.

Jaralǵan el baǵyna,
Ómirge ondaı kelmeıdi ul.
Jarqynbektiń joǵyna,
Kóńil áli senbeı júr.

Atqarǵan isi qıly edi,
Tym aýyr edi salmaǵy.
Bar Alashqa syıly edi,
Saryaǵashtyń sańlaǵy.

Júrse daǵy qaı tusta,
Shyqty bıik izgi úni.
Atandy ol aıtysta,
Ońtústiktiń úzdigi.

Ardaqty bop kóp elge,
Talaı — talaı tórge endi.
Qazaq jaman degenge,
Semser bolyp sermeldi.

Egiz edi kóktemmen,
Jan edi ol tekti, ıgi.
Ómirimizden ketkenmen,
Kóńilimizden ketpeıdi.

Aqyn boldy ol – iri,
Joq bolýy – zor qaıǵy.
Aıtystaǵy oryny,
Eshqashanda tolmaıdy.
**
Jalǵan ómir – qas qaǵym,
Ajal kelý – aýyr is.
Saryaǵashtyń aspanyn,
Kernep turar saǵynysh!

8. 11.2019 jyl.   

Eset DOSALY, Taraz.

Pikirler