Europalyq odaq soŋǧy bes jylda Auǧanstanǧa milliardtaǧan dollar kölemınde kömek körsetkenımen, eldegı gumanitarlyq jaǧdai naşarlai tüsude. 2026 jyly bes jasqa deiıngı şamamen 3,7 million bala toia tamaqtanbaudan zardap şegıp otyr. Al halyqaralyq qarjylandyrudyŋ qysqaruy saldarynan 600-ge juyq medisinalyq mekeme jabylǧan nemese jūmysyn toqtatqan, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı Fergana-ǧa sılteme jasap.
Europalyq odaqtyŋ 13 tamyzda taratqan mälımdemesınde 2021 jyldyŋ tamyzynda «Taliban» bilıkke qaita kelgennen berı Briusseldıŋ Auǧanstanǧa 2 milliard eurodan astam qarajat bölgenı aitylǧan. Qarjy gumanitarlyq kömekke, densaulyq saqtau, bılım beru salalaryna jäne halyqtyŋ negızgı qajettılıkterın qamtamasyz etuge baǧyttalǧan.
Europalyq syrtqy ıs-qimyl qyzmetınıŋ (EEAS) mälımetınşe, qarajat ükımettık emes ūiymdar, BŪŪ qūrylymdary, Halyqaralyq Qyzyl Krest komitetı, Auǧanstan Qyzyl Jarty Ai qoǧamy jäne Düniejüzılık bank arqyly jetkızılgen. Būl qarajat «Taliban» baqylauyndaǧy memlekettık qūrylymdar arqyly ötpeidı jäne olarǧa paida äkelmeidı.
Soǧan qaramastan, gumanitarlyq ūiymdar jergılıktı jerlerdegı jaǧdaidyŋ kürt naşarlaǧanyn eskertıp otyr. Pajhwok Afghan News basylymynyŋ mälımetınşe, soŋǧy tört jylda bes jasqa deiıngı tamaq tapşylyǧyna ūşyraǧan balalar sany 14 paiyzǧa ösıp, 2026 jyly şamamen 3,7 millionǧa jetken. Būl – osy jas sanatyndaǧy ärbır onynşy bala. Biylǧy jyldyŋ ekınşı toqsanynda jaǧdai Auǧanstan provinsiialarynyŋ üşten ekısınde ötken jylmen salystyrǧanda naşarlaǧan.
Sonymen qatar gumanitarlyq qarjylandyrudyŋ qysqaruyna bailanysty eldegı 600-ge juyq medisinalyq mekeme jabylǧan nemese jūmysyn toqtatqan. Sonyŋ saldarynan şamamen 4 million adam medisinalyq qyzmetten qaǧylǧan, olardyŋ jartysyna juyǧy – balalar.
Save the Children ūiymynyŋ Auǧanstandaǧy direktory Aşiş Dhammaldyŋ aituynşa, aştyqtyŋ küşeiuı, milliondaǧan migranttyŋ oraluy, halyqtyŋ ışkı qonys audaruy, tabiǧi apattar men ūzaq jyldarǧa sozylǧan qūrǧaqşylyq onsyz da şekteulı gumanitarlyq resurstarǧa qosymşa salmaq tüsırıp otyr. Ol halyqaralyq qauymdastyqty daǧdarys tereŋdep ketpei tūrǧanda äreket etuge şaqyrdy.
Al Al Jazeera basylymynyŋ Save the Children derekterıne süiengen mälımetıne säikes, soŋǧy tört jylda Auǧanstanǧa halyqaralyq gumanitarlyq kömek kölemı şamamen 70 paiyzǧa qysqarǧan. Eger 2022 jyly būl körsetkış 3,27 milliard dollar bolsa, 2025 jyly şamamen 1 milliard dollarǧa deiın tömendegen. 2026 jyldyŋ ortasyna qarai qajet qarjylandyrudyŋ nebärı 438 million dollary ǧana qamtamasyz etılgen, iaǧni tapşylyq şamamen 74 paiyzdy qūraidy.
Osylaişa, qaişylyqty jaǧdai qalyptasyp otyr. Europalyq odaq «Taliban» bilıkke oralǧannan keiın Auǧanstanǧa 2 milliard eurodan astam kömek körsetkenın mälımdese, gumanitarlyq ūiymdar balalar arasyndaǧy tamaq tapşylyǧynyŋ artuyn jäne halyqtyŋ negızgı medisinalyq qyzmetterge qoljetımdılıgınıŋ tömendeuın tırkep otyr. Sarapşylar mūny barlyq donorlardan keletın halyqaralyq kömektıŋ, äsırese qarjylandyrudy kürt qysqartqan AQŞ siiaqty ırı donorlardyŋ ülesınıŋ azaiuymen tüsındıredı. Sondyqtan Euroodaqtyŋ ülesı artqanymen, jalpy halyqaralyq kömek kölemı tömendep barady.
