Senat «Arnaiy memlekettık organdardyŋ qyzmetı mäselelerı boiynşa Qazaqstan Respublikasynyŋ keibır zaŋnamalyq aktılerıne özgerıster men tolyqtyrular engızu turaly» zaŋdy ekı oqylymda qabyldady, dep habarlaidy «Adyrna» tılşısı Exclusive.kz-ke sılteme jasap.
Qūjat küştık qūrylymdardyŋ ökılettıkterın qaita qarap, daǧdarystyq jaǧdailarda qyzmetkerlerdıŋ qūqyqtaryn keŋeitedı jäne vedomstvoışılık ışkı reglamentterdı oŋtailandyrady.
Eŋ köp talqylanǧan Memlekettık küzet qyzmetı turaly zaŋǧa engızıldı. Būl jerde küş qoldanu men qaru qoldanudy retteitın 4-tarau tolyq qaita jazylǧan.
Eskertusız qaru qoldanu. 10-baptyŋ 3-tarmaǧynda terroristerge qarsy arnaiy operasiia aimaǧynda qyzmetkerlerdıŋ dene küşın, arnaiy qūraldardy, qaru men äskeri tehnikany eskertusız jäne şekteusız qoldanu qūqyǧy bekıtılgen.
Qūqyqtyq qorǧanys. Memlekettık küzet qyzmetınıŋ äskeri qyzmetkerlerı küş pen qaru qoldanu barysynda äreketter jasalǧan şabuyldyŋ sipaty men qauıptılıgıne sai bolsa, keltırılgen moraldyq, materialdyq jäne fizikalyq ziian üşın jauapkerşılıkten bosatylady. Ştattyq qaru bolmaǧan jaǧdaida olarǧa kez kelgen qolda bar zattardy paidalanuǧa rūqsat etıledı.
Basqa vedomstvolarǧa da taratu. Eger MKQ küzet şaralaryna IIM, ŪQK, Qaruly küşter nemese azamattyq qorǧau organdary qyzmetkerlerın tartsa, onda olarǧa da osy taraudaǧy barlyq jeŋıldık (sonyŋ ışınde eskertusız atu jäne qudalaudan qorǧanu) avtomatty türde qoldanylady.
Ūşqyşsyz apparattarǧa qarsy äreket. Qyzmetke küzetıletın obektıler aumaǧynda jäne küzet ıs-şaralary aimaqtarynda drondar arqyly äue keŋıstıgın būzudy toqtatu qūqyǧy berıldı.
«Arnaiy memlekettık organdar turaly» zaŋǧa engızılgen tüzetuler ŪQK men MKQ basqaru qaǧidalaryn daǧdarys jaǧdailarynda özgertedı.
Keiınnen räsımdeletın auyzşa būiryqtar. Soǧys qimyldary, tötenşe jaǧdai, äskeri nemese antiterrorlyq operasiia, mobilizasiia kezınde basşylarǧa auyzşa būiryq beru qūqyǧy berıledı (15-bap, 5-tarmaq). Mūndai būiryqtar kedergıler joiylǧannan keiın mümkındıgınşe qysqa merzımde, bıraq 24 saǧattan keşıktırılmei jazbaşa türde räsımdeluı tiıs.
Jauapkerşılık. Zaŋsyz būiryqty oryndau jauapkerşılıkten bosatpaidy. Alaida būiryq keiınnen basşy tarapynan jazbaşa türde bekıtılse, barlyq jauapkerşılık sol basşyǧa jükteledı.
ŪQK turaly zaŋǧa engızılgen özgerıster vedomstvonyŋ syrtqy arnadaǧy pozisiiasyn küşeitedı jäne ışkı mındetterın naqtylaidy.
Diplomatiialyq immunitet. Şeteldegı Qazaqstan ökıldıkterındegı ŪQK resmi ökılderı men olardyŋ kömekşılerı diplomatiialyq qyzmetkerlermen teŋestırıledı. Sonymen qatar olar arnaiy nemese äskeri şenıne sai jalaqy men erekşe qyzmet jaǧdaiy üşın üstemaqylardy saqtaidy.
Daǧdarystyq äreket etu. ŪQK-nıŋ negızgı mındetterınıŋ bırı retınde tötenşe jaǧdailar, äleumettık sipattaǧy daǧdarystar kezınde äreket etuge tūraqty daiyndyq qamtamasyz etu bekıtılgen.
Zaŋ şyǧaruşylar ekstremizmge qarsy qūraldardy keŋeitıp, prosessualdyq jäne salalyq zaŋdarǧa özgerıster engızdı.
Būryn tek «äkelınetın, basylyp şyǧarylatyn jäne daiyndalatyn» materialdar qaralsa, endı oǧan «tasymaldanatyn, saqtalatyn» degen ūǧymdar qosyldy. Iаǧni ekstremistık nemese terroristık belgılerı bar materialdardy tasymaldau nemese saqtau faktısı de olardy tärkıleuge jäne sot jauapkerşılıgıne negız bolady.
Prezidenttık rezerv jäne dıni bılım beru baqylauy
Qūjat kadrlyq baqylaudyŋ jaŋa tetıgın engızıp, ideologiialyq profilaktikany küşeitedı:
Prezidenttık kadrlyq rezerv: arnaiy memlekettık organdar üşın prezidenttık kadrlyq rezerv qūrylady. Joǧary lauazymdarǧa ümıtkerler tızımı men ony qalyptastyru tärtıbın memleket basşysy aiqyndaidy.
Dıni bılım beru salasyndaǧy profilaktika: ekstremizmge qarsy ıs-qimyl mındetterı memlekettık organdarǧa bölıngen. Sifrlandyru ministrlıgı kiberqauıpsızdıkke jauap beredı, al bılım beru ministrlıkterı mektepterde ǧana emes, dıni oqu oryndarynda da antiterrorlyq tärbie baǧdarlamalaryn engızuge mındetteledı.
Zaŋ alǧaşqy resmi jariialanǧan künnen bastap alpys kün ötken soŋ küşıne enedı.
