Statı soty: Qazaqstan jarty mıllıard dollar tóleı me?

1813

2019 jylǵy 15 qazanda AQSh Joǵarǵy soty moldovalyq kásipkerler Anatolı men Gabrıel Statıdiń isine qatysty qabyldanǵan sheshimderdi qaıta qaraý týraly Qazaqstannyń ótinishterin qabyldamady. 22 ret berilgen ótinishter qabyldanbady, biraq eń bastysy AQSh-tyń Kolýmbııa okrýgine qarsy apellıaııalyq sotynyń Qazaqstanǵa qarsy sheshimdi oryndaý týraly sheshimin qaıta qaraý boldy (AQSh Kolýmbııa okrýginiń aýdandyq soty). Bul týraly KZ.media habarlaıdy.

Sot Qazaqstan tarabynyń Anatolıı Statıdiń zańdy ókilderitekserip jatqan Stati et al. v. Rep. of Kazakhstan isin jáne Qazaqstannyń táýelsiz aktıvterin izdeýdi toqtatý týraly talabyn qabyldamady. Bundaı sheshim ústimizdegi jyldyń 13 tamyzyndaǵy tyńdaýlardan keıin qabyldandy. Sonymen qatar, sot Qazaqstan bıliginiń ustanymyn synaǵan arnaıy málimdeme jasady. Bul óte mańyzdy eskertý.

Erte me, kesh pe, Qazaqstan moldovalyq ınvestorlarǵa jarty mıllıardtan astam AQSh dollaryn tóleýge týra keletin sııaqty. Biraq bul jalǵyz másele emes.  AQSh apellıaııalyq sotynyń sýdıasy Qazaqstan bıligin Amerıka Qurama Shtattarynda da, álemniń basqa elderinde de ulttyq aktıvterdiń tizimin beretin qujattardy tapsyrý merzimin belgiledi. Sońǵy merzimi - 2019 jyldyń 8 qarashasy.

Basqasha aıtqanda, úsh aptadan keıin Qazaqstan úkimeti eldiń barlyq ulttyq aktıvterin jarııa etýge májbúr bolady. Bul óz kezeginde eleýli saıası janjal týdyrýy múmkin. Qazaqstanda ǵana emes, álem boıynsha.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstri Marat Beketaev bir kezderi otandyq BAQ-qa bergen suhbatynda «bul bizdiń aqsha emes, bul bizdiń balalarymyzdyń aqshasy» dep aıtqan bolatyn. Ol kimdi «bizdiń» dep sanaıtynyn kórsetpegenimen, bizdiń oıymyzǵa "yqpaldy"  adamdar keledi. Bir nárse belgili. Amerıkalyq sottyń  shyǵarǵan sheshimi biraz adamdarǵa unamaıtyndyǵy anyq.

Sonymen birge, aktıvterdi jasyrý (tipti ishinara) Aqorda úshin de, "Kitaphana" úshin de saıası jáne qylmystyq  óte aýyr zardaptarǵa ákelýi múmkin. Bul dılemma.

 

Pikirler